Filterbubbel les 2 // Los jij dat algoritme even op?

Les 2 // Los jij dat algoritme even op?

1 / 33
volgende
Slide 1: Slide
newEditorMentorlesBurgerschap+3Middelbare schoolPraktijkonderwijsvmbo, mavoLeerjaar 3,4

In deze les zitten 33 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Introductie

In deze les leer je wat problemen, algoritmes en gokkasten met elkaar te maken hebben. Hoe werkt dat met dopamine in je hersenen? Ga op onderzoek!

Instructies

Filterbubbel.nl
Les 2: Los jij dat algoritme even op?
Deze les duurt 50 minuten en is geschikt voor vmbo leerjaar 1 en 2 en de middenbouw van het praktijkonderwijs (12–15 jaar). De les is geschreven op B1-niveau en sluit aan bij de leefwereld van leerlingen.

In deze les leren leerlingen een algoritme werkt.

SLO Leerdoelen 
Burgerschap
Leerlingen werken aan een kritische houding en leren omgaan met verschillende meningen.

Digitale geletterdheid
Leerlingen leren online informatie te beoordelen en beseffen dat wat ze zien invloed heeft op hun mening.

Opbouw les
Jullie starten klassikaal met een korte animatie over het algoritme.

Daarna gaan leerlingen zelfstandig aan de slag met de inhoud. De animatie is opgeknipt in delen. Na elk deel volgt een Dubbelcheck en maken leerlingen korte opdrachten. Moeilijke woorden kunnen ze terugluisteren via het spraakmemo. Antwoorden schrijven ze op hun brainfart-blad.

Bespreek na dit onderdeel kort klassikaal wat leerlingen is opgevallen.

Vervolgens gaan leerlingen in groepjes van 2 aan de slag met de Bubbelbreker. Ze gaan met elkaar in gesprek en onderzoeken wat ze ongeveer in hun feed zullen gaan zien de komende tijd. 

Tip voor in de klas
Zorg voor een veilige sfeer. Alleen dan durven leerlingen zich uit te spreken. Blijf als docent open en nieuwsgierig. Oordeel niet te snel, maar luister en vraag door.

Extra inspiratie:
Luister onze podcast op Spotify: Los jij dat algoritme even op?

Werkbladen

Onderdelen in deze les

Les 2 // Los jij dat algoritme even op?

Voor de leerlingen:

Het algoritme, je hebt er vast al eens van gehoord. Veel apps gebruiken er een, maar komt op meer plekken voor dan je denkt.

Waarom gebruiken we algoritmes eigenlijk? Hoe werken ze en wanneer zijn ze handig?

In deze les nemen we je mee in de techniek achter jouw sociale media-app.

We beginnen klassikaal

We beginnen deze les klassikaal met een video.

We kijken deze samen op het digibord.
Ga verder wanneer jouw docent dat zegt.

Deze slide heeft geen instructies

VIDEO

Kijk samen de animatie en leg waar nodig de link met de leefwereld van jouw leerlingen.

Daarna gaan leerlingen zelfstandig aan de slag. De video is opgeknipt in drie korte delen. Na elk deel checken ze kort of ze het snappen en maken ze kleine opdrachten die ze op zichzelf betrekken.

Let op:

→ Zorg dat elke leerling een eigen device heeft.
→ Koptelefoon of oortjes is wel zo prettig (voor jou én voor hen).

Spraakbericht icoon

Er zitten een aantal lastige woorden in deze les.

Wil je meer uitleg over over het woord?

Klik dan op het spraakbericht icoontje.

Klik op het 'spraakbericht' icoontje om de uitleg van een nieuw of lastig woord te lezen en te luisteren.

Brainfart-blad

Zie je het Brainfart-icoon? Dan is het tijd om je werkblad erbij te pakken en de opdracht met pen te maken.

Je hebt deze antwoorden nodig voor de groepsopdracht hierna.

Soms pakken de leerlingen hun Brainfart-blad erbij om hun antwoord op te schrijven. Het brainfart-icoontje is dan zichtbaar bovenin de slide.

→ Vertel ze ook dat ze dit blad aan het einde van de les weer bij jou inleveren.

Hun naam en klas erop laten schrijven is daarom handig!

Doe alvast je oortjes in!

Wat zie jij op op jouw feed en waarom?

Wat laat het algoritme aan jou zien?


Bekijk het volgende fragment >>

HET ALGORITME, WAT IS DAT EIGENLIJK?

Let erop dat je oortjes of koptelefoons goed zijn ingeplugd of gekoppeld. Zo heeft niemand last van het geluid van een ander.

VIDEO

• Vanaf hier gaan leerlingen zelfstandig aan de slag.

• De animatie aan het begin van de les is opgedeeld in vier fragmenten.
• Je gaat nu per fragment aan de slag.

• Bekijk fragment 1 van de animatie.

DUBBELCHECK // ALGORITME

EEN ALGORITME IS EEN LOGISCH STAPPENPLAN

OFFLINE NOEMEN WE DIT 'PROBLEEMOPLOSSEND DENKEN'

OFFLINE PROBLEEM: EEN LASAGNE IN DE OVEN MAKEN

OM EEN PROBLEEM OP TE LOSSEN

RECEPT MET STAPPENPLAN EN INGREDIËNTEN

ONLINE NOEMEN WE DIT EEN 'ALGORITME'

ONLINE PROBLEEM: HOE KOM IK IN UTRECHT?

ROUTEPLANNER TOONT DE ROUTE NAAR UTRECHT

DUBBELCHECK


• In een dubbelcheck wordt kort het vorig fragment samengevat.

• In het eerste deel van deze animatie bespreken we: 'het algoritme'.


EXTRA

→ Er zijn veel verschillende soorten algoritmes. Ze hebben een ander doel en werken allemaal op hun eigen manier. Zo heb je zoekalgoritmes, sorteeralgoritmes, voorspellende algoritmes en probleemoplossende algoritmes. 
→ Kunnen ze van deze soorten algoritmes een voorbeeld noemen uit hun dagelijkse leven?

Sleep elk gifje naar het juiste vak:


Zie je een algoritme? Deel ze in: online of offline. Veel plezier!


Ga naar de opdracht >>

OPDRACHT 1 // HERKEN HET ALGORITME

Opdracht 1: Herken het algoritme
1. Sleep elk gifje naar het juiste vak:

2. Zie je om welk algoritme het gaat? Zet ’m bij “online” of bij "offline”.

EEKHOORN VERSTOPT VOORRAAD NOOTJES ONDER DE GROND VOOR DE WINTER

YES, IK HERKEN ONLINE ALGORITME

HUH, DIT IS EEN OFFLINE ALGORITME

VUILNISBAK DIE VOOR TACHTIG PROCENT IS GEVULD MET AFVAL

STOPLICHT DAT HET VERKEER REGELT OP EEN DRUK KRUISPUNT

ALBERT HEIJN BONUSKAART APP OP JE EIGEN TELEFOON

NETFLIX MET TIPS VOOR FILMS EN SERIES VOOR JOU

SPOTIFY WRAPPED MET JOUW MUZIEK-OVERZICHT VAN HET JAAR



OPDRACHT 1 // HERKEN HET ALGORITME

Deze slide heeft geen instructies

Doe alvast je oortjes in!


Wat zie jij op op jouw feed en waarom?

Wat laat het algoritme aan jou zien?


Bekijk het volgende fragment >>

ALGORITME ACHTER DE SOCIALS

Let erop dat oortjes of je koptelefoon goed zijn ingeplugd of gekoppeld. Zo heeft niemand last van het geluid van een ander.

VIDEO


• De animatie aan het begin van de les is opgedeeld in vier fragmenten.
• Je gaat per fragment aan de slag.

• Bekijk nu fragment 2 van de animatie.

HET ALGORITME VAN SOCIALE MEDIA:

WIL JOU ZO LANG MOGELIJK OP HUN PLATFORM HOUDEN

DUBBELCHECK // ALGORITME ACHTER DE SOCIALS

JOUW EERDERE ZOEK-, KLIK-, LIKE-, VOLG-

EN BLIJVEN KIJKEN GEDRAG IS GELD WAARD

ZE VOORSPELLEN WAT JIJ NOG MEER LEUK VINDT OM TE ZIEN

JE FEED GAAT 24/7 DOOR MET EINDELOOS VEEL CONTENT

GROTE KANS DUS DAT JIJ NOG EEN PAAR
KEER GAAT SCROLLEN, LIKEN EN DELEN

DUBBELCHECK


• In een dubbelcheck wordt kort het vorig fragment samengevat.
• In het tweede deel van deze animatie bespreken we: 'het algoritme achter de socials'.

De informatie zit nu vers in je hoofd.

Pak de woorden op en laat ze vallen op de juiste stippellijn.

Laat het woord pas los zodra het een andere kleur krijgt.


Maak opdracht 2 >>

OPDRACHT 2 // EEN RIJK ALGORITME

Opdracht 2: En rijk algoritme

• De informatie uit fragment 2 zit nu vers in je hoofd.

• Pak de woorden op en laat ze vallen op de juiste stippellijn in de tekst. Laat het woord pas los zodra het een andere kleur krijgt.

Socials zoals TikTok willen dat jij zo lang mogelijk blijft zoeken, klikken, liken, scrollen en volgen in hun app. Een onzichtbaar algoritme leert daarom voortdurend van jouw eerdere online gedrag. Zo kan het algoritme voorspellen welke onderwerpen, profielen en advertenties jij nog meer leuk vindt om te volgen. Grote kans dus dat jij nog een paar keer gaat scrollen, liken en delen.
Kaaaaatsjing, zo verdienen zij meer geld!

TikTok
zo lang mogelijk
zoeken, klikken, liken, scrollen en volgen
algoritme
online gedrag
voorspellen
geld

Hoe werkt het?

OPDRACHT 2 // EEN RIJK ALGORITME

Opdracht 2: En rijk algoritme

De informatie zit nu vers in je hoofd. Pak de woorden op en laat ze vallen op de juiste stippellijn in de tekst. Laat het woord pas los zodra het een andere kleur krijgt.

Pfoee. Waar zie jij het algoritme op de feed terug?

Klik op de plekken waar je kunt zien wat hij heeft

opgezocht, aangeklikt, geliked en gevolgd in zijn app.


Start de opdracht >>

OPDRACHT 3 // ZOEK, KLIK, LIKE EN VOLG

Opdracht 3: Zoek, klik, like & volg.


• Waar zie jij het algoritme op de feed terug?

• Klik op de plekken in het screenshot waar je kunt zien wat hij heeft opgezocht, aangeklikt, geliked en gevolgd in zijn app.

OPDRACHT 3 // ZOEK, KLIK, LIKE EN VOLG

Opdracht 3: Zoek, klik, like & volg.

• Pfoee. Waar zie je het algoritme op de feed van Rayan terug?
• Klik op de plekken waar je kunt zien wat hij heeft opgezocht, aangeklikt, geliked en gevolgd in zijn app.

• Waar kun je zien dat deze persoon vaak blijft kijken naar voetbal-info?

Je bent lekker bezig!

YES TOPPER!

Deze slide heeft geen instructies

Doe alvast je oortjes in!


Wat zie jij op op jouw feed en waarom?

Wat laat het algoritme aan jou zien?


Bekijk het volgende fragment >>

ALGORITME ACHTER DE SOCIALS

Let erop dat oortjes of je koptelefoon goed zijn ingeplugd of gekoppeld. Zo heeft niemand last van het geluid van een ander.

VIDEO


• De animatie aan het begin van de les is opgedeeld in vier fragmenten.
• Je gaat per fragment aan de slag.

• Bekijk nu fragment 3 van de animatie:
Het verslavende algoritme.

DUBBELCHECK // IK WIL MEEER DOPAMINE

HET ALGORITME OP SOCIALE MEDIA:

WERKT VERSLAVEND OP JOUW BREIN

WERKT HETZELFDE ALS EEN GOKKAST

ONTHOUDT JOUW ONLINE ZOEK-, KLIK-, VOLG- EN LIKE GEDRAG

MAAKT EEN ONEINDIGE & PERSOONLIJKE FEED

LAAT JOU KLIKKEN EN SCROLLEN VOOR MEER DOPAMINE

DUBBELCHECK


• In een dubbelcheck wordt kort het vorig fragment samengevat.
• In het derde deel van deze animatie bespreken we: 'Een verslavend algortime.'

OPDRACHT 4 // JOUW ALGORITME

Wat heb je de afgelopen

een aantal voorbeelden.

Schrijf op je brainfart-blad

dagen allemaal:

OPGEZOCHT

AANGEKLIKT

GEVOLGD

GELIKED

Opdracht 4: Jouw algoritme


• Let op: het brainfart-icoontje is zichtbaar, dus pak je brainfart-blad erbij en schrijg je antwoord op!
• Neem jouw eigen antwoorden straks mee naar de groepsopdracht. Daar gaan jullie het online onderzoeken.

OPDRACHT 5 // AANBEVOLEN CONTENT

WIL JE ONS

ALGORITME TESTEN?

KIES DRIE VIDEO'S!

Eens kijken of ons algoritme jou een beetje kent...

BEAUTY

SPORT

KOKEN

DIY

ROCK

HIPHOP

Opdracht 5: Het algoritme van Filterbubbel.nl

OKE BEDANKT! IK GA VOOR JE PROGRAMMEREN!

OPDRACHT 5 // AANBEVOLEN CONTENT

Opdracht 5: Het algoritme van Filterbubbel.nl

Oops... dit algoritme snapt jou nog niet helemaal!

DOOR FILTERBUBBEL.NL AANBEVOLEN CONTENT:

OPDRACHT 5 // AANBEVOLEN CONTENT

Opdracht 5: Het algoritme van Filterbubbel.nl

Doe alvast je oortjes in!

Wat zie jij op op jouw feed en waarom?

Wat laat het algoritme aan jou zien?


Bekijk het volgende fragment >>

WE TRAPPEN ER ALLEMAAL IN!

Let erop dat oortjes of je koptelefoon goed zijn ingeplugd of gekoppeld. Zo heeft niemand last van het geluid van een ander.

VIDEO


• De animatie aan het begin van de les is opgedeeld in vier fragmenten.
• Je gaat per fragment aan de slag.

• Bekijk nu fragment 4 van de animatie, 'we trappen er allemaal in!'

DUBBELCHECK // WE TRAPPEN ER ALLEMAAL IN

WE TRAPPEN ALLEMAAL IN DIE SLIMME ALGORITMES. JIJ, IK EN ZELFS JE DOCENT!

TOCH BEN JIJ ÉCHT SLIMMER DAN HET ALGORITME

WEES JE DUS BEWUST VAN JE ONLINE GEDRAG!

+

+

DUBBELCHECK


Jij bent dus echt niet de enige die iedere seconde je app wil blijven checken. We trappen met zijn allen blind in die slimme algoritmes. Zo lang jij je bewust blijft van de werking van zo’n algoritme, heb je het zelf weer in de hand! Succes met die gokkast in je broekzak!

Geef Mark een goede tip! Schrijf het antwoord op je brainfart-blad.


Ga naar de opdracht >>

OPDRACHT 6 // MAIL DE MAKER

Opdracht 6: Mail de maker


• Let op: Het brainfard-icoontje is zichtbaar, dus pak je brainfartblad erbij en schrijf jouw antwoord op.

• Dit is je kans om bij Mark Zuckerberg jouw idee te pitchen. Wat moet hij doen om jouw tijdlijn minder verslavend te maken?

OPDRACHT 6 // MAIL DE MAKER

Opdracht 6: Mail de maker


Bedenk een geniaal idee om het algoritme minder verslavend te maken en schrijf het op je brainfart-blad.

Het zelfstandige deel van les 2 is klaar. GOED BEZIG!

Nu aan de slag met de Bubbelbreker.

Nu pak je de BubbelBreker en jouw brainfartbald erbij en ga je in kleine groepen in de klas aan de slag met de groepsopdrachten.

BubbelBreker

Vorm duo's.

Wijs één iemand aan die schrijft en maak samen de opdrachten.

Pak je brainfart-blad erbij.

BUBBELBREKER // WE GAAN OFFLINE VERDER

• Vorm duo's. (Het kan ook zijn dat jouw docent de groepjes vormt.)

• Wijs één iemand aan die schrijft en maak samen de opdrachten.

• Pak ook je Brainfart-blad erbij met je eigen antwoorden.

• Luister naar elkaar en laat elkaar uitpraten. Zo hoor je nog eens wat anders dan je eigen algoritme!

BUBBELBREKER

BUBBELBREKER

• Opdracht 1
Stories-algoritme: Hoe bepaalt
Instagram welke stories je ziet?
Bovenaan zie je vaak vrienden en accounts die je veel bekijkt.
Hoe vaker je kijkt, liket of reageert, hoe sneller iemand vooraan in de rij komt. Tussendoor? Reclames die passen bij jouw interesses. Hallo filterbubbel.

👉 Wat zie jij als je Instagram opent? Teken of schrijf het op.

• Opdracht 2

Feed-algoritme: Wat zie je in je feed?

Je feed zit vol met video’s, reels en posts die jou moeten laten blijven kijken.
Plus: advertenties die eruitzien als gewone posts (maar dat niet zijn).

👉 Wat kom jij tegen in je feed? Teken of schrijf het op.

• Opdracht 3

Advertentie-algoritme: Dit moet je echt kopen!

Alles wat jij doet wordt opgemerkt en opgeslagen: likes, clicks, zoekwoorden, dm's, doorgestuurd, opgeslagen, scrollen of blijven kijken.
Zelfs buiten Instagram om.

En ja… daarom zie jij precies dié advertenties.

👉 Bedenk 5 advertenties die jij binnenkort gaat zien. Teken of schrijf het op.