Fort Buku
filmles van
Srefidensi Dey / Onafhankelijkheidsdag
groep 7 en 8
Lesson duration is: 50 minIntroduction
Instructions
Instructions
Items in this lesson
filmles van
Srefidensi Dey / Onafhankelijkheidsdag
groep 7 en 8
Dit lesprogramma gaat over Onafhankelijkheid. Dit jaar (op 25 november 2025) is Suriname 50 jaar Onafhankelijk.
Tijdens deze les gaan we de film Fort Buku van Loëlle Monsanto bekijken waarin we meer te weten komen over de betekenis van onafhankelijkheid voor vele Surinamers. Voordat we deze film kunnen bekijken moeten we eerst iets meer weten over Suriname en over Onafhankelijkheid.
Waarom is voor veel Surinamers Srefidensi Dey (Onafhankelijkheidsdag) een belangrijke dag?
Waarom is voor veel Surinamers Srefidensi Dey (Onafhankelijkheidsdag) een belangrijke dag? Ga een gesprek met de klas aan en test de voorkennis, wat weten jullie al over Suriname?
Bekijk deze korte Schooltv clip van 4 minuten voor meer kennis over Suriname.
Van wie zijn jullie afhankelijk?
Wanneer ben je onafhankelijk?
Wist je dat: De Surinaamse vlag zoals wij die kennen pas officieel op 25 november 1975 in gebruik is genomen? Op deze dag werd Suriname onafhankelijk. In de film Fort Buku die we zo gaan kijken gaan drie kinderen onafhankelijk op pad.
- Wat is eigenlijk onafhankelijk? Stel de kinderen de vragen: Van wie zijn jullie afhankelijk? Wanneer ben je onafhankelijk?
Tijdlijn van belangrijke gebeurtenissen in Suriname
1667 - 1954 Suriname kolonie van Nederland
1667 - 1863 Marrons
1 juli 1863: Keti Koti
25 November 1975: Srefidensi Dey
1667: traktaat van Breda
1650-1667 Suriname kolonie van Engeland
1600
1700
1800
1900
2000
Wat weten jullie nu al door het kijken van de Schooltv clip en door het bespreken van onafhankelijkheid over de geschiedenis van Suriname? Welke belangrijke gebeurtenissen kunnen jullie noemen?
- 1667: De overdracht van Suriname van de Engelsen naar de Nederlanders. Gevolg de plantage economie groeit.
- 1667 – 1863: Marrons - vrijgevochten tot slaaf gemaakten.
- 1 juli 1863: Keti Koti [ketenen gebroken] - 1 juli 1863 einde van de slavernij, in werkelijkheid moesten veel tot slaaf gemaakten nog 10 jaar lang werken op de plantages. Vanaf deze periode kwamen vele Hindoestaanse en Javaanse contractarbeiders naar Suriname.
- 25 november 1975: Onafhankelijkheid, Srefidensi Dey.
Even voorstellen: Loëlle Monsanto, regisseur van Fort Buku.
In deze filmposter zie je de drie hoofdpersonen van de film: Dogla, Rinio, en Marvin. Zij raken tijdens de geschiedenisles op school geboeid door het verhaal van het mysterieuze Fort Buku, ooit de schuilplaats van de Boni-vrijheidsstrijders. Deze krijgers waren tot slaaf gemaakte mensen die hun vrijheid herwonnen en vochten tegen de koloniale onderdrukking. Wanneer de drie vrienden horen over de onopgeloste verdwijning van het fort, besluiten ze op zoek te gaan naar zichzelf in de Surinaamse jungle. Wat begint als een avontuurlijke reis naar het verleden, onthult uiteindelijk een magische band met iemands afkomst/roots.
Korte toelichting van drie termen:
- Boni: Boni was een Surinaamse vrijheidsstrijder (ca. 1730–1793) die streed tegen het Nederlandse koloniale bewind. Hij was leider van de Boni-Marrons, een groep die zich diep in het oerwoud verschool, plantages aanviel en tot slaaf gemaakten bevrijdde.
- Tot slaaf gemaakten: Dit is de term die aangeeft dat iemand door dwang eigendom van een ander is en gedwongen wordt te werken, zonder eigen rechten te hebben. De term benadrukt de dwang en de ontmenselijking, in tegenstelling tot het woord ‘slaaf’ dat een persoon maakt tot één eigenschap, we spreken dus liever over de term tot slaaf gemaakten.
- Kolonialisme: Een systeem van heerschappij door de ene groep over de andere. Meestal een overzees gebied dat wordt bezet, overheerst en uitgebuit. De oorspronkelijke bewoners van het land worden vaak gedwongen om een andere cultuur en religie aan te nemen.
Welke talen worden er in Suriname gesproken?
Misschien is het je al opgevallen maar door de vele culturen worden er ook vele talen in Suriname gesproken. De enige officiële taal in Suriname is het Nederlands. De meeste Surinamers spreken Sranantongo, een mengeling van Spaans, Engels en Nederlands. Verder wordt er o.a. Sarnami Hindoestani (Surinaams Hindi), Javaans, verschillende Marrontalen (Saramaccaans en Aukaans) en Chinees gesproken. Kennen jullie Surinaamse woorden? Waarschijnlijk ken je de leenwoorden zoals patta (pattas is Portugees voor schoen), bradda (afkomstig van brother uit het Engels), etc. Aan de taal kun je de geschiedenis van het land al horen.
Deze film gaat over de legende; Fort Buku, Loëlle verteld hierover. In deze film gaan drie hoofdpersonen onafhankelijk opzoek naar Fort Buku.
Stel de kijkvraag aan de kinderen; Wat valt je zo meteen bij het kijken van de film op als je nadenkt over Suriname? Wat wist je nog niet?
Film Fort Buku, duur: 34 minuten. Na de film terugkomen op de vraag van Loëlle: Wat hebben jullie over Suriname ontdekt wat je nog niet wist?
De film is exclusief te zien voor gebruik in de klas na aanvraag van het wachtwoord via NetwerkFilmeducatie@eyefilm.nl of door ons een appje te sturen via onze WhatsApp pop-up op de website filmeducatie.nl.
In deze film zitten verwijzingen naar symbolen van vrijheid. Kun je deze benoemen?
In de film zijn ook symbolen naar vrijheid opgenomen:
- Fragment Anansi legende - Anansi is een slimme, sluwe en rebelse spin uit volksverhalen afkomstig uit West-Afrika en het Caribisch gebied. Elk verhaal heeft een moraal. De verhalen over hem verspreiden via de slavenhandel en staan vandaag de dag als symbool van slimheid en overleving.
- Fragment Maroon day / Dag van de Marrons - jaarlijks op 10 oktober nationale vrije dag in Suriname. De stijd van de voorouders tegen onderdrukking en voor vrijheid wordt herdacht en gevierd.
- Fragment Zwarte rijst - staat voor verzet tegen de koloniale overheersing en de strijd voor vrijheid van de marrons. In de film zie je dat Rinio rijst van zijn voorouders mee krijgt. Wat zijn de waardevolle elementen die jij van je voorouders (oma of opa hebt gekregen) en waarom zijn die waardevol?
Lolo Mi Boto Vaar Mijn Boot
Lolo mi boto, lolo
Kon mek' wi go
Lolo mi mati
Mek' na uma dodo
Winti kan seki liba,
Skwala kan hei,
Noti kan tap' mi boto,
Lon mek' a frei.
Lolo mi boto
Mannen gre toto
Arki fa udu e geme
Planga e kré.
Lolo mi boto, lolo,
Kon mek' wi go
Te wi doro foto wi sa teki bro.
Vaar mijn bootje,
laten we gaan.
Vaar mijn bootje,
dat mevrouw in slaap gesust kan worden.
De wind kan de rivier doen schudden,
de golven kunnen hoog zijn.
Niets kan mijn boot verhinderen,vaar,
laat de boot vliegen.
Vaar mijn bootje:
mannen duw!
Luister hoe het hout kraakt
en de planken huilen.
Vaar mijn bootje, kom,
laten we gaan.
Wanneer we in de stad aankomen, zullen we uitrusten.
Lolo Mi Boto:
https://youtu.be/3P8NUrGIX_s
Waaraan is het jullie opgevallen dat de muziek allemaal Surinaams is? Kunnen jullie meezingen met Lol Mi Boto of met Ba-anansi?
Ba-anansie
Welke voorbeelden kunnen jullie uit de Surinaamse cultuur noemen die te maken hebben met onafhankelijkheid?
Ba-anansi van Max Woiski 1951
Ba-anansie – lied. Dit ba-anansie liedje is een voorbeeld van een link naar het verleden en de onafhankelijk van Suriname. Kunnen jullie na deze les voorbeelden noemen van symbolen uit de Surinaamse cultuur die te maken hebben met onafhankelijkheid?
Bedankt voor het kijken en luisteren!
Deze les is tot stand gekomen uit een samenwerking van Netwerk Film Educatie en Stichting Miet Mi. Miet Mi betekent: ontmoet mij. Wij hopen dat jullie via deze les beter bekend zijn geworden met de verhalen uit Surinaamse cultuur. Het Netwerk Filmeducatie zet zich in om leerlingen door heel Nederland film te leren spreken. Voor wie film spreekt gaat de wereld open.