WO I · Les 2 · Sarajevo en de Julicrisis
LES 2 / 6
Sarajevo, 28 juni 1914
Hoe één moord binnen vijf weken heel Europa in oorlog bracht
De Eerste Wereldoorlog
Lesson duration is: 50 minItems in this lesson
LES 2 / 6
Sarajevo, 28 juni 1914
Hoe één moord binnen vijf weken heel Europa in oorlog bracht
De Eerste Wereldoorlog
Image credit: Unknown photographer / Wikimedia Commons (CC0)
NA DEZE LES KAN IK...
uitleggen hoe de moord in Sarajevo via de Julicrisis tot een Europese oorlog leidde.
CENTRALE VRAAG
Hoe kon één moord in Sarajevo binnen vijf weken heel Europa in oorlog brengen?
De Eerste Wereldoorlog
This item has no instructions
Ja
Nee
Alleen als er al veel spanning is
Kan één moord een wereldoorlog veroorzaken?
Voorspelling. Kom er aan het eind van de les op terug: de moord was de aanleiding, de oorzaken uit les 1 maakten de oorlog mogelijk. Het verschil tussen aanleiding en oorzaak is de kern van deze les.
01
De moord
Een zondag in Sarajevo
De Eerste Wereldoorlog
Image credit: Unknown photographer / Wikimedia Commons (CC0)
SARAJEVO
28 juni
Een gevoelige dag
Franz Ferdinand, troonopvolger van Oostenrijk-Hongarije, bezoekt met zijn vrouw Sophie Sarajevo, de hoofdstad van Bosnië.
Het is een Servische nationale feestdag. Voor Servische nationalisten voelt het bezoek als een provocatie.
De Eerste Wereldoorlog
28 juni is Vidovdan, de herdenking van de Slag op het Merelveld (1389) tegen de Ottomanen: een heilige dag voor Servische nationalisten. Op de foto: Franz Ferdinand en Sophie verlaten het stadhuis, kort voor de aanslag. Image credit: Unknown photographer / Wikimedia Commons (CC0)
DE DADER
Gavrilo Princip
Een groep jonge Bosnische Serviërs wil de troonopvolger vermoorden. Ze krijgen wapens van de Zwarte Hand, een geheime Servische organisatie.
Hun doel: Bosnië los van Oostenrijk-Hongarije en samen met Servië. Eén van hen is Gavrilo Princip, 19 jaar oud.
Gavrilo Princip
De Eerste Wereldoorlog
De Servische regering wist vaag van het plan maar was er niet officieel bij betrokken. Oostenrijk-Hongarije gaf Servië toch de schuld: dat is de brandstof voor de Julicrisis. Image credit: Unknown author / Wikimedia Commons (Public domain)
28 JUNI 1914
Een ochtend vol toeval
± 10.10
Een bom wordt naar de auto gegooid, maar mist
± 10.45
Franz Ferdinand wil gewonden in het ziekenhuis bezoeken
± 10.50
De chauffeur slaat verkeerd af en stopt vlak bij Princip
± 10.55
Princip schiet twee keer: Franz Ferdinand en Sophie sterven
De Eerste Wereldoorlog
De tijden zijn bij benadering. Het toeval van de verkeerde afslag spreekt leerlingen aan, maar benadruk: zonder de spanningen uit les 1 was dit ‘alleen’ een politieke moord gebleven.
Een beroemde foto. Maar van wie?
Klik op de gouden punten
Bronkritiek: laat leerlingen bedenken hoe je de betrouwbaarheid van een foto controleert. Wie maakte hem, wanneer, met welk bijschrift? Kom erop terug bij De link met nu. Image credit: Unknown author / Wikimedia Commons (Public domain)
Waarom voelden Servische nationalisten het bezoek als een provocatie?
Het viel op een Servische nationale feestdag
Franz Ferdinand kwam met een leger
Franz Ferdinand was een Servische prins
Het was de dag dat Bosnië werd ingelijfd
Goed: het bezoek viel op Vidovdan. Wie ‘de dag van de inlijving’ kiest, haalt 1908 en 1914 door elkaar.
Vul de zin aan
Op 28 juni 1914 werd de troonopvolger van Oostenrijk-Hongarije vermoord in Sarajevo. De dader, Gavrilo Princip, wilde dat Bosnië bij Servië zou horen.
Let op de verwarring Servië / Oostenrijk-Hongarije: het slachtoffer kwam uit Oostenrijk-Hongarije, de dader was een Bosnische Serviër.