De Oude Grieken · 4. De kunst van de Oude Grieken

• New lesson editor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• vmbo g, t, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 1

DE OUDE GRIEKEN · LES 4

De kunst van de Oude Grieken

Beelden, tempels, theater en vazen

De Oude Grieken

Sluit aan bij de methodes Feniks, Geschiedenis Werkplaats, Memo en Saga.

NA DEZE LES KAN IK...

herkennen en uitleggen welke vormen van kunst de Oude Grieken kenden.

CENTRALE VRAAG

Waarom zie je Griekse kunst nog steeds om je heen?

De Oude Grieken

Waar denk je aan bij Griekse kunst?

Activatie. Verwacht: beelden, tempels, zuilen, vazen, Olympische Spelen.

01

Beelden en gebouwen

Perfect en in balans

De Oude Grieken

BEELDHOUWKUNST

De perfecte mens

Griekse beelden zijn levensecht, vol details en dynamisch: ze lijken te bewegen. Vaak zijn ze naakt.

Ze laten het ideaalbeeld van de mens zien: perfect en in balans.

De discuswerper

De Oude Grieken

Dit is een Romeinse kopie van de Discobolus van Myron (5e eeuw v. Chr.).

ARCHITECTUUR

Een Griekse tempel

Symmetrie

Links en rechts zijn precies gelijk.

Veel zuilen

Rijen zuilen dragen het dak.

Onderdelen

Het gebouw bestaat uit verschillende vaste onderdelen.

De Oude Grieken

Op de volgende dia ontdekken leerlingen de onderdelen.

De onderdelen van een tempel

Klik op de gouden punten

**Timpaan** Het driehoekige stuk onder het dak. Vaak vol beelden.

1

**Fries en architraaf** De fries is de versierde band; de architraaf is de balk eronder, die op de zuilen ligt.

2

**Kapiteel** De bovenkant van een zuil. Daaraan herken je de bouwstijl.

3

**Zuil** Een pilaar die het gewicht van het dak draagt.

4

**Voetstuk en trap** De stenen vloer waarop de tempel staat, met treden eromheen.

5

Het oorspronkelijke schema bouwde de labels één voor één op. Laat leerlingen de onderdelen eerst benoemen en open dan de punten.

Drie soorten kapitelen

Klik op de gouden punten

**Dorisch** De eerste en eenvoudigste stijl: een platte, strakke bovenkant.

1

**Ionisch** Herkenbaar aan de twee krullen (voluten).

2

**Korinthisch** De jongste en rijkste stijl: versierd met bladeren.

3

Volgorde van ontstaan: Dorisch, Ionisch, Korinthisch. Ezelsbruggetje: hoe later, hoe meer versiering.

DE LINK MET NU

Griekenland op de Dam

De bewondering voor Griekse (en later ook Romeinse) kunst is altijd gebleven, en ging soms heel ver.

De gevel van het Paleis op de Dam in Amsterdam lijkt bijna een kopie van het Parthenon in Athene: kijk maar naar het timpaan.

Paleis op de Dam, Amsterdam

De Oude Grieken

Vraag: waar zie je in jouw woonplaats zuilen of een timpaan? Denk aan stadhuizen, banken, musea en kerken.

Welk kapiteel is het eenvoudigst?

A

Ionisch

B

Dorisch

C

Korinthisch

D

Romaans

Goed: Dorisch. Romaans is een middeleeuwse bouwstijl en hoort er niet bij.

Hoe heet het driehoekige stuk onder het dak van een tempel?

A

Kapiteel

B

Architraaf

C

Fries

D

Timpaan

Goed. Laat de tempeldia nog eens zien als leerlingen twijfelen.

02

Theater

Lachen en huilen

De Oude Grieken

THEATER

Toneel in de open lucht

Er wordt gespeeld in een halfrond theater. Alle rollen worden door mannen gespeeld, met maskers voor de gezichtsuitdrukkingen. Er zijn twee soorten toneelstukken: komedie en tragedie.

Het theater van Epidaurus

De Oude Grieken

In het theater van Epidaurus is een muntje dat op het speelvlak valt tot op de bovenste rij te horen.

BLIJSPEL

Komedie

Grieks: komoidia. Een komedie is een blijspel: het loopt goed af.

Een bekende schrijver van komedies is Aristophanes.

Theatermaskers

De Oude Grieken

TREURSPEL

Tragedie

Grieks: tragōidia, letterlijk ‘bokkenzang’. Een tragedie is een treurspel: het loopt slecht af.

Een bekende schrijver van tragedies is Euripides.

Een lachend en een huilend masker

De Oude Grieken

De lachende en huilende maskers zijn nog steeds het symbool van het theater.

Hoe loopt een tragedie af?

A

Slecht

B

Dat mag het publiek kiezen

C

Goed

D

Met een lied

Goed: een tragedie is een treurspel. Een komedie loopt goed af.

03

Vazen

Verhalen op aardewerk

De Oude Grieken

AMFORA

Griekse vazen

Een amfora is een Griekse vaas met twee oren. Er staan vaak afbeeldingen op uit de Griekse mythologie, zoals goden en helden.

Amforen

De Oude Grieken

Amforen werden gebruikt voor olijfolie, wijn en graan, en rond de hele Middellandse Zee verhandeld.

ROOD OP ZWART

Roodfigurig

De achtergrond wordt zwart gemaakt. De figuren blijven rood: de kleur van de klei.

Details kan de schilder er zo fijn in tekenen.

Een roodfigurige amfora

De Oude Grieken

Roodfigurig kwam na zwartfigurig, rond 530 v. Chr. (Het oorspronkelijke lesmateriaal zei dat de figuren werden uitgekrast; dat klopt eigenlijk bij zwartfigurig: daar worden de details in de zwarte figuren gekrast.)

ZWART OP ROOD

Zwartfigurig

De figuren worden zwart op de rode klei geschilderd.

De details worden erin gekrast, zodat de rode klei weer zichtbaar wordt.

Een zwartfigurige amfora

De Oude Grieken

Op deze vaas zijn de figuren zwart. Hoe heet deze stijl?

A

Roodfigurig

B

Korinthisch

C

Zwartfigurig

D

Dorisch

Goed. Korinthisch en Dorisch zijn bouwstijlen, geen vaasstijlen.

PERSONEN

Personen uit deze les

Aristophanes

Schrijver van komedies.

Euripides

Schrijver van tragedies.

Myron

Beeldhouwer van de discuswerper.

De Oude Grieken

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Reflectie. Geen goed of fout antwoord.

Stel 1 vraag over iets dat je deze les nog niet zo goed hebt begrepen.

Gebruik de vragen om de volgende les mee te beginnen.

Begrippen

Dorisch - eenvoudig kapiteel

Ionisch - kapiteel met krullen

Korinthisch - kapiteel met bladeren

komedie - blijspel, loopt goed af

tragedie - treurspel, loopt slecht af

amfora - Griekse vaas met twee oren

De Oude Grieken