9 lessons

Eerst jezelf in beeld brengenVoordat leerlingen actief kennismaken met Executieve Functies, is het belangrijk dat ze reflecteren op hun eigen sterke en zwakkere punten. Dit gebeurt met behulp van de online vragenlijst "Jezelf in beeld". Hierin denken ze na over wat goed gaat op school, wat nog niet, en welke situaties ze uitdagend vinden. Deze zelfreflectie helpt hen om beter inzicht te krijgen in hun eigen gedrag en leerprocessen. Hierdoor kunnen ze een sterkere koppeling maken tussen hun ervaringen en de specifieke Executieve Functies die hierbij een rol spelen.Actieve kennismakingNa deze zelfreflectie begin je met een interactieve activiteit zoals het maken van een valkeniersknoop of het spelen van het spel „Ik ga op vakantie en neem mee”. Deze activiteiten zijn niet zomaar gekozen;Ze bieden leerlingen een kans om onbewust al een beroep te doen op vaardigheden zoals plannen, onthouden, starten of emoties controleren, ofwel Executieve Functies.Denk bijvoorbeeld aan:De valkeniersknoop: Leerlingen worden uitgedaagd om instructies te volgen, stap voor stap te werken en door te zetten wanneer iets niet in één keer lukt. Dit bevordert vaardigheden zoals volgehouden aandacht, flexibiliteit en doelgericht doorzettingsvermogen.Het spel „Ik ga op vakantie en neem mee”: Dit spel daagt het werkgeheugen uit, omdat leerlingen zich eerdere antwoorden moeten herinneren en daarnaast hun eigen antwoord toevoegen. Bovendien stimuleert het sociaal gedrag en creativiteit.Waarom eerst reflecteren en ervaren?Het laten reflecteren op eigen ervaringen en vervolgens actief ervaren van deze functies voordat ze uitgelegd worden, heeft een aantal belangrijke voordelen:1 Betrokkenheid: Leerlingen raken meteen actief betrokken en nieuwsgierig, omdat ze vanuit hun eigen ervaringen op een leuke manier kennismaken met EF in plaats van een theoretische uitleg te horen.2 Bewustwording: Door eerst te reflecteren en daarna te doen, merken leerlingen direct hoe hun eigen vaardigheden een rol spelen in dagelijkse situaties. Dit legt een waardevolle basis voor begrip wanneer de functies later expliciet worden uitgelegd.3 Concreet maken: Executieve Functies zijn abstracte begrippen. Door reflectie en ervaring krijgen leerlingen een tastbaar referentiekader dat hen helpt om de theorie beter te begrijpen.4 Samenhang met EF in beeld en de lessen:Als leerlingen al hebben gereflecteerd op hun eigen ervaringen en een idee hebben van wat Executieve Functies inhouden door middel van deze actieve kennismaking, zullen ze de vragen die horen bij "EF in Beeld" met meer inzicht en bewustzijn invullen. Dit leidt tot eerlijkere en meer relevante antwoorden, wat jou als mentor helpt om een duidelijker beeld te krijgen van hun vaardigheden en aandachtspunten. Bovendien maken ze zo een betere koppeling tussen hun eigen uitdagingen en de lessen die volgen.Kortom, het proces van zelfreflectie en een actieve start bij Executieve Functies is een cruciaal onderdeel van het leerproces. Het legt de basis voor begrip, betrokkenheid en een effectievere reflectie op hun eigen Executieve Functies. We nodigen je dan ook echt van harte aan om deze aanpak te omarmen en te ervaren hoe krachtig dit werkt bij jouw mentorleerlingen.

Les 1 Jezelf in beeld: Deze les kun je geven als je na een eerste periode op school. ( rondom herfstvakantie)Na een eerste periode kunnen de leerlingen veel beter nadenken over wat goed gaat op school, wat nog niet, en welke situaties ze uitdagend vinden.Je start met een actieve oefening zoals de Valkeniersknoop ( of ik ga op vakantie en ga mee)En daarna brengen de leerlingen zichzelf in beeld met het werkblad Jezelf in Beeld.Gebruik hiervoor: Lespresentatie: Les 1 Jezelf in Beeld EF in beeld ( onderdeel Jezelf in beeld) Eventueel touwtjes voor bij de valkeniersknoopLes 2 Executieve Functies: Deze les bestaat uit 2 varianten: verkort ( hierbij vullen leerlingen zelfstandig hun eigen EF in Beeld in)uitgebreid ( hierbij sta je stil bij iedere EF en laat je dit per EF invullen door de leerlingen)Eerst herhaal je waar je het de eerste les over hebt gehad, jezelf in beeld en de actieve werkvorm.Daarna vullen de leerlingen de vragen in bij de tool "EF in beeld".Gebruik hiervoor:handleiding werking EF in beeld voor zowel mentor als leerlingenlespresentatie Executieve Functies TIP:Bij de uitgebreide variant kun je ervoor kiezen om hier 2 lesuren over te doen. Je kunt dan kiezen om in les 1 de denkvaardigheden te doen en les 2 de gedragsvaardigheden. Les 3 Opstellen van plan van aanpak:Je start de les weer met herhalen in welke EF ze startend (S) zijn en welke in ontwikkeling (O) en beheerst. (B)Daarna vertel je hoe het werkt met het kiezen van de focuspunten bij de startende EF en dat ze die benoemen inplan voor aanpak.Gebruik hiervoor:lespresentatie les 3 Plan van aanpak( eventueel ) handleiding werking EF in beeld voor zowel mentor als leerlingen

Groepsspel 5 tot 10 minuten Geen benodigdheden Speel “de woordslang”. Iedere laatste letter van het woord is de beginletter van het volgende woord. Doe dit bijvoorbeeld met diersoorten, automerken, groente en fruit. Iedereen komt twee keer aan de beurt.

Individueel / tweetallen / klassikaal 5 tot 10 minuten Ruitjes papier voor iedere leerling Teken op ruitjespapier – via de lijnen! - een vorm, zonder dat de ander het ziet.Ieder pakt nu een eigen ruitjesblad en een potlood. Jij vertelt de ander wat hij gaat tekenen. Je mag alleen aanwijzingen geven als ‘ga met je potlood twee hokjes naar links’, ‘Drie hokjes omhoog’, enz.

Tweetallen 5 tot 10 minuten Geen benodigdheden Werk in tweetallen. Bedenk met elkaar twee tips om een ‘saaie’ opdracht leuk te maken. Daarna delen we de leuke tips met elkaar! Welke vond jij een goede tip, welke ga jij proberen?

Doel: bewustwording van uitstelgedragZo doe je het:Bedenk eerst een bepaalde opdracxht die leerlingen moeten doen Groep A: mag 3 minuten uitstellen (niks doen/afgeleid zijn)Groep B: moet meteen 3 minuten startenDaarna vergelijken:Wie kwam makkelijker op gang?Wie zat nog in de taak?Vaak zie je: starters blijven makkelijker doorgaan (Zeigarnik effect)

EF staat voor Executieve Functies. Deze vaardigheden kun je aanleren door hier hard aan te werken. De ontwikkeling van de executieve functies vindt plaats in je hersenen. Tijdens de pubertijd zijn deze nog enorm in ontwikkeling, waardoor sommige dingen je nog niet altijd lukken. Gelukkig kun je deze functies trainen. Dit kun je onder andere doen door deze maandchallenges!

Samen met jouw klas ga jij de uitdaging aan. Leerlingen gaan elkaar helpen, maar misschien ook juist wel tegen elkaar strijden. Ook strijden de leerlingen tegen andere klassen van andere scholen. Na elke maandchallange zal er een winnaar bekend gemaakt worden. Elke periode bestaat uit twee maanden. In deze twee maanden is er steeds een andere challenge. Tijdens deze maandchallenge worden de leerlingen uitgedaagd om aan hun executieve functies te gaan werken. Elke maandchallange heeft een ander onderwerp en zal zich op verschillende executieve functies richten. Door je met jouw klas aan te melden geef jij je leerlingen de kans om door middel van leuke opdrachten en uitdagingen te gaan werken aan hun Executieve Functies.

De benodige materialen zijn terug te vinden in de werkmap van de EF-challange. Verder kunnen de volgende materialen gebruikt worden:TelefoonPenPapierSportmaterialenCamera