Fake news, AI & algoritmes

• Burgerschap
• Mentorles
• +1
• Middelbare school
• Praktijkonderwijs
• Speciaal Onderwijs
• Voortgezet speciaal onderwijs
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Leerroute VL

Introduction

Deze les gaat over mediawijsheid. De les gaat aan de hand van video’s, vragen, stellingen en opdrachten dieper in op fake news, algoritmes & AI. Wij adviseren deze les voor leerjaar 1 van het VO. Evaluatie Aan het einde van elke les vind je een slide met een vragenlijst. Deze duurt 1 minuut en zou ons enorm helpen om Sterrenstof nog beter te maken.

Instructions

Voorbereiding

Lesinstructie

De lesinstructie kun je downloaden bij instructies en staan uitgeschreven per slide in de les. Deze vertelt je precies wat je moet doen en geeft suggesties voor vervolgvragen en bied ruimte of te differentiëren.

Benodigdheden 

• Digibord met wifi
• Download het werkblad en print die uit voor de leerlingen

Instructions

1. Algemene Sterrenstof instructie.pdf

2. Lesinstructies - Echt of nep.pdf

Worksheets

3. Werkblad - Echt of nep.pdf

Vertel de leerlingen dat deze les gaat over mediawijsheid. De les gaat aan de hand van video’s, vragen, stellingen en opdrachten dieper in op verschillende onderwerpen die te maken hebben met dit thema zoals fake news, AI & algoritmes. 

Tip: maak kort een aantal afspraken met elkaar voor als jullie met elkaar in gesprek gaan over dit onderwerp (luisteren, respect hebben, niet uitlachen, elkaar laten uitpraten, etc.). 

Bespreek in tweetallen

Laat de leerlingen in tweetallen bespreken welke app zij het vaakst gebruiken.

Vervolgvragen:

• Waarom gebruik je juist die app zo vaak?
• Zou je een week zonder die app kunnen? Waarom wel of niet?

Bekijk de video met Piet

Klassikale vraag

Bespreek met de leerlingen wat zij denken dat clickbait betekent.

“Clickbait is een titel of foto die expres zo spannend of opvallend is gemaakt dat je erop wilt klikken.”

Klassikale vraag

Bespreek met de leerlingen of zij weleens in clickbait zijn getrapt.

Vervolgvragen:

• Was de post echt zo heftig of grappig?
• Klopte de titel bij de post?

Schijf in tweetallen drie manieren op, om het te controleren

Laat de leerlingen in tweetallen drie manieren opschrijven, hoe je een post of bericht kan controleren op echtheid.

Suggesties:

• Wat is de bron?
• Wat is het hele verhaal?
• Zijn er meerdere bronnen die hetzelfde zeggen?
• Is het een grap?
• Als je zelf logisch nadenkt, kan het dan kloppen?
• Is het onderzocht?
• Bespreek het met andere mensen

Bekijk de video met Jaralsey

Hand omhoog is “ik doe dat”, geen hand is “ik doe dat niet”

Laat de leerlingen door middel van hun hand wel of niet op te steken antwoord geven of zij voor de volgende situaties wel of geen AI gebruiken. Stel vooral de vervolgvragen om wat dieper op de stellingen in te gaan.

Hand omhoog is “ik doe dat”, geen hand is “ik doe dat niet”

Vervolgvragen:

• Waarom kan AI handig zijn bij huiswerk?
• Hoe weet je of de uitleg van AI klopt?
• Wanneer zou je toch liever een docent of klasgenoot om hulp vragen?

Hand omhoog is “ik doe dat”, geen hand is “ik doe dat niet”

Vervolgvragen:

• Waarom kan AI handig zijn bij huiswerk?
• Hoe weet je of de uitleg van AI klopt?
• Wanneer zou je toch liever een docent of klasgenoot om hulp vragen?

Hand omhoog is “ik doe dat”, geen hand is “ik doe dat niet”

Vervolgvragen:

• Waarom kan AI handig zijn bij huiswerk?
• Hoe weet je of de uitleg van AI klopt?
• Wanneer zou je toch liever een docent of klasgenoot om hulp vragen?

Hand omhoog is “ik doe dat”, geen hand is “ik doe dat niet”

Vervolgvragen:

• Waarom kan AI handig zijn bij huiswerk?
• Hoe weet je of de uitleg van AI klopt?
• Wanneer zou je toch liever een docent of klasgenoot om hulp vragen?

Bekijk de video met Twan

Bespreek klassikaal

Bespreek met de leerlingen wat hen het meeste opviel aan het filmpje.

Laat de leerlingen hun bingokaart op hun werkblad invullen

Laat de leerlingen voor zichzelf aankruisen welke onderwerpen zij veel voorbij zien komen op hun “For You Page”.

Differentiatie:

Als er leerlingen zijn die geen social media gebruiken, laat ze dan invullen, waarin ze geïnteresseerd zouden zijn.

Laat de leerlingen hun bingokaart op hun werkblad invullen

Laat de leerlingen voor zichzelf aankruisen welke onderwerpen zij veel voorbij zien komen op hun “For You Page”.

• Voetbal
• Artiesten
• Geweld
• Sportende mensen
• Fashion 
• Oorlog
• Reviews
• Memes
• Nieuws
• Beauty
• Interieur

Vervolgvragen:

• Vind je alles wat je hebt aangekruist interessant?
• Zijn er onderwerpen die je liever niet op je FYP zou zien?
• Waarom zie je deze onderwerpen veel voorbij komen?

Bespreek klassikaal

Bespreek met de leerlingen waarom de man in het filmpje social media niet gratis noemt.

Suggesties:

• Omdat je betaald met je persoonlijke gegevens
• Omdat zij alsnog geld aan jou verdienen door middel van reclame
• Je denk het vaak wel omdat je geen geld hoeft te betalen om de app te downloaden of te gebruiken

Bespreek in tweetallen

Laat de leerlingen in tweetallen bespreken wat zij zouden veranderen als zij de baas van een social media app waren.

Suggesties:

• Geen reclame’s
• Meer privacy
• Geen anonimiteit meer
• Alleen maar positieve posts of berichten

• isdatechtzo.nl - Checken of klopt wat je online tegenkomt
• hulplijn.Offlimits.nl - Iets vervelends meegemaakt online? Hier kun je anoniem hulp vragen
• veiliginternetten.nl - Handige tips over hoe je veilig het internet gebruikt.
• digitaalopgroeien.nl - Voor tips en informatie

Dit is een afsluitende boodschap om de leerlingen mee te geven. Lees deze hardop voor in de klas.

Vul dan deze vragenlijst in.

Docent, wil je deze les kort evalueren?

Vul dan de vragenlijst in, het kost je slechts één minuut.

Zo bouwen we samen aan een nog sterkere versie van Sterrenstof.

Vragenlijst: https://7m8p8dccy1o.typeform.com/to/DnJnbWpM

Dit was het einde van de les. Vraag of de leerlingen nog vragen hebben en check of ze de les goed afsluiten. 

Dankjewel voor het volgen!