Oefenexamen VMBO — Aardrijkskunde (GT)
Water — NL, Midden-Oosten, China — 10 vragen — ca. 20 punten
This lesson contains 11 slides, with interactive quizzes and text slide.
Oefenexamen VMBO — Aardrijkskunde (GT)
Water — NL, Midden-Oosten, China — 10 vragen — ca. 20 punten
Vraag 1 (2p)
Bekijk de afbeelding van een stormkering.
De waterkringloop beschrijft hoe water door het systeem aarde beweegt.
a) Beschrijf de vier stappen van de waterkringloop. (1p)
b) Leg uit waarom de waterkringloop belangrijk is voor de mens. (1p)
Antwoord
Maximumscore 2 a) Verdamping (water wordt waterdamp) -> condensatie (waterdamp wordt wolken) -> neerslag (regen/sneeuw) -> afvoer (water stroomt via rivieren naar zee) (1p). b) De waterkringloop zorgt voor zoet water (drinkwater, irrigatie) en beinvloedt het weer en het klimaat (1p).
Vraag 2 (2p)
Bekijk de afbeelding van een stormkering.
Nederland heeft grote rivieren: de Rijn, Maas en Waal.
a) Leg uit wat een stroomgebied is. (1p)
b) Leg uit wat het verschil is tussen debiet en regiem. (1p)
Antwoord
Maximumscore 2 a) Het stroomgebied is het hele gebied waaruit een rivier haar water ontvangt (afvoergebied) (1p). b) Debiet: de hoeveelheid water die per seconde door een rivier stroomt (m3/s). Regiem: het verloop van het debiet over een heel jaar (wanneer hoog/laag water) (1p).
Vraag 3 (2p)
Nederland heeft regelmatig te maken met wateroverlast.
a) Leg uit wat piekafvoer is en wanneer dit een probleem wordt. (1p)
b) Noem twee oorzaken van wateroverlast in Nederland. (1p)
Antwoord
Maximumscore 2 a) Piekafvoer: een plotselinge toename van de hoeveelheid water in een rivier, bijv. door hevige regenval of smeltwater. Dit wordt een probleem als dijken het water niet meer kunnen keren (1p). b) Twee uit: hevige regenval, smeltwater uit de Alpen, zeespiegelstijging, bodemdaling, verstening (minder infiltratie) (1p).
Vraag 4 (2p)
Nederland heeft ook te maken met watertekorten.
a) Leg uit wat verdroging is en noem een oorzaak. (1p)
b) Leg uit wat kwelwater is. (1p)
Antwoord
Maximumscore 2 a) Verdroging: de grondwaterstand daalt, waardoor planten verdrogen en natuur schade lijdt. Oorzaak: grondwateronttrekking, drainage voor landbouw, klimaatverandering (1p). b) Kwelwater: grondwater dat vanuit de bodem omhoog komt (bijv. in polders die lager liggen dan het omringende water) (1p).
Vraag 5 (2p)
Bekijk de afbeelding van een stormkering.
Nederland voert een actief waterbeleid.
a) Beschrijf wat het Nationaal Deltaprogramma inhoudt. (1p)
b) Leg uit hoe 'Ruimte voor de Rivier' werkt en waarom dit beter is dan alleen dijken verhogen. (1p)
Antwoord
Maximumscore 2 a) Het Deltaprogramma is een nationaal plan om Nederland te beschermen tegen overstromingen en watertekorten, rekening houdend met klimaatverandering (dijken versterken, zandsuppletie, zoetwaterbeheer) (1p). b) Ruimte voor de Rivier: uiterwaarden verbreden, dijken terugleggen, nevengeulen graven. Beter dan alleen dijken: combineert veiligheid met natuur en recreatie; dijken alleen geven schijnveiligheid (1p).
Vraag 6 (2p)
Het Midden-Oosten is een van de droogste gebieden ter wereld.
a) Noem twee oorzaken van waterschaarste in het Midden-Oosten. (1p)
b) Beschrijf twee manieren waarop landen in het Midden-Oosten aan drinkwater komen. (1p)
Antwoord
Maximumscore 2 a) Twee uit: weinig neerslag (droog klimaat), hoge verdamping, groeiende bevolking, toenemend watergebruik (landbouw, industrie) (1p). b) Twee uit: ontzilting van zeewater, grondwateronttrekking, import van water, waterbouwkundige projecten (dammen), hergebruik van afvalwater (1p).
Vraag 7 (2p)
China heeft grote rivieren en waterprojecten.
a) Noem twee grote rivieren in China en beschrijf een probleem dat met een van deze rivieren samenhangt. (1p)
b) Beschrijf wat de Drieklovendam is en noem een voordeel en een nadeel. (1p)
Antwoord
Maximumscore 2 a) Huang He (overstromingen door lossafzetting, 'gele rivier'), Chang Jiang (Yangtze, overstromingsrisico). Xi Jiang. Probleem bijv.: Huang He overstroomt regelmatig door ophoping van loss in de rivierbedding (1p). b) Drieklovendam: grootste stuwdam ter wereld in de Chang Jiang. Voordeel: waterkracht (schone energie), bescherming tegen overstromingen. Nadeel: miljoenen mensen moesten verhuizen, milieuproblemen, verlies cultureel erfgoed (1p).
Vraag 8 (2p)
In het Midden-Oosten worden grote waterbouwkundige projecten uitgevoerd.
a) Noem een waterbouwkundig project in het Midden-Oosten. (1p)
b) Leg uit waarom dit soort projecten tot internationale conflicten kan leiden. (1p)
Antwoord
Maximumscore 2 a) Bijv. Ataturk-stuwdam (Turkije, Eufraat), Assoean-stuwdam (Egypte, Nijl) (1p). b) Rivieren stromen door meerdere landen; als een land bovenstrooms een dam bouwt, krijgen landen benedenstrooms minder water. Dit leidt tot conflicten over waterverdeling (bijv. Turkije vs. Syrie/Irak over de Eufraat) (1p).
Vraag 9 (2p)
Het transport over water is belangrijk voor China en het Midden-Oosten.
a) Beschrijf de rol van het Grote Kanaal in China. (1p)
b) Beschrijf de rol van het Suezkanaal voor het Midden-Oosten. (1p)
Antwoord
Maximumscore 2 a) Het Grote Kanaal verbindt noord- en zuid-China; het is belangrijk voor transport van goederen en water van de natte zuidelijke regio's naar het droge noorden (1p). b) Het Suezkanaal verbindt de Middellandse Zee met de Rode Zee; het is een cruciale scheepvaartroute waardoor schepen niet om Afrika hoeven te varen (1p).
Vraag 10 (2p)
Duurzaam watergebruik wordt steeds belangrijker.
a) Leg uit waarom duurzaam watergebruik belangrijk is. (1p)
b) Vergelijk het waterprobleem van Nederland met dat van het Midden-Oosten. Noem een overeenkomst en een verschil. (1p)
Antwoord
Maximumscore 2 a) De wereldbevolking groeit, het watergebruik stijgt en klimaatverandering maakt water schaarser en onvoorspelbaarder. Duurzaam gebruik is nodig om ook in de toekomst voldoende schoon water te hebben (1p). b) Overeenkomst: beide kampen met waterproblemen door klimaatverandering. Verschil: NL heeft vooral wateroverlast (te veel water), MO heeft vooral watertekort (te weinig water) (1p).