Carmen - Het Nationale Ballet

• Kunst
• Basisschool
• Groep 7,8

Carmen

Naar het theater!

Binnenkort bezoek je met je klas Carmen, van Nationale Opera & Ballet. In deze voorstelling zie je een temperamentvol ballet over de liefde. 

Met deze les kom je samen alvast wat te weten over Carmen. We kijken uit naar jullie komst en hopen dat jullie het theater net zo'n fijne plek vinden als wij!

Waar denk jij aan bij het woord ballet?

Het woordweb

De leerlingen kunnen zoveel antwoorden geven als ze willen. 

TIPS

• Als je een antwoord hebt geopend en je klikt er nogmaals op, zie je wie dit antwoord heeft gegeven
• Je kunt antwoorden verslepen (en categoriseren)
• Je kunt vervelende antwoorden verwijderen door deze naar het prullenbakje te slepen

TIP:

Bespreek na afloop met de klas in hoeverre hun antwoorden bij het woordweb overeen kwamen met de informatie uit de video. Wat was nieuw voor ze? Zijn ze verrast door dingen die ze nog niet wisten of kenden?

Mochten de leerlingen niet meer stil kunnen zitten na het zien van onze dansers, dan kunnen zij met behulp van deze video alvast de vijf basisposities van het klassieke ballet uitproberen.

Carmen

José

Dancairo

Wie zijn de personages?

Carmen is het hoofdpersonage van het verhaal. Ze is stoer, grappig en trekt graag de aandacht. Ze is heel erg vrij en wordt verliefd op Escamillo.

José is een soldaat. Hij is verloofd met Micaela, maar wordt verliefd op Carmen.

Dancairo is een onruststoker, een hosselaar en een gangmaker. Mercedes is zijn vriendin en een goede vriendin van Carmen.

Hotspots

Klik op de plus-knoppen om iets meer te lezen over de personages.

Gesprek

Stel de volgende vragen om tot een gesprek te komen: 

* Wat zijn de karaktereigenschappen van de verschillende personages op de foto's en in de tekst? 

* Waar kan je dat in de voorstelling aan zien denk je?

Het verhaal

In dit filmpje leer je het verhaal van Carmen kennen.

Bekijk het animatiefilmpje van het ballet Carmen. 

Bespreek met de leerlingen hoe de dansers het verhaal laten zien. Er wordt tijdens de voorstelling niet gepraat. Hoe zorgen ze er dan voor dat het publiek snapt waar het over gaat?

En hoe heet iemand die een dansvoorstelling maakt? (Een choreograaf) Lees hier meer over de choreograaf van deze voorstelling.

Hoe denk jij dat het verhaal afloopt? 

Open vraag

Verdiepende vragen:

- Wat zou José doen denk je?

- Waarom denk je dat?

Extra informatie voor de leerkracht

Het verhaal van Carmen loopt niet goed af: Carmen wordt door Don José doodgestoken, waarna José door de soldaten wordt gedood. Hier kan achteraf aandacht aan besteed worden met een nagesprek (zie laatste slide). Het kan ook fijn zijn om dit vooraf al te bespreken om de leerlingen hierop voor te bereiden.

Waar horen deze woorden bij? Sleep ze naar het goede vak!

Carmen

José

Vrij

Soldaat

Stoer

Wanhopig

Geliefd

Jaloers

Sleepvraag

Vrijheid

Carmen wil niks liever dan vrij zijn en haar eigen keuzes maken. 

Wat betekent vrijheid voor jou? 

Wanneer voel jij je vrij?

Open gesprek

Carmen is oorspronkelijk een opera. 

Wat is er bij ballet niet en bij een opera wel?

1. Decor
2. Kostuums
3. Orkest
4. Zang

Quizvraag

De leerlingen gaan in het luisteren naar de Carmen Suite. Dit is een ander muziekstuk dan de opera Carmen. Het is balletmuziek gecomponeerd door de Russische componist Rodion Shchedrin, gebaseerd op de beroemde opera die Bizet componeerde. De beroemde melodieën zijn nog steeds goed te herkennen, een groot verschil is dat deze balletmuziek door strijkers en veel slagwerk wordt uitgevoerd. 

Fragment 1

Fragment 2

Fragment 3

Luister naar de verschillende muziekstukken uit Carmen.

Bij welk deel van het verhaal denk je dat elk muziekstuk past? En waarom?

En met welk instrument begint elk stuk?

De muziek

Ga met de leerlingen in gesprek over de muziek en bij welk deel van het verhaal het zou kunnen passen.

Fragment 1

Opkomst en oefeningen van de soldaten. 

- trommel

Fragment 2

Een zeer bekend muziekstuk, waar Carmen danst voor de soldaten. Het ritme wordt ook wel het habaneraritme genoemd. Zie ook dit grappige filmpje van de muppets. En hier de operaversie. 

- castagnetten en cello

Fragment 3

Vanaf 0:35. De finale: alle dansers op het podium voor het overweldigende laatste deel van de voorstelling. 

- dit fragment begint met strijkers (violen), maar de melodie wordt later gespeeld door een bijzonder percussie-instrument: de xylofoon

Het verhaal gaat over liefde en verleiding. Wat is het verschil daartussen, denk je? Ken jij andere verhalen waar de liefde centraal staat?

Gesprek

Vervolgvragen:

- Bij welke verhalen loopt het goed af?

- Bij welke verhalen loopt het niet goed af?

- Vind je dat wel of niet fijn? Waarom?

Naar het theater!

Jullie komen naar Nationale Opera & Ballet. Ben je al wel eens eerder in het theater geweest? Wat gebeurt er als het licht uitgaat in de zaal? Mag je eten en drinken? Foto's maken? Wanneer klap je wel en niet? Bekijk hier een filmpje over spelregels in het theater. 

Het is fijn om de leerlingen goed voor te bereiden op het voorstellingsbezoek. In het theater gelden een aantal ‘spelregels’ die ervoor zorgen dat iedereen zo goed mogelijk van de voorstelling kan genieten. 

Zo hebben de dansers en musici er last van als er wordt gepraat terwijl ze spelen. Tussendoor klappen is ook niet de bedoeling, tenzij de dansers een duidelijke buiging maken.

Oefen met deze video

alvast het zaaldansje!

Zaaldansje

Tijdens de voorstelling dansen we samen een korte dans in de zaal. Met deze video kunt u het dansje alvast aanleren met de leerlingen.

Hoeveel zin heb je nu om naar de voorstelling te gaan?

😒🙁😐🙂😃

TIP: 

Er is best kans dat er leerlingen zijn die aangeven weinig zin in het ballet te hebben. Dat mag natuurlijk! 

Vertel de leerlingen dat er voor iedereen genoeg te zien zal zijn, ook als je geen balletliefhebber bent. Benadruk de bijzondere decors, de kleurrijke kostuums, het grote orkest, de dirigent, het theaterlicht etc. 

Veel plezier bij de voorstelling Carmen!

Graag horen we wat u en de leerlingen vonden van de voorstelling. U helpt ons heel erg door een korte enquête in te vullen. Deze vindt u hier: https://www.survio.com/survey/d/G4T6X5F1X1H5L6D9U 

Hartelijk dank!

Na afloop

Wat vond jij een mooi, interessant of belangrijk moment in de voorstelling?

Carmen die vrij danst met haar vriendinnen

De ontmoeting van José en Carmen

De arrestatie van Carmen

Het einde

Iets anders...

Nagesprek

Laat de leerlingen eerst een moment kiezen, vraag daarna door:

- Waarom vond je dit een belangrijk moment?

Ga vervolgens nog iets meer in op het einde van de voorstelling. De volgende vragen ondersteunen daarbij:

- Had het verhaal ook anders af kunnen lopen?

- Wat had José anders kunnen doen?

- Vind je dat Carmen iets anders had moeten doen? Waarom?

- Hadden de vrienden van Carmen meer kunnen doen?

- Waarom wil Carmen vrij zijn?

- Hoe vond je het einde? Is het geloofwaardig?