PO_Middenbouw_Week_Tegen_Pesten_2026
1 / 12
Lesson duration is: 60 minIntroduction
De samenleving is groot, iedereen draagt eraan bij, of je dat nou wil of niet. Hoe groot is de bijdrage die jij doet, en is dat belangrijk? Ben jij echt een groepsdier, verdwijn jij in de groep zoals een inktvis in zijn omgeving, of ben je misschien een zeeslak die zich het liefst de hele dag terugtrekt?
In deze les gaan jullie ontdekken wat voor zeedier jij bent in de groep.
Instructions
Voorbereidingen:
Gouden Weken & Week tegen Pesten
Deze Week tegen Pesten-les is de afsluiter van de Gouden Weken-periode. Doe voorafgaand aan deze les onze drie Gouden Weken-lessen die zich bezighouden met de eerste drie fases van groepsdynamica (forming, norming en storming), zodat de Week tegen Pesten-les in fase vier, performing, mooi aansluit. Lees hier meer over groepsdynamica: hoe de mechanismes werken, hoe je groepsdynamica kunt sturen en de groepsvorming een positieve wending geeft.
Deze les bestaat uit drie onderdelen van ieder ongeveer 20 minuten. Bij de les is een klik-klare presentatie voor op het digibord beschikbaar die jou en je leerlingen door de les begeleidt. Lees de begeleidende docententeksten en tips bij alle slides.
Je kan de drie onderdelen achter elkaar gebruiken of de drie lesdelen spreiden.
Nodig:
- Voor iedere leerling een quiz, een werkblad en knutselspullen, je kan zelf bedenken waarmee je wilt knutselen
- Scharen voor het werkblad, je kan ook kiezen om zelf de vormen van tevoren te knippen
Werkvormen
zelfonderzoek, samenwerken, individueel nadenken, uitwisselen, groepsgesprek, klassikale evaluatie
Leerdoelen:
In deze les...
... maken de leerlingen kennis met verschillende perspectieven
... analyseren en reflecteren de leerlingen op zichzelf.
(BU kerndoel 19B)
... delen de leerlingen wat ze denken en vinden van zichzelf en een ander. (BU kerndoel 19B)
... oefenen ze gesprekstechnieken. (BU kerndoel 18 en 19A)
... oefenen ze actief luisteren.(BU kerndoel 18 en 19A)
... oefenen ze met keuzes maken en hun keuze beargumenteren (BU kerndoel 19A)
... oefenen de leerlingen met reflecteren.
Kennis:
De leerlingen leren over het verschil tussen deel uitmaken van een groep en zelfstandig zijn. Ze reflecteren op zichzelf in een groep.
Vaardigheden:
Ze oefenen met reflecteren op zichzelf, de ander en de groep.
Houding:
In deze les werk je aan een nieuwsgierige, geïnteresseerde houding. Ook oefenen de leerlingen een open houding te hebben naar zichzelf, in dialoog met een ander of de groep.
Burgerschap
Deze les geeft invulling aan:
Kerndoel 18: De school geeft vorm aan de democratische oefenplaats.
Kerndoel 19A: De leerling toont inzicht in het belang van basiswaarden van de democratische rechtsstaat.
Kerndoel 19B De leerling verkent en reflecteert op hoe die kan omgaan met diversiteit in de samenleving.
Worksheets
Items in this lesson
Slide 1 - Slide
1+ 1 = Wij
Wat maakt onze groep zo speciaal?
In ieder geval dat wij er allemaal bij horen en dat we allemaal anders zijn!
Dat maakt onze groep zo specifiek: ONS!
Ook in de samenleving...
Iedereen is verschillend, met eigen gewoontes en manieren. Of je dat nou bewust doet of niet.
Zelf ben jij het middelpunt van jouw bestaan, maar je komt ook met veel verschillende mensen in aanraking, en elke ontmoeting is een kans!
In deze les gaan we ontdekken hoe groepen werken en hoe jij bent in een groep. Je ontdekt welke bouwsteen jij bent en hoe jij met een groep een kunstwerk maakt.
Wat maakt onze groep zo speciaal?
In ieder geval dat wij er allemaal bij horen en dat we allemaal anders zijn!
Dat maakt onze groep zo specifiek: ONS!
Ook in de samenleving...
Iedereen is verschillend, met eigen gewoontes en manieren. Of je dat nou bewust doet of niet.
Zelf ben jij het middelpunt van jouw bestaan, maar je komt ook met veel verschillende mensen in aanraking, en elke ontmoeting is een kans!
In deze les gaan we ontdekken hoe groepen werken en hoe jij bent in een groep. Je ontdekt welke bouwsteen jij bent en hoe jij met een groep een kunstwerk maakt.
Slide 2 - Slide
Samen of Alleen
Soms is het fijner om in een groep te zijn en soms is het fijner om alleen te zijn.
Sommige kinderen zijn het liefst altijd samen of in een groep, terwijl anderen liever wat meer alleen zijn.
Sommige kinderen zijn het liefst altijd samen of in een groep, terwijl anderen liever wat meer alleen zijn.
En allebei kan natuurlijk ook: soms ben je liever even alleen om later weer samen te spelen.
Maar het kan ook veranderen... soms kom je in een nieuwe groep terecht waar je moet wennen... dan vind je het NOG niet fijn. Wat doe je dan?
Hoe zit het nu precies met groepen?
Korte klassendialoog
Bespreek met de klas bovenstaande in een open dialoog. Stel vragen en laat de leerlingen delen wat ze zelf denken, vinden of mee hebben gemaakt. Gebruik eventueel persoonlijke voorbeelden om het ijs te breken.
Korte klassendialoog
Bespreek met de klas bovenstaande in een open dialoog. Stel vragen en laat de leerlingen delen wat ze zelf denken, vinden of mee hebben gemaakt. Gebruik eventueel persoonlijke voorbeelden om het ijs te breken.
Slide 3 - Slide
Samen
Vraag eerst aan de groep wat ze op dit plaatje zien.
Hier zie je vissen en een octopus in het koraal. Het koraal is het huis van de vissen. Koraal is niet alleen een steen: het leeft ook echt!
Kijk eens goed: je ziet niet één vis, maar meerdere vissen bij elkaar. Ze leven vaak in een groep, een school vissen. Dit doen ze met een reden. Wie weet waarom?
- Als vissen in een groep/school leven en er gevaar dreigt (zoals een grote roofvis) dan kunnen ze elkaar waarschuwen. Door samen te blijven, zijn ze veiliger dan alleen.
- Dieren en koralen die samenleven beschermen elkaar. Ze letten op elkaar, zoeken samen eten en schuilen samen in het koraal.
Kortom: in het leven in een koraalrif werken de dieren en planten samen, ze delen hun plek in de zee en passen op elkaar.
Slide 4 - Slide
Alleen
Links zie je drijfwier.
Drijfwier begint samen, het groeit op in een groep. Maar als het tijd is drijft het in z'n eentje verder om ergens anders te gaan leven.
Rechts zie je een zeeslak.
Rechts zie je een zeeslak.
De zeeslak draagt letterlijk zijn eigen huis. Hij heeft dus alles bij zich wat hij nodig heeft en kan zich altijd meteen verstoppen als dat nodig is.
In het midden staat een inktvis/octopus. Hij leeft meestal alleen. Hij heeft geen groep nodig om zich veilig te voelen. Hij kan zich helemaal verstoppen door dezelfde kleur te krijgen als de stenen of het zand. Zo valt hij bijna niet op.
Als hij alleen is, kan hij goed letten op wat hij zelf nodig heeft, maar soms zoekt hij wel een maatje op en hij is ook wel eens in het koraal te vinden.
Als hij alleen is, kan hij goed letten op wat hij zelf nodig heeft, maar soms zoekt hij wel een maatje op en hij is ook wel eens in het koraal te vinden.
Sommige dieren leven dus alleen, omdat dat beter bij hen past. Ze weten wat ze nodig hebben en zorgen goed voor zichzelf.
Alleen zijn kan rustig, veilig en fijn zijn.Van nature zijn mensen groepsdieren. Maar sommige mensen zijn net wat meer octopus dan anderen...
Slide 5 - Slide
Wat vind jij fijner: Alleen of Groep
[klassikaal + dialoog]
[klassikaal + dialoog]
Sommige kinderen vinden het dus superfijn om in een groep te zijn. Samen werken, samen spelen, samen delen, samen praten.
Terwijl anderen het fijner vinden om even alleen te zijn. Rust, ruimte, je eigen ding kunnen doen.
Beide zijn goed.
Iedereen is anders.
Bespreek met de klasgenoot naast je...
Waar voel jij je het prettigst?
Waar voel jij je het prettigst?
In een groep of alleen?
Slide 6 - Slide
Wanneer voel je je een deel van een groep?
[klassikaal + dialoog]
We zijn deel van verschillende groepen. Je hebt je vriendengroep, je klas, je school, je familie, je buitenschoolse activiteit...
We zijn deel van verschillende groepen. Je hebt je vriendengroep, je klas, je school, je familie, je buitenschoolse activiteit...
Maar wanneer ben je een deel van een groep? Is dat als je er hetzelfde uitziet?
Of is dat wanneer je alles durft te zeggen? Of omdat je blij wordt als je bij hen bent? Of omdat je je rustiger voelt als je bij hen bent?
Of is dat wanneer je alles durft te zeggen? Of omdat je blij wordt als je bij hen bent? Of omdat je je rustiger voelt als je bij hen bent?
Bespreek dit klassikaal met elkaar
Slide 7 - Slide
Tijd voor de QUIZ!
Voorbereiding: print voor iedereen een eigen quizblad en print van elk dier genoeg kleurplaten uit.
Het is tijd voor de leerlingen om de quiz te doen. Deel de quizblaadjes uit, en laat de leerlingen de vragen invullen!
Slide 8 - Slide
Maak het je eigen
Uit alle quizen hebben de leerlingen 3 opties gekregen: zeewier, drijfwier, of een zeeslak.
Deze kleurplaten liggen voor in de klas.
Iedereen pakt zijn eigen uitkomst en maakt er iets moois van... kies natuurlijk kleuren die bij jou passen ;)
Deze kleurplaten liggen voor in de klas.
Iedereen pakt zijn eigen uitkomst en maakt er iets moois van... kies natuurlijk kleuren die bij jou passen ;)
Werk samen met collega's...
Alle dieren doen straks mee in een groot groepskunstwerk! Misschien dat iemand uit groep 8 je daar meer over kan vertellen... maak samen jullie eigen schoolkoraal!
Alle dieren doen straks mee in een groot groepskunstwerk! Misschien dat iemand uit groep 8 je daar meer over kan vertellen... maak samen jullie eigen schoolkoraal!
Slide 9 - Slide
Nu voor de hele klas
[bespreek alle tekening klassikaal]
Als iedereen uitgeknutseld is, kun je aan iedereen vragen of ze willen uitleggen waarom ze bepaalde keuzes hebben gemaakt bij het kleuren.
Wie is wat en welke kleuren heb je gebruikt. Past het bij je? Herken je de ander?
Slide 10 - Slide
Onze school, ons ecosysteem
Iedereen hoort daar bij, toch?
Iedereen hoort daar bij, toch?
Jullie zijn de wieren en de schelpen van jullie school. Jullie helpen het water zuurstofrijker en schoner te maken zodat de dieren kunnen ademen.
De onderbouw zijn vissen, roggen en zeeslangen.
De bovenbouw is het koraal. De dieren in het koraalrif leven echt samen, net als in onze school.
Daarom komen de bovenbouwleerlingen jullie zeehelden ophalen zodat er straks één groot koraalrif geknutseld kan worden.
Slide 11 - Slide
1+1 = WIJ
Iedereen doet mee en heeft een eigen plek in het ecosysteem!
Iedereen doet mee en heeft een eigen plek in het ecosysteem!
Zo bouw je samen jullie eigen koraalrif van kleurijke vissen, dieren, planten en levende wezens!
Tip: 1+1 = 3 - Ouderbetrokkenheid
Maak van jullie expo een moment om alle ouders uit te nodigen om het grote zeekunstwerk te bewonderen. Kunnen de ouders hun vissenkind, plant of koraal herkennen en terugvinden?
Maak van jullie expo een moment om alle ouders uit te nodigen om het grote zeekunstwerk te bewonderen. Kunnen de ouders hun vissenkind, plant of koraal herkennen en terugvinden?
Tip: 1+1 = 11 - Leerkrachten doen ook mee! Misschien kunnen de leerkrachten ook een mooie vis, plant of dier invoegen die goed bij hen past, zodat ze kunnen zeggen: DIT zijn wij!
Kunnen de leerlingen jullie herkennen ?
Kunnen de leerlingen jullie herkennen ?
Meester Rob... dat is vast die zeeschildpad? En juf Naomi, dat is wel een heel mooie zeester... en de clownsvis... tja, dat is duidelijk gymmeester Jonas!
Veel plezier ;)
Veel plezier ;)
Slide 12 - Slide
This item has no instructions