Nieuwsquiz - Week 44
Nieuwsquiz
Schooljaar 2026-2027
Week 44
DEZE WEEK . . .
Songfestival
zonder ons
Lesson duration is: 15 minIntroduction
Items in this lesson
Nieuwsquiz
Schooljaar 2026-2027
Week 44
DEZE WEEK . . .
Songfestival
zonder ons
Image credit: MrSilesian / Wikimedia Commons, CC0
De NPO zet alsnog een streep door Nederlandse deelname aan het Songfestival van 2027.
Waarom ligt meedoen zo gevoelig?
Vraag 1
Omdat de NOS het festival niet meer mag uitzenden
Omdat Rusland weer mag meedoen, ondanks de oorlog in Oekraïne
Omdat Israël mag meedoen, ondanks de oorlog in Gaza
Omdat Nederland een boete kreeg van de EBU
Media. Uitleg: het draait om de deelname van Israël. Meerdere Europese omroepen willen Israël uitsluiten vanwege de oorlog in Gaza. In augustus trok AVROTROS zich terug, omdat het festival "niet langer neutraal" was. Eind september maakte de NPO toch bekend dat Nederland weer zou meedoen, met een gezamenlijke inzending van de publieke omroep. Daarop stuurden ruim 400 NPO-medewerkers een brandbrief. Nu zegt de NPO dat er "onvoldoende draagvlak" is bij de omroepen. Ook Ierland doet niet mee. De NOS zendt het festival, in mei in het Bulgaarse Burgas, wel gewoon uit.
Gespreksvraag: moet een songfestival alleen over muziek gaan, of mag politiek ook een rol spelen?
Bron:
NOS
Image credit: MrSilesian / Wikimedia Commons, CC0
In Spanje reed een hogesnelheidstrein op een stilstaande trein. Er vielen zeker 68 doden.
Wat ging er volgens de minister mis?
Vraag 2
De machinist was in slaap gevallen
De remmen van de trein waren kapot
De verkeersleiding liet de trein op normale snelheid doorrijden
Er stond een vrachtwagen op het spoor
Buitenland. Uitleg: dinsdagochtend 27 oktober viel bij Urda, ten zuiden van Madrid, het seinsysteem uit. Daardoor werkte de beveiliging op een stuk spoor van 63 kilometer niet en stopten alle treinen. Volgens minister van Transport Puente liet de verkeersleiding een AVE-hogesnelheidstrein van Renfe daarna "op normale snelheid" doorrijden, door een rood sein. Bij zo'n storing mag een trein normaal maximaal 40 km/u, zodat de machinist op zicht kan stoppen. De AVE reed met hoge snelheid achter op een stilstaande trein van Iryo. Er vielen zeker 68 doden en ruim 100 gewonden, van wie er woensdag nog ongeveer 60 in het ziekenhuis lagen. Opnames van de gesprekken met de verkeersleiding, gepubliceerd door El País, wijzen op een menselijke fout. Premier Sánchez kondigde drie dagen nationale rouw af; een onafhankelijke commissie doet onderzoek.
Let op: gevoelig onderwerp.
Bronnen:
NOS
NOS
Image credit: Carlos Teixidor Cadenas / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0
In Servië waren zondag verkiezingen. De partij van oud-president Vucic verloor.
Wie won?
Vraag 3
Een partij van boeren
Een partij van oud-militairen
Een partij van studenten
Een partij van vakbonden
Buitenland. Uitleg: de Studentenlijst komt voort uit de grote studentenprotesten. Die begonnen twee jaar geleden, nadat in Novi Sad een deel van het station instortte; daarbij kwamen zestien mensen om. Critici zeggen dat de renovatie slecht was uitgevoerd door bedrijven met nauwe banden met de regeringspartij SNS. Vucic trad in september af na negen jaar als president en wilde premier worden. Volgens de exitpoll krijgt de Studentenlijst 135 tot 140 zetels en de SNS 105. Vucic erkende zijn nederlaag. De opkomst was de hoogste sinds het uiteenvallen van Joegoslavië.
Gespreksvraag: wat kunnen jongeren bereiken door te protesteren?
Bronnen:
NOS
NOS
Image credit: kallerna / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Het kabinet wil 25.000 rijksambtenaren minder, zodat de overheid "eenvoudiger, slimmer en kleiner" wordt.
Welke diensten hoeven niet in te leveren?
Vraag 4
Belastingdienst en UWV
De ministeries in Den Haag
IND en Belastingdienst
Politie en defensie
Politiek. Uitleg: de rijksoverheid heeft nu zo'n 160.000 voltijdsbanen. In 2035 moet daar zo'n 16 procent af, ongeveer 25.000 banen. Dat moet dan elk jaar 3,5 miljard euro besparen. Het kabinet wil dat bereiken met onder meer minder regels, dezelfde computersystemen op alle ministeries, de inzet van AI en het schrappen van adviescolleges en -commissies. Alleen politie en defensie zijn uitgezonderd. Uitvoerders zoals UWV, IND en Belastingdienst zijn dat uitdrukkelijk niet: volgens de staatssecretaris kunnen zij met minder mensen toe als de regels eenvoudiger worden. Ook de ministeries zelf moeten inleveren, onder meer op facilitaire diensten. Welke taken de overheid laat vallen en welk ministerie hoeveel banen kwijtraakt, is nog niet besloten. Staatssecretaris Van der Burg (Slagvaardige Overheid) wil de meeste plannen binnen een half jaar klaar hebben.
Gespreksvraag: waarom zou het kabinet politie en defensie ontzien, maar de Belastingdienst niet? Welke taken van de overheid vind jij onmisbaar?
Bron:
NOS
Image credit: Steven Lek / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
De Chinese staatstelevisie zendt geen wedstrijden van Kylian Mbappé en de Spaanse competitie meer uit. Sponsors haken af.
Waarom?
Vraag 5
Hij grapte over een meme van Mao Zedong
Hij steunde de demonstranten in Hongkong
Hij weigerde een wedstrijd in China te spelen
Hij zei dat Chinees voetbal niets voorstelt
Sport. Uitleg: in een interview zei Mbappé lachend dat een video waarin zijn gezicht op dat van Mao Zedong is geplakt, de grappigste meme over hem is. Mao was de communistische leider die China van 1949 tot zijn dood in 1976 regeerde. Grappen over hem gelden in China als respectloos en taboe. Staatsomroep CCTV weert nu wedstrijden van Mbappé en van de Spaanse competitie, en een aantal drankmerken stopt de samenwerking. Mbappé noemde zijn opmerking onverstandig en bood excuses aan; ook de Spaanse competitie La Liga bood excuses aan. China is een belangrijke markt voor het Spaanse voetbal.
Gespreksvraag: waarom kan één grap van een sporter zulke grote gevolgen hebben?
Bron:
NOS
Image credit: Acruz319 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
In safaripark Beekse Bergen is een verzorgster om het leven gekomen na een aanval door een panter.
Wat ging er anders dan normaal?
Vraag 6
De panters waren uit hun verblijf ontsnapt
De panters waren ziek en daardoor agressief
De verzorgster was bij de panters in dezelfde ruimte
Een bezoeker had een hek opengelaten
Dieren. Uitleg: de verzorgster werkte zaterdag alleen in het binnenverblijf van twee Perzische panters, die vanwege het slechte weer binnen zaten. Een van de twee viel haar aan. Normaal zorgt het park ervoor dat personeel nooit in dezelfde ruimte is als de roofdieren. Ze kon zelf nog alarm slaan met haar portofoon, maar overleed later aan haar verwondingen aan hoofd en nek. Ze werkte bijna 40 jaar in het park, waarvan acht jaar bij de panters. Er hangen geen camera's, dus wat er precies gebeurde is nog niet duidelijk; een extern bedrijf en de Arbeidsinspectie doen onderzoek. De panters blijven in het park: volgens Beekse Bergen kunnen de dieren niets verweten worden. Volgens de Nederlandse Vereniging van Dierentuinen zijn dodelijke aanvallen extreem zeldzaam; de vorige keer was in 2003, toen een verzorger in Beekse Bergen door een olifant werd gedood.
Gespreksvraag: moeten de panters weg? Wie is verantwoordelijk als het misgaat: het dier, het park of de regels?
Let op: gevoelig onderwerp.
Bronnen:
NOS
NOS
Image credit: Tamar Assaf / Wikimedia Commons, publiek domein
Lula (80) heeft de presidentsverkiezingen in Brazilië gewonnen van Flávio Bolsonaro.
Hoe reageerde Bolsonaro?
Vraag 7
Hij erkent de uitslag niet
Hij feliciteerde Lula en wil samenwerken
Hij stopt met de politiek
Hij wordt minister in de regering van Lula
Buitenland. Uitleg: Lula won met ongeveer 52 procent van de stemmen en begint aan zijn vierde termijn; hij was eerder president van 2003 tot 2011 en opnieuw vanaf 2023. Flávio Bolsonaro (45) is een radicaal-rechtse politicus en de zoon van oud-president Jair Bolsonaro. Hij wil dat de uitslag ongeldig wordt verklaard. Hij is boos dat het Hooggerechtshof de stembureaus twee uur langer open liet, hoewel hij daar zelf om had gevraagd. Internationale waarnemers noemen de verkiezingen eerlijk.
Update: het Hooggerechtshof beval Bolsonaro zijn paspoorten in te leveren, voor een onderzoek naar onder meer witwassen en corruptie. Hij vertrok met zijn gezin naar Miami. Vanuit de VS wil hij de oppositie leiden en noemde hij zichzelf even de "gekozen president". Lula noemt zijn vertrek "schandelijk".
Gespreksvraag: waarom is het belangrijk voor een democratie dat de verliezer de uitslag erkent?
Bron:
NOS
Image credit: Senado Federal / Wikimedia Commons, CC BY 2.0
Bij Walibi Fright Nights, het halloweenfeest van Walibi, moest de ME de rust herstellen.
Wat was er aan de hand?
Vraag 8
Een attractie viel uit en bezoekers wilden hun geld terug
Er brak brand uit in een spookhuis
Groepen jongeren kwamen bewust onrust zoeken
Verklede acteurs maakten bezoekers te bang
Binnenland. Uitleg: zaterdagavond, rond 22.00 uur, raakten groepen minderjarigen op de vuist en vernielden ze spullen, eerst bij het hoofdpodium en daarna bij de ingang. Volgens Walibi kwamen ze "bewust provoceren" op drukke plekken. Het evenement was uitverkocht, met 20.000 bezoekers. Walibi sloot de Scare Zones, deed de lichten aan en haalde de verklede acteurs weg; de ME bracht de rust terug. Er is niemand aangehouden. Na vechtpartijen vorig jaar had het park juist nieuwe veiligheidsmaatregelen genomen. Fright Nights gaat gewoon door.
Gespreksvraag: wat zou jij doen als het op een feest of evenement onrustig wordt?
Bron:
NOS
Image credit: Thijslandsmeer / Wikimedia Commons, CC BY 4.0
Israël koos dinsdag een nieuw parlement. Premier Netanyahu nam het op tegen oud-legerchef Gadi Eisenkot.
Wat is de stand na het tellen van 85 procent van de stemmen?
Vraag 9
De Arabische partijen zijn samen de grootste
Geen van beide blokken heeft een meerderheid
Het blok van Eisenkot heeft een meerderheid
Het blok van Netanyahu heeft een ruime meerderheid
Buitenland. Uitleg: Gadi Eisenkot is een oud-legerchef die politicus werd; zijn partij heet Yashar. In de peilingen ging hij gelijk op met premier Netanyahu. Veel Israëliërs noemen dit de belangrijkste verkiezingen ooit: het gaat om veiligheid na de aanval van Hamas op 7 oktober 2023 en om de rechtsstaat, na de omstreden hervormingen van Netanyahu. De opkomst was 77,7 procent, het hoogst sinds 1999.
Uitslag: er is nog geen duidelijke winnaar. Met 85 procent van de stemmen geteld heeft het blok van Netanyahu 53 zetels en het blok van Eisenkot 48. Voor een meerderheid zijn 61 van de 120 zetels nodig. De Arabische partijen halen samen 19 zetels, meer dan ooit. Beide blokken willen (nog) niet met hen samenwerken, dus een moeilijke formatie dreigt. De officiële uitslag komt op 4 november.
Bronnen:
NOS
Image credit: Кабінет Міністрів України / Wikimedia Commons, CC0
Kippen, eenden en ander pluimvee moeten in heel Nederland per direct binnenblijven.
Waarom?
Vraag 10
Omdat er een tekort aan kippenvoer is
Omdat vossen vaker kippenhokken aanvallen
Om ze te beschermen tegen de storm
Om verspreiding van vogelgriep te voorkomen
Binnenland. Uitleg: sinds woensdag 28 oktober geldt in heel Nederland een ophokplicht: kippen, eenden en ander pluimvee van bedrijven moeten binnenblijven, zodat ze niet besmet raken door wilde vogels. Aanleiding zijn drie uitbraken van vogelgriep in korte tijd, in Lutjegast, Grootegast (Groningen) en Middelie (Noord-Holland). Ook mag er alleen nog noodzakelijk bezoek komen op plekken met vogels, en zijn tentoonstellingen met risicovogels verboden. Hobbyhouders hoeven hun dieren niet op te hokken, maar moeten ze wel afschermen, bijvoorbeeld in een volière. Door de vogeltrek neemt het risico toe; in Denemarken, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk zijn ook besmettingen. De vorige landelijke ophokplicht werd in juni opgeheven.
Gespreksvraag: wat betekent zo'n maatregel voor een pluimveehouder, en voor scharrel- en biologische eieren?
Bron:
NOS
Image credit: ANJJE-wiki / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
De halftimeshow van de Super Bowl is het grootste optreden van het jaar in de VS. De artiest voor 2027 is bekend.
Wie treedt op?
Vraag 11
Drake
Eminem
Jay-Z
Kendrick Lamar
Muziek. Uitleg: Jay-Z treedt op 14 februari op in het SoFi Stadium in Los Angeles. Daar sloot hij afgelopen weekend ook zijn jubileumtournee af, waarin hij 25 jaar The Blueprint vierde. Hij noemt het "een hele reis": zijn debuutalbum Reasonable Doubt kwam dertig jaar geleden uit. Vorig jaar verzorgde Bad Bunny de halftimeshow, het jaar daarvoor Kendrick Lamar.
Bron:
NOS
Image credit: PontiacAurora / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Bij boekwinkels stonden ‘s nachts lange rijen fans. Rond middernacht kwam het zesde deel uit van een fantasyreeks.
Van welke reeks?
Vraag 12
A Court of Thorns and Roses
Shadow and Bone
Throne of Glass
The Hunger Games
Cultuur. Uitleg: de reeks werd extra populair door BookTok: accounts op TikTok die boeken aanprijzen. Acotar is de afkorting van A Court of Thorns and Roses, in het Nederlands Hof van Doorns en Rozen. De fantasyreeks van de Amerikaanse schrijfster Sarah J. Maas volgt de 19-jarige Feyre. Dit is het zesde deel. Boekwinkels gingen rond middernacht open voor fans.
Gespreksvraag: heb jij weleens een boek gelezen omdat je het op TikTok zag?
Bron:
NOS
Image credit: Daanstoffelsen / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
KLM vliegt hele winter niet op Dubai, verlengt niet vliegen op Riyad en Dammam
Elfde van de Elfde onzeker in Tilburg: gemeente en horeca botsen over tieners
Beladen bezoek Charles aan Caribisch gebied: roep om excuses slavenhandel
Restaurants Sardinië verbieden telefoons aan tafel: 'Gesprek ouder-kind stimuleren'
Noodlijdend Zeehondencentrum krijgt geen extra geld van de gemeente
Vraag 23
Maak de krantenkoppen af
Vul de ontbrekende woorden in en maak de juiste krantenkoppen! Let op: er staan ook woorden in de woordenbank die nergens horen.
This item has no instructions