5TC / 5BCW: Les 20 Taalvariatie: dialect en standaardtaal

Les 20 Taalvariatie: dialect en standaardtaal

1 / 54
next
Slide 1: Slide
New lesson editorNederlandsMiddelbare schoolhavoLeerjaar 5

This lesson contains 54 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 50 min
Report this lesson

Items in this lesson

Les 20 Taalvariatie: dialect en standaardtaal

Quiz taalvariatie

Ronde 1 : algemeen

Welke taalvariëteiten bestaan er?

A

formeel, informeel, dialect

B

dialect, tussentaal, formeel

C

dialect, tussentaal, standaardtaal

D

informeel, tussentaal, standaardtaal

Dialecten worden verdeeld in dialectfamilies. Welke zijn dat in Vlaanderen?

A

Limburgs, Brabants, West-Vlaams, Oost-Vlaams

B

Limburgs, Brabants, Antwerps, Vlaams

C

Limburgs, Brabants, Antwerps, West-Vlaams, Oost-Vlaams

Quiz taalvariatie

Ronde 2 : dialectwoorden

Welke dialectwoorden ken / gebruik jij?

Welk woord gebruikt een West-Vlaming voor een mug?

A

muusje

B

meze

C

zoemvliegje

Wat zeggen Antwerpenaren weleens tegen een navel?

A

nagelenboak

B

buikgaatje

C

pensholletje

Hoe noemen inwoners van het Waasland een 'koprol'?

A

een draaioverhoofd

B

een tuimelaberg

C

een hoofdomslag

'Toverbrood' of 'spokenbrood' zijn andere woorden voor...

A

beschuiten

B

peperkoek

C

paddenstoelen

'Hemtork', 'biezebeize', 'touter' zijn woorden voor...

A

een schommel

B

een trompet

C

een schoenborstel

Welk beroep duidt een Oost-Vlaming aan met een 'achterwarege'?

A

een loodgieter

B

een kinesist

C

een vroedvrouw

Wat is een 'stramijne'?

A

een broodmes

B

een vergiet

C

een keukenhanddoek

Wat betekent 'kroeme gedon' in Herentals?

A

het stuur van een koersfiets

B

de stang van een fiets

C

de bagagedrager

Wat doet een Limburger als hij 'fletst'?

A

iemand tegen het hoofd slaan

B

ongemeende complimenten geven, vleien

C

knuffelen

In West-Vlaanderen noem je knuffelen 'troetelen'?

A

Waar

B

Niet waar

In Vlaams-Brabant noemen ze een hemd ook wel...

A

huum

B

hemmes

C

emde

Wat bedoelen ze in Aalst met 'moesj'?

A

steekschuim voor bloemstukken

B

een wittekool

C

een muts

Wat zegt een Antwerpenaar om aan te geven dat de koffie te slap is?

A

Ge zie de bodem veur da ge kijkt

B

Eddetaldeur?

C

Ge kunt er de gazet deur leze.

Wat zegt een West-Vlaming als de zon schijnt, maar het tegelijk regent?

A

't is kerremesse in d'elle

B

't is ruzie in d'emel

C

't is ni vlees, nis vis.

Wat betekent het Limburgse woord 'junksterre'?

A

jongere

B

durgsverslaafde

C

janken of jammeren

In welke Vlaamse stad noemen ze een jenevertje 'een plumetse'?

A

Gent

B

Hasselt

C

Antwerpen

Quiz taalvariatie

Ronde 3 : media

Welk dialect praten 'Cois, Maria en de bomma &co' in 'De familie Backeljau'?

A

West-Vlaams

B

Limburgs

C

Antwerps

Welke acteur uit 'Van vlees en bloed' gebruikte de uitspraak 'Ik zen nogal ne kèrel è'?

A

Herwig Ilegems

B

Jacques Vermeire

C

Wim Opbrouck

Welk dialect gebruikt Tourist LeMC bij zijn liedjes?

A

Antwerps

B

Limburgs

C

Gents

D

West-Vlaams

p. 244 in de gloria

Standaardtaal, tussentaal, dialect

p. 244 - 245


Lees de tekst individueel. Je krijgt daarna een Cornellschema om te vervolledigen.

10

minute

00

second

p. 246

Maak vraag 7, 8, 9 p. 246

5

minute

00

second

p. 246

Tom Waes


Welke voorbeelden van tussentaal heb je gehoord?

Vind je dat Tom Waes tussentaal mag gebruiken bij een informatief programma?

Kim Van Oncen

https://www.hln.be/video/productie/kim-van-oncen-start-bij-radio2-mensen-waren-te-voorbarig-351637

Welke voorbeelden van tussentaal heb je gehoord?

Vind je dat Kim Van Oncen tussentaal / dialect mag gebruiken als toekomstig radiopresentatrice?

p. 246 Welke taal in welke situatie?

Maak oefening 1 en 2 p. 246 met je buurman / buurvrouw.

2

minute

00

second

p. 246

p. 247 Playtime 5COb

Meningen over taalvariatie: stellingen

  • Ga allemaal op één rij staan.

  • Lees / luister naar de volgende stellingen.

  • Op jou van toepassing? Zet een duidelijke stap naar voor.

Meningen over taalvariatie: stelling 1



Ik heb dialect meegekregen in mijn opvoeding.

Meningen over taalvariatie: stelling 2



Mijn ouders spreken thuis dialect met mij.

Meningen over taalvariatie: stelling 3



Ik spreek mijn dialect vlot.

Meningen over taalvariatie: stelling 4




Ik zou graag een dialect kunnen spreken.

Meningen over taalvariatie: stelling 5



Ik vind het jammer dat dialecten verdwijnen.

p. 248 Meningen over taalvariatie

We lazen in de vorige tekst: "Steeds minder mensen spreken zuiver dialect".


Hoe komt dat, denk je?


Lees de tekst p. 248

p. 247 oplossing

p. 248 video Axel Daeseleire

Beantwoord vraag 3, 4, 5, 6 en 9

Vind jij het belangrijk dat je op school Standaardnederlands leert?

A

JA

B

NEE

Welke mening deel jij?

Axel: "geloofwaardigheid is belangrijker dan AN voor personage"

Mia: "personage moet altijd AN spreken, dat kan ook geloofwaardig zijn"

A

Axel

B

Mia

Moeten voor jou alle programma's van Ketnet in het AN?

A

JA

B

NEE

Wat heb je onthouden in verband met "taalvariatie"?