Les 4, deel 1/3: Wonderlijke uitvindingen

• Woordenschat
• Wereldoriëntatie
• +1
• Basisschool
• Groep 7

Les 4: Wonderlijke uitvindingen

DEEL 1

NB:
Dit lesmateriaal is tot stand gekomen in de periode 2021 - 2024 in het project UGO (Utrecht Gelijke Onderwijskansen) op basis van het curriculum van de voormalig Brede School Academie (BSA) Utrecht en in samenwerking met de gemeente Utrecht en de Utrechtse schoolbesturen PCOU Willibrord, SPO Utrecht en KSU. Het project UGO eindigt op 1 oktober 2024.

 

      weet je meer over de uitvinding van

      de kauwgomschoen;

      heb je kennisgemaakt met tien

      nieuwe woorden.

     Aan het eind van dit deel van de les:

de introductie op de tekst

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Een uitvinding doen

Iets bedenken dat er nog niet is én dat iedereen wil hebben; hoe tof is dat? Maar hoe vind je nou iets nieuws uit? Kan iedereen een uitvinding doen? En verdien je er altijd veel geld mee?

de introductie<br>

de woordenschat

Wat weet jij al over uitvinden? In de volgende slide kun je invullen wat je al weet.

terugblikken en vooruitkijken

Vul in waar jij aan denkt bij dit onderwerp.

een uitvinding doen

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

het introductiefilmpje

Vóórdat je in deel 2 van de les de tekst gaat lezen, ga je dit filmpje bekijken.

In dit filmpje zie je hoe Shaquille, een jonge Nederlandse ontwerper, bijzondere schoenzolen heeft bedacht. 

Klik op de link onder de afbeelding om het filmpje te starten.

klik op deze link op het filmpje te bekijken

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Vragen beantwoorden

In deze lessen ga je vaak vragen beantwoorden:

     Van sommige vragen staat het antwoord in de tekst of hoor of zie je het 

     antwoord in het introductiefilmpje. Dit zijn de lees- en kijkvragen.

     Bij andere vragen is dat niet zo. Daarop vind je je antwoord door goed na te

     denken over de informatie uit de tekst of het introductiefilmpje. Die vragen 

     noemen we denkvragen.

de introductie<br>

de woordenschat<br>

terugblikken en vooruitkijken<br>

Bij deze lessen hoort een hand-out met uitleg over hoe je op een goede manier antwoord geeft op de denkvragen. Vraag ernaar bij je leerkracht en maak steeds gebruik van de tips. Die gelden natuurlijk ook voor andere vragen!

Print de hand-out 'Denkvragen beantwoorden' voor je leerlingen uit en besteed er deze 1e les van het blok veel aandacht aan.

Het is de bedoeling dat de leerlingen steeds gebruik maken van de tips en handvaten die in de hand-out geboden worden en zich deze manier van antwoord geven eigen gaan maken.

Benoem dit regelmatig bij de open vragen.

Welke bekende rapper heeft meegewerkt aan het project?

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Jonna Fraser heeft meegewerkt aan het kauwgomschoenenproject.

Hoe komen mensen op het idee voor een nieuwe uitvinding denk je?

En wat zou jij zelf willen uitvinden? 

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

woordenschat

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

baanbrekend

toekennen

het patent

de ergernis

Eureka

In de tekst die je in deel 2 van deze les gaat lezen, leer je tien nieuwe woorden.

Hier zie je alvast de eerste vijf:

<span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Woord:</span>&nbsp;toekennen</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Betekenis:</span> iemand iets geven omdat je vindt dat hij het verdient</span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin:</span>&nbsp;<span style="font-style: italic">Na de spannende wedstrijd werd de prijs toegekend aan Kaya. Zij had het dubbel en dwars verdiend!</span></span></div>

4

<span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: de ergernis</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: iets wat je heel vervelend vindt</span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin:</span>&nbsp;<span style="font-style: italic">Tot mijn ergernis had de trein al weer vertraging en kwam ik weer te laat op mijn werk. Ik vind dat heel vervelend.</span></span></div>

1

<span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: 700">Woord: </span>Eureka</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: 700">Betekenis: </span>dit roepen mensen vaak als ze blij zijn dat ze een oplossing voor een moeilijk (denk)probleem hebben gevonden</span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: 700">Voorbeeldzin: </span>"<span style="font-style: italic">Eureka! Ik heb dé oplossing voor het plastic soepprobleem!": riep Boyan Slat toen hij zijn Ocean Cleanup bedacht.</span></span></div>

2

<span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: 700">Woord: </span>het patent</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: 700">Betekenis:</span>&nbsp;het officiële bewijs dat je als enige het recht hebt om iets dat je hebt bedacht of gemaakt te verkopen</span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: 700">Voorbeeldzin: </span><span style="font-style: italic">Leroy besloot patent aan te vragen op zijn nieuwe uitvinding. Toen was hij de enige die de buigbare tandenborstel mocht verkopen.</span></span></div>

3

<span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Woord:</span> baanbrekend</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Betekenis: </span>vernieuwend</span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin: </span><span style="font-style: italic">Universiteiten besteden veel geld aan baanbrekend onderzoek. Zo hopen ze bijvoorbeeld op nieuwe medicijnen tegen kanker.</span></span></div>

5

Klik op het nummer bij het woord om
de betekenis van het woord en een
voorbeeldzin te laten verschijnen.
Klik op het geluidsfragment om het woord te beluisteren.

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Kernbegrippen uit de tekst:

• het prototype
  
• het patent
• baanbrekend
  

(zie ook 4.2.1 van de 'Algemene handleiding PO')

het prototype

voortijdig

 in het oog springen

multifunctioneel

koffiedik kijken

En hier de tweede helft van de nieuwe woorden:

<span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: koffiedik kijken</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Betekenis:</span>&nbsp;de toekomst voorspellen</span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style: italic">Of het nieuwe boek van Paul van Boon een succes wordt? Dat blijft koffiedik kijken!</span></span></div>

6

<span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: multifunctioneel</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Betekenis:</span>&nbsp;als iets voor verschillende dingen gebruikt kan worden</span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin:</span>&nbsp;<span style="font-style: italic">In het nieuwe multifunctionele wijkcentrum komen de bejaardenclub, de fysiotherapie en die kinderopvang.</span></span></div>

7

<span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Woord:</span>&nbsp;het prototype</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Betekenis: </span>het eerste model van iets</span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin:</span>&nbsp;<span style="font-style: italic">Na de tests is het prototype op een aantal punten aangepast. Nu kan de nieuwe auto in de verkoop.</span></span></div>

8

<span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: 700">Woord: </span>voortijdig</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: 700">Betekenis: </span>eerder dan gedacht of gewenst</span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: 700">Voorbeeldzin:</span><span style="font-style: italic"><span style="font-weight: 700">&nbsp;</span>Door een blessure moest hij voortijdig stoppen met de wedstrijd. Hij had nog maar 10 minuten gespeeld!</span></span></div>

9

<span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: 700">Woord: </span>in het oog springen</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: 700">Betekenis: </span>opvallen</span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><span style="font-weight: 700">Voorbeeldzin: </span><span style="font-style: italic">Haar rood geverfde haar sprong erg in het oog. Veel mensen keken naar haar.</span></span></div>

10

Klik ook hier op het nummer bij het woord om de betekenis van het woord en een voorbeeldzin te laten verschijnen.
Klik op het geluidsfragment om het woord te horen.

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Spelen met de woorden: memory

Klik links op de gloeilampkaartjes en lees de betekenis die dan verschijnt. Kijk aan de rechterkant welk woord erbij hoort. Klap het gloeilampkaartje eerst dicht en sleep het dan naar het bijbehorende woord aan de rechterkant.
 

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

<span style="color: rgb(65, 119, 165); font-weight: bold">de ergernis</span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165); font-weight: bold">Eureka<br></span>

<span style="font-weight: bold; color: rgb(65, 119, 165)">het patent</span>

<span style="font-weight: bold; color: rgb(65, 119, 165)">toekennen</span>

<span style="font-weight: bold; color: rgb(65, 119, 165)">baanbrekend<br></span>

<span style="font-weight: bold; color: rgb(65, 119, 165)">koffiedik kijken<br></span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165); font-weight: 700">multifunctioneel<br></span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165); font-weight: bold">het prototype</span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165); font-weight: bold">voortijdig<br></span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165); font-weight: bold">in het oog springen<br></span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165)">eerder dan gedacht of gewenst<span style="font-weight: bold"><br></span></span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165)">de toekomst voorspellen<br></span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165)">het eerste model van iets<br></span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165)">opvallen<br></span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165)"><span style="color: rgb(23, 97, 151)">vernieuwend</span><br></span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165)"><span style="color: rgb(23, 97, 151)">het officiële bewijs dat je als enige het recht hebt om iets dat je hebt bedacht of gemaakt te verkopen</span><span style="font-weight: bold"><br></span></span>

<span style="color: rgb(23, 97, 151)">iets wat je heel vervelend vindt</span>

<span style="color: rgb(23, 97, 151)">dit roepen mensen vaak als ze blij zijn dat ze een oplossing voor een moeilijk (denk)probleem hebben gevonden</span><br>

<span style="color: rgb(65, 119, 165)">het verslag op TV of in de krant over iemand of over iets dat is gebeurd<span style="font-weight: bold"><br></span></span>

<span style="color: rgb(65, 119, 165)">iemand iets geven omdat je vindt dat hij het verdient<span style="font-weight: bold"><br></span></span>

Welke van deze woorden kende je al? Sleep ze naar het juiste vak.

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

<span style="font-weight: bold; color: rgb(23, 97, 151)">Ja, dit woord ken ik al</span><span style="color: rgb(23, 97, 151); font-weight: bold">.</span>

<span style="font-weight: bold; color: rgb(23, 97, 151)">Nee, dit woord ken ik nog niet.</span><br>

in het oog springen

voortijdig

het prototype

multifunctioneel

koffiedik kijken

baanbrekend

toekennen

het patent

Eureka

de ergernis

terugblikken & vooruitkijken

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Wat heb je geleerd over dit onderwerp?

een uitvinding doen

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

De tekst die je in deel 2 

gaat lezen, gaat over

wonderlijke uitvindingen.

In de volgende dia kun je

invullen wat je daar al

over weet.

                 het onderwerp van de tekst

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Toffe tip!

<div><span style="color: rgb(23, 97, 151)">Het Klokhuis heeft een serie hele toffe <i><b>podcasts</b></i> gemaakt. Een podcast is een soort 'radio-uitzending' die je op internet kunt beluisteren. De Klokhuispodcasts gaan over <span style="font-style: italic"><span style="font-weight: bold">uitvindingen</span></span> die de wereld veranderd hebben. Of eigenlijk, dingen die we heel gewoon vinden, maar die ontzettend belangrijk blijken te zijn. <br></span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><br></span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)">Ook zo'n podcast luisteren?<br></span></div><ol><li><span style="color: rgb(23, 97, 151)">Klik <span style="font-style: italic"><span style="font-weight: bold"><a href="https://hetklokhuis.nl/dossier/157/podcast?s=09">hier</a></span></span>&nbsp; om naar de podcastpagina van Het Klokhuis te gaan. <br></span></li><li><span style="color: rgb(23, 97, 151)">Klik vervolgens bij <b>'Listen to Het Klokhuis'</b> op <b>'More'</b>. <br></span></li><li><span style="color: rgb(23, 97, 151)">Scroll dan helemaal naar beneden en kies <b>'Het Klokhuis RSS feed'</b>.</span></li><li><span style="color: rgb(23, 97, 151)">Je kunt vervolgens een aflevering kiezen.</span></li></ol><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)">Veel luisterplezier!</span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 151)"><br></span></div>

Waar denk jij 

aan bij dit onderwerp?

wonderlijke uitvindingen

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Je bent nu klaar met deel 1 van deze les.

Veel plezier met deel 2!

de introductie<br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken