taal - les 1
Taal - dat kan ik toch al lang?
taal - les 1
Taal - dat kan ik toch al lang?
Wat zijn de leerdoelen?
Taal bestaat uit lezen, schrijven, kijken en luisteren, spreken en gesprekken.
In deze les leer je:
hoe leren we taal?
nadenken over diverse woorden
nieuwe woorden
regels voor werkwoordspelling van 'rare' werkwoorden.
In het filmpje zie je hoe jonge kinderen woorden aanleren.
Hoe gaat dat dan als je ouder bent?
Hoe leer je dan nieuwe woorden?
Denk zelf 2 minuten na en schrijf je antwoord op.
minute
second
Je leert nieuwe woorden:
omdat ze voorkomen in schoolboeken en lessen en je ze moet oefenen voor een toets
omdat je ze hoort in filmpjes, video's, op tv of in gesprekken.
omdat je zelf leest, 15 minuten per dag.
Schatvraag:
Hoeveel woorden lees je in een jaar als je elke dag 15 minuten leest? Schrijf je eigen schatting op.
HOEVEEL??
En als je dan zoveel woorden leest, dan mogen daar ongeveer 1000 nieuwe per jaar bij zitten.
Lezen is dus belangrijk.
Vraag: Welke letter komt het vaakst
voor in Nederlandstalige teksten?
Wie heeft de taal bedacht?
Lees samen de tekst hiernaast.
Wie herkent het, dat je letters wilt aanpassen, zoals Paulien de E?
Hoe denk jij dat het komt dat de O een rondje is?
De letter E komt het vaakst voor Nederlandstalige teksten.
Maar liefst 18,9% van onze teksten bestaat uit de letter E.
Dus als je 100 letters opschrijft, schrijf je waarschijnlijk ongeveer 19 keer de E
Daarna volgen de N, A, T en de I.
Opdracht: Er moeten dus heel veel woorden zijn met een E erin.
Maak een zo lang mogelijk rijtje woorden. Je begint met een woord met één E erin, dan een woord met twee, dan drie enz. Wie maakt het langste rijtje?
Voorbeeld met de letter A
1 - al
2 - aar
3 - carnaval
4 - carnavalswagen
5 - aardappelsalade
6 - aardappelsaladebak
Een andere manier om met de letter E bezig te zijn, is een rijtje maken met woorden die steeds één letter meer hebben. Dat hoeft niet een E te zijn. Maar het volgende woord heeft altijd ook alle letters van het vorige + één erbij. Kijk naar het voorbeeld:
Opdracht: Maak in groepjes een zo lang mogelijk rijtje met de E
Voorbeeld met de letter A
1 - A
2 - AS
3 - LAS
4 - SLAG
5 - SLAAG
6 - AFSLAG enz.
Zoals er afspraken zijn over hoe we letters schrijven, zo zijn er ook afspraken over hoe we werkwoorden schrijven. Kijk naar het rijtje hieronder. Welk woord verbaast je?
Willen: ik wil
jij wilt - wil jij
hij/zij/het wil
wij willen
jullie willen
zij willen
Waarschijnlijk heb je je verbaasd over hij/zij/het wil
Steeds meer mensen schrijven en zeggen: hij wilt.
Maar willen is niet een standaard werkwoord, het is onregelmatig.
Dat wil zeggen: het gaat niet volgens de regels.
Naast willen zijn er nog een paar vergelijkbare werkwoorden, waarbij er soms ook twijfel is, omdat het niet volgens de regels gaat.
Bedenk met je buurman/buurvrouw samen welke werkwoorden dat volgens jullie zijn.
Willen:
ik wil
jij wilt - wil jij
hij/zij/het wil
wij willen
jullie willen
zij willen
Kunnen:
ik kan
jij kunt - kun jij
hij/zij/het kan
wij kunnen
jullie kunnen
zij kunnen
Zullen:
ik zal
jij zult - zul jij
hij/zij/het zal
wij zullen
jullie zullen
zij zullen
Hierboven zie je de schrijftaal. In spreektaal horen we vaak ook 'Kan jij dat doen?' of 'Jij zal wel moe zijn.' We accepteren het gesproken, maar geschreven is het correct om de rijtjes hierboven te gebruiken.
Mogen:
ik mag
jij mag - mag jij
hij/zij/het mag
wij mogen
jullie mogen
zij mogen
Kies de juiste vorm van het werkwoord:
William (kunnen) dat al lang!
kun
kunt
kan
kunnen
Kies de juiste vorm van het werkwoord:
(willen) je zus dat voor mij doen?
Wil
Wilt
Willen
Kies de juiste vorm van het werkwoord:
Je (zullen) wel moe zijn
zal
zul
zalt
zult
Kies de juiste vorm van het werkwoord.
Wie (mogen) er dit weekend een feestje geven?
mog
mag
mogt
magt
Kies de juiste vorm van het werkwoord.
Jij (willen) een mooi rapport.
wil
wilt
Kies de juiste vorm van het werkwoord.
Suzy (willen) een ijsje.
wil
wilt
Even terugkijken:
Kun je vertellen hoe jonge kinderen taal leren?
Weet je hoe je nieuwe woorden aanleert als jongere?
Heb je geoefend met diverse taalspellen?
Begrijp je hoe je willen/kunnen/zullen/mogen moet schrijven?