Thema 6- Ecologie en duurzaamheid

Thema 6- Ecologie en duurzaamheid


1 / 74
next
Slide 1: Slide
New lesson editorBiologieMiddelbare schoolvmbo lwoo, havo, vwoLeerjaar 2

This lesson contains 74 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

Thema 6- Ecologie en duurzaamheid


Basisstof 1

- Je kunt de invloeden op organismen indelen in biotische en abiotische factoren

- Je kunt de niveaus van de ecologie beschrijven

- Je kunt in een ecosysteem de voedselrelaties aangeven

Leven- Dood-Levenloos

2

minute

00

second

Ecologie

de omgeving waarin een organisme leeft noemen we het milieu.


dit heeft invloed op het organisme maar ook het organisme heeft zelf invloed op het milieu.


als het iets met elkaar te maken heeft noemen we dit een relatie.


Het bestuderen van relaties tussen en organisme en het milieu noem je ecologie



Invloeden

Invloeden uit levende natuur => Biotische factoren 


Invloeden uit levenloze natuur => Abiotische factoren


Beide hebben invloed op een organisme

Niveaus van ecologie

Bioom

Grote gebieden met een kenmerkend klimaat



Voedselketen 

Weergave van organismes die gegeten worden/ andere eten 

Schakel = deel van een voedselketen.


De eerste schakel van een voedselketen is altijd een plant.(producent)

De tweede schakel is altijd een planteneter (consument). 


Voedselweb

In een ecosysteem lopen meerdere voedselketens door elkaar = voedselweb


Zo kan een organisme in de ene voedselketen een andere schakel zijn dan in een andere voedselketen.


- 



Piramide van aantallen

Piramide van biomassa

Accumulatie


Wat is een ecosysteem

A

Alle flora en fauna op de wereld

B

De balans tussen alle flora en fauna in een bepaald gebied

C

De manier waarop het woud Co2 omzet in zuurstof

D

Het effect van het broeikaseffect op flora en fauna

Wat is een abiotische factor?

A

Lucht

B

Concurrentie

C

Voedsel

D


wat zijn abiotische factoren?

A

invloeden die afkomstig zijn van organismen

B

invloeden die afkomstig zijn van de levenloze natuur

C


D




Voedselketen

Voedselweb

Maak de voedselketen!




Waarom heeft een piramide van biomassa altijd een piramide vorm?

A

Er zijn meer predatoren

B

Er zijn altijd meer producenten

C

Er gaat per schakel energie verloren

D


Basisstof 2

- Je kunt de groepen organismen in de kringloop van stoffen beschrijven

- Je kunt de kringlopen van water en van koolstof beschrijven

(VG: ook van stikstof)

Kringloop van stoffen 

  • Producenten, consumenten, reducenten

  • Herbivoor, omnivoor, carnivoor

  • VG: Autotroof en heterotroof

Kringloop water

  1. Verdamping uit de zee

  2. Condensatie tot wolken

  3. Neerslag terug op aarde

  4. Waterstromen terug naar de zee

Koolstof 

kringloop


(VG) Kringloop van stikstof

Afbreekbaar


Biologisch afbreekbaar afval 

van planten en dieren, kan wel worden afgebroken door reducenten.  


Niet-biologisch afbreekbaar afval van kunststof, glas, metaal, steen, kan niet worden afgebroken door reducenten.



De kern en het ontstaan van het plastic soep probleem

  • Het plastic soep probleem

  • Consumptiegedrag

  • Stijging 

Basisstof 3

- Je kunt uitleggen wat een biologisch evenwicht is

- Je kunt uitleggen hoe soorten afhankelijk zijn van elkaar voor voedsel, een schuilplaats en voortplanting


Evenwicht

  • Optimale omstandigheden: Alle Abiotische en biotische omstandigheden  perfecte waardes


  • Populatie grootte afhankelijk van omstandigheden. Schommelt vaak door de jaren heen --> Biologisch evenwicht



Biologisch evenwicht


Optimum (VG)

  • Optimale omstandigheden

  • Optimumkromme

  • Optimumwaarde

Relaties

  • Concurrentie

  • Samenwerking

  • Rangorde

  • Territorium

  • Paarvorming

Relaties tussen soorten

Niche (VG)

Symbiose

- mutualisme +/+

- commensalisme +/0

- parasitisme +/-

Wat voor symbiose is dit?

A

Mutualisme

B

Parasitisme

C

Commensalisme

D


Deze symbiose is...

A

Mutualisme

B

Parasitisme

C

Commensalisme

D


wanneer spreken we van een biologisch evenwicht?

A

als de populaties altijd even groot zijn

B

als de dieren in de populatie allemaal even zwaar zijn

C

als de populaties rond dezelfde grootte blijven door elkaar

D

als een populatie uitsterft

De producenten in een bepaald gebied groeien dit jaar slecht. Welke stelling is waar?

A

Alle populaties in de volgende schakels krimpen

B

De populatie planteneters neemt af, de rest niet

C

Populatie planteneters neemt af, populatie vleeseters neemt toe

D

Het biologisch evenwicht blijft stabiel

Basisstof 4

- Je kunt verklaren dat veel natuur in Nederland is ontstaan door ingrijpen van de mens

- Je kunt manieren noemen waarop mensen in Nederland de natuur behouden, beschermen en herstellen

Gebruik milieu

  • Voedsel, water, grondstoffen, ontspanning

  • Cultuurlandschap

  • Landbouw

  • Bosbouw 

Biodiversiteit

  • Variatie aan soorten in de natuur

  • Bedreigde diersoorten

  • Uitsterven

  • Herintroductie

  • Natuurbeheer 



De wolven van Yellowstone nationaal park (VS)

Basisstof 5

- Je kunt enkele oorzaken en gevolgen van uitputting en vervuiling beschrijven

- Je kunt enkele oorzaken en gevolgen van klimaatverandering beschrijven


Populatie mensen

Milieu verbruik

  • Vervuiling: giffen, uitlaatgassen, afvalstoffen

  • Uitputting: grondstoffen, voedingsstoffen, energiebronnen

  • Aantasting milieu door vervuiling en uitputting

Broeikas effect

  • Dampkring met broeikasgassen (waterdamp en koolstofdioxide)

  • Warmte-uitstraling tegen gehouden

  • Gemiddelde temperatuur 30 graden hoger hierdoor

Versterkt broeikas effect

  • Meer broeikasgassen in dampkring

  • Meer warmte-uitstraling tegen gehouden

  • Temperatuur is 1 graad gestegen in 100 jaar


Gevolgen klimaatverandering

Basisstof 6

- Je kunt de ecologische voetafdruk van Nederland vergelijken met die van andere landen

- Je kunt uitleggen wat duurzaamheid is

- Je kunt aangeven wat duurzame oplossingen voor milieuproblemen in Nederland kunnen zijn

Maak de ecologische voetafdruk test (http://voetafdruktest.wnf.nl) 

Duurzaamheid

  • Niet meer stoffen uit het milieu halen dan het milieu kan aanvullen

  • Niet meer stoffen toevoegen aan het milieu dan het milieu kan verwerken 

Duurzame energie

  • Veroorzaakt geen milieuverontreiniging, energiebron raakt niet op

  • Biomassa verbranden, biobrandstoffen en biodiesel

  • Windmolens

  • Zonneboilers en zonnepanelen

  • Waterkracht

Duurzame grondstoffen

  • Recycling

  • Reuse / hergebruik

  • Reduce / langer met dezelfde spullen doen

Duurzame landbouw

  • Stadslandbouw

  • Verticale landbouw

  • Precisielandbouw

  • Kringlooplandbouw

  • Biologische landbouw

Basisstof 7

Je kunt de energiestroom in een ecosysteem beschrijven

Energiestroom

  • In een voedselpiramide wordt een deel van de biomassa doorgegeven aan het volgende trofische niveau.

  • Bij iedere stap gaat energie verloren door verbranding, afgestorven weefsel en onverteerd weefsel (ontlasting).



Basisstof 8

Je kunt de landbouw in Nederland beschrijven

Landbouw

  • Akkerbouw: monocultuur ( alleen 1 gewas) , chemische gewasbescherming, kunstmest

  • Tuinbouw: glastuinbouw, biologische gewasbescherming

  • Veeteelt: intensieve veehouderij, mestoverschot

Tuinbouw

Veeteelt

Akkerbouw

  • Groot en veel grond

  • Vaak maar 1 gewas (monocultuur)

  • Snel, makkelijk, goedkoop

  • Grotere kans op insecten plagen

  • Organische mest of kunstmest

Gewasbescherming (pesticiden)

  • Biociden: chemische gewasbescherming, doden goede en slechte organismen. Niet-selectieve gewasbescherming. Er kan resistentie optreden. 

  • Biologische gewasbescherming: Inzetten van natuurlijke vijand.


Resistentie chemische bestrijding 

Biologische bestrijding 

LEERDOELEN


  • Biotische en abiotische factoren, levensgemeenschap, biotoop, ecosysteem

  • Voedselketen en voedselweb, piramide van aantallen en biomassa, accumulatie

  • Producenten, consumenten, reducenten, autotroof en heterotroof (VG)

  • Planteneters (herbivoren), alleseters (omnivoren), vleeseters (carnivoren)

  • Kringloop van water, koolstof en stikstof (VG), biologische en niet-biologisch afbreekbaar afval

  • Populatiegrootte, biologisch evenwicht, optimale omstandigheden, optimumkromme (VG), symbiose

  • Klimaatsverandering, (versterkt) broeikaseffect

  • Duurzaamheid, duurzame energie, duurzame grondstoffen, duurzame landbouw

  • Energiestroom in een ecosysteem

  • Landbouw in Nederland