H3.1 Sociale ongelijkheid

• Maatschappijwetenschappen
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4

Hoofdstuk 3

'de samenleving en verschillen'

• wat sociale ongelijkheid is.
• hoe macht en dwang van elkaar verschillen en hoe ze relateren.
• wat gezag is.
• de tegenpolen samenwerking en conflict te begrijpen.

Ik leer in H3.

Wat leer ik dit hoofdstuk?

H3.1 Sociale ongelijkheid

Welke leerdoelen willen we deze les bereiken?

- Je begrijpt wat de maatschappelijke ladder is.

- Je kent de begrippen sociale stratificatie, sociale mobiliteit

- Je weet kenmerken waarop sociale stratificatie plaatsvindt.

- Je herkent positieverwervende en positie toewijzende factoren

Wie heeft er meer aanzien?

Bouwvakker

Rechter

Waarom heeft een rechter meer aanzien?

Maatschappelijke ladder

Wat is de maatschappelijke ladder?

Opstart oefening: Werkblad Maatschappelijke ladder

A. Verdeel ( positioneer) de volgende groepen en mensen over de maatschappelijke ladder.

B. Vergelijk je antwoord met je achter/voorburen. Naar welke kenmerken van beroepen of personen heb je gekeken? Kom tot een lijst van 3 algemene kenmerken

Introductie Invulschema

- Vul het invulschema van H3.1 les 1 in aan de hand van het filmpje die we nu gaan kijken.

Check

Herken je de 6 kenmerken in de wijze waarop jij de mensen hebt ingedeeld op de maatschappelijke ladder?

Sociale stratificatie

• Het indelen van mensen op de maatschappelijke ladder noemen we sociale stratificatie.
• Het ordenen van de sociale lagen resulteert in de maatschappelijke ladder.

pagina 49

Hoe kun je stijgen of dalen op de maatschappelijk ladder?

Sociale mobiliteit

• jouw plek op de maatschappelijke ladder staat niet vast
• sociale mobiliteit is het stijgen of dalen op de maatschappelijke ladder. 

pagina 50

Invullen schema

- Vul het invulschema van H3.1 les 1 verder in aan de hand van de gegeven uitleg en het filmpje die we nu gaan kijken.

Sociale mobiliteit

Positietoewijzing:

door maatschappelijke oorzaken komt een persoon of groep op een bepaalde plek terecht.

Positieverwerving:

mensen verwerven hun maatschappelijke positie door eigen toedoen, door hun acties. 

In gesloten samenlevingen is er nauwelijks sprake van sociale mobiliteit. 

In een open samenleving hebben mensen meer kansen om sociaal mobiel te zijn.

pagina 50

Vul je aantekenigenschema verder in

Iris gaat als eerste van haar familie naar de universiteit. Is hier sprake van sociale mobiliteit?

Iris gaat als eerste van haar familie naar de universiteit. Is hier sprake van sociale mobiliteit?

1. Nee, het gaat hier niet om sociale mobiliteit
2. Ja, via het proces van positietoewijzing
3. Ja, via het proces van positieverwerving
4. Ja, zowel via het proces van positietoewijzing als van positieverwerving

Welke leerdoelen heb je deze les bereikt?

- Je begrijpt wat de maatschappelijke ladder is.

- Je kent de begrippen sociale stratificatie, sociale mobiliteit

- Je weet kenmerken waarop sociale stratificatie plaatsvindt.

- Je herkent positieverwervende en positie toewijzende factoren

- Maken verwerkingsopdrachten: opdracht 1 en 2 van je werkboek.

- Volgende les uitleg H3.1 Sociale ongelijkheid, kapitaal en verzorgingsstaat

Hoofdstuk 3

'de samenleving en verschillen'

Deel 2 H3.1 Sociale ongelijkheid

• wat sociale ongelijkheid is
• Welke hulpbronnen er zijn
• Welke soorten kapitaal er is
• Wat sociale ongelijkheid te maken heeft met positie verwerving en positietoewijzing

Ik leer...

Terugblik

- Maatschappelijke ladder

- sociale stratificatie

- sociale mobiliteit

- positietoewijzing / positieverwerving

Sociale mobiliteit

Sociale stratificatie

Positieverwerving

Positietoewijzing

Maatschappelijke oorzaken waardoor een persoon in een bepaalde positie terechtkomt.

De mogelijkheid van individuen om verandering aan te brengen in hun maatschappelijke positie

Het verkrijgen van een maatschappelijke positie door de eigen bijdrage van een persoon .

Een verdeling van de maatschappij in groepen, waartussen sociale ongelijkheid bestaat

Vul het invulschema verder in aan de hand van de uitlegvan de video

wat wordt bedoeld met sociale ongelijkheid?

Vul je aantekenigenschema verder in

3 soorten kapitaal

Kansen worden groter wanneer iemand kapitaal heeft. Er zijn drie soorten:

• economisch kapitaal; (financieel) bezit of hoog inkomen
• sociaal kapitaal; connecties, netwerken, etc.
• cultureel kapitaal; culturele competenties, kennis, houdingen, opvattingen en smaak die passen bij hoge sociale posities

pagina 51

0

De bemoeienis van ouders kun je scharen onder een van de 3 verschillende soorten kapitaal. Welke is dat? Leg dit uit met de kenmerken van het gekozen soort. ( blz 49)

Welk soort kapitaal herken je in het vorige filmpje?

Vier soorten sociale ongelijkheid

Sociale ongelijkheid ontstaat bij een ongelijke verdeling van hulpbronnen:

1. economische hulpbronnen; geld en bezit

2. sociale hulpbronnen;  contacten met mensen

3. symbolische hulpbronnen; status en aanzien

4. politieke hulpbronnen; macht en gezag

pagina 49

Kijkvragen de kloof

- Welke hulpbronnen herken je in deze aflevering? Leg uit.

- Pas het KC sociale ongelijkheid toe op deze aflevering

- Zie je een voorbeeld van positietoewijzing of positieverwervende factoren?

de Kloof onderwijs

https://npo.nl/start/afspelen/kansen-zijn-te-koop

Kijkvragen de kloof

- Welke hulpbronnen herken je in deze aflevering? Leg uit.

- Pas het KC sociale ongelijkheid toe op deze aflevering

- Zie je een voorbeeld van positietoewijzing of positieverwervende factoren?

Is Nederland volgens deze man een gesloten of een open samenleving? Waarom?

Welke hulpbronnen heeft deze man niet gehad om succesvol te worden?

Is hier sprake van positietoewijzing of positieverwervende factoren mbt de invloed van leerkrachten

1. positietoewijzing
2. positieverwerving

Wat is het verband tussen sociale ongelijkheid en positie verwervende en positie toewijzende factoren op de maatschappelijke ladder?

• Je weet wat sociale ongelijkheid is
• Je weet welke 4 hulpbronnen er zijn
• Je weet welke 3 soorten kapitaal er is
• Je begrijpt wat sociale ongelijkheid te maken heeft met positie verwerving en positietoewijzing

Leerdoelen behaald?

Huiswerk

Lezen H3.1

MK  opdr 1, 2, 3 blz 52+53