1.3 De eerste staten

Jagers en boeren

1.3 Machtige rijken in het Midden-Oosten

1

1 / 26
next
Slide 1: Slide
New lesson editorGeschiedenisMiddelbare schoolvwoLeerjaar 4

This lesson contains 26 slides, with text slides.

time-iconLesson duration is: 45 min
Report this lesson

Items in this lesson

Jagers en boeren

1.3 Machtige rijken in het Midden-Oosten

1

Huiswerk

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

  • Maken casus op blz. 14

  • Maken vraag 7 t/m 10 (basis) of vraag 1 HD blz. 26

  • uitwerken leerdoelen 1.1 in schrift of schema oorzaak/gevolg (padlet?)

  • op volgende les: lezen fragment uit het epos van Gilgamesh blz. 137 t/m 143 tot regel 155 (tablet XI), zie magister

Het Epos van Gilgamesh - De grote vloed

Lees het fragment uit het Epos van Gilgamesh


  1. Het Epos van Gilgamesh is een van de oudste literaire verhalen die op schrift zijn gesteld en heeft grote invloed gehad op latere literaire werken als de Griekse mythologieën en de Bijbel. Welke invloeden uit dit fragment zie je terug bij Griekse mythologieën en de Bijbel?

  2. Het beschreven zondvloedverhaal heeft mogelijk een historische achtergrond. Geef een argument voor en een argument tegen de mogelijke historiciteit van het beschreven zondvloedverhaal.



Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

Herhalen leerdoelen

  • Ik kan benoemen op welke plekken al vroeg stedelijke gemeenschappen ontstonden en verklaren waarom dat juist daar gebeurde.

  • Ik kan beschrijven waardoor stedelijke gemeenschappen op sociaaleconomisch en politiek-bestuurlijk gebied complexer waren dan de eerste landbouwsamenlevingen

  • Ik kan het ontstaan van het schrift verklaren en beschrijven dat het als snel verschillende functies kreeg.

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

Oefenen

  • Leg uit dat:

    • uit deze archeologische vondst blijkt dat de levenswijze van deze jager verzamelaars afweek van de jager-verzamelaars in dezelfde tijd in Europa;

    • deze afwijkende levenswijze verklaard kan worden door de carrying capacity in het leefgebied van deze jager-verzamelaars;

    • een verandering in deze carrying capacity mogelijk de oorzaak is geweest van de neolithische revolutie.

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

Leerdoelen

  • Ik kan uitleggen waar de eerste staten werden gevormd.

  • Ik kan uitleggen dat de farao een centrale rol had in de Egyptische staat, op politiek-bestuurlijk, economisch, sociaal en religieus gebied.

  • Ik kan verschillen en overeenkomsten beschrijven tussen religies in Egypte, Mesopotamië en andere vroege staten.

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

Waar ontstonden de eerste staten?

Ik kan uitleggen waar de eerste staten werden gevormd.

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

In sommige delen van het Midden-Oosten gingen stadstaten samenwerken. Soms vrijwillig, soms onder dwang. Zo ontstonden grote aaneengesloten gebieden die onder leiding van een heerser stonden: Staten.

Waar ontstonden de eerste staten?

Ik kan uitleggen waar de eerste staten werden gevormd.

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

Eerste staten ontstonden rond grote rivieren:

  • Mesopotamië (tussen de Eufraat en Tigris, huidige Irak)

  • Egypte (langs de Nijl)

  • Indusbeschaving (huidig Pakistan en India)

  • China (langs de Gele Rivier)


Waarom juist daar?

  • Vruchtbare grond door overstromingen

  • Genoeg water voor landbouw

  • Voedseloverschotten mogelijk

  • Groei van bevolking en steden

.

Conclusie: Door landbouwoverschotten konden grotere samenlevingen ontstaan die bestuur nodig hadden

Waar ontstonden de eerste staten?

Ik kan uitleggen waar de eerste staten werden gevormd.

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

Een staat is een gebied met:

  • een vast grondgebied

  • inwoners

  • wetten en regels

  • een bestuur


Centraal bestuur

Een regering die vanuit één plek beslissingen neemt voor het hele gebied.


Geweldsmonopolie

  • Alleen de staat mag geweld gebruiken via:

  • leger

  • politie (in moderne staten)

  • In vroege staten zorgde het leger voor bescherming en orde.

Waar ontstonden de eerste staten?

Ik kan uitleggen waar de eerste staten werden gevormd.

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

In Mesopotamië voltrok zich vanaf 3000 v.C. een proces van staatsvorming. Grote stadstaten betwistten elkaar de macht. Dit resulteerde in een aantal grote rijken die elkaar afwisselden, zoals Babylon en Assyrië.

Waar ontstonden de eerste staten?

Ik kan uitleggen waar de eerste staten werden gevormd.

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

Ook in Egypte ontstond een staat. Rond 3000v.C. bracht Narmur het noorden en het zuiden van Egypte samen in een groot rijk door een aantal steden te veroveren.


De leider van de staat Egypte werd Farao genoemd, of 'heerser van Boven- en Beneden-Egypte.

Egypte als vroege staat

Ik kan uitleggen dat de farao een centrale rol had in de Egyptische staat, op politiek-bestuurlijk, economisch, sociaal en religieus gebied.

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

De Egyptische staat

  • Ontstond rond 3000 v.Chr.

  • Gevormd langs de rivier de Nijl

  • Eén centraal bestuur met de farao aan het hoofd


Waarom was dit belangrijk?

  • Irrigatie moest worden geregeld.

  • Belastingen moesten worden geïnd.

  • Grote bouwprojecten moesten worden georganiseerd.


Politiek-bestuurlijke rol van de Farao

Ik kan uitleggen dat de farao een centrale rol had in de Egyptische staat, op politiek-bestuurlijk, economisch, sociaal en religieus gebied.

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

Politieke rol van de farao

  • Hoogste bestuurder van Egypte

  • Maakte wetten

  • Benoemde ambtenaren

  • Leidde het leger


Centraal bestuur

Via ambtenaren bestuurde de farao heel Egypte vanuit één centraal gezag.


De farao was de hoogste macht in de staat.


Economische rol van de Farao

Ik kan uitleggen dat de farao een centrale rol had in de Egyptische staat, op politiek-bestuurlijk, economisch, sociaal en religieus gebied.

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

Economische rol

  • Grond werd gezien als eigendom van de farao.

  • Boeren betaalden belasting.

  • De farao organiseerde opslag van voedsel.


Resultaat

  • Voedseloverschotten konden worden bewaard.

  • Mensen konden werken aan tempels, paleizen en piramides.


Sociale rol van de Farao

Ik kan uitleggen dat de farao een centrale rol had in de Egyptische staat, op politiek-bestuurlijk, economisch, sociaal en religieus gebied.

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

Sociale rol

  • De farao stond bovenaan de samenleving.

  • Hij zorgde volgens de Egyptenaren voor orde en stabiliteit.


Maatschappelijke piramide

  1. Farao

  2. Priesters en bestuurders

  3. Ambachtslieden en handelaren

  4. Boeren

  5. Slaven


Religieuze rol van de Farao

Ik kan uitleggen dat de farao een centrale rol had in de Egyptische staat, op politiek-bestuurlijk, economisch, sociaal en religieus gebied.

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

Religieuze rol

  • De farao werd gezien als een goddelijke heerser.

  • Hij vormde de verbinding tussen de goden en de mensen.

  • Hij moest zorgen voor harmonie en evenwicht.


Magisch wereldbeeld

Mensen geloofden dat:

  • goden invloed hadden op het dagelijks leven;

  • natuurverschijnselen door bovennatuurlijke krachten werden veroorzaakt.

Polytheïsme in Egypte

Ik kan uitleggen dat de farao een centrale rol had in de Egyptische staat, op politiek-bestuurlijk, economisch, sociaal en religieus gebied.

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

Polytheïsme

Geloof in meerdere goden.


Voorbeelden van Egyptische goden

  • Ra (zonnegod)

  • Osiris (god van de onderwereld)

  • Isis (godin van moederschap en magie)

  • Horus (god van het koningschap)


De Egyptenaren dachten dat deze goden de wereld bestuurden.

Religie in Mesopotamië

Ik kan verschillen en overeenkomsten beschrijven tussen religies in Egypte, Mesopotamië en andere vroege staten.

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

Ook polytheïstisch

Belangrijke goden:

  • Anu

  • Enlil

  • Ishtar

  • Marduk


Kenmerken

  • Tempels stonden centraal.

  • Priesters hadden veel macht.

  • Koningen werden meestal gezien als vertegenwoordigers van de goden, niet als goden zelf.

Overeenkomsten en verschillen

Ik kan verschillen en overeenkomsten beschrijven tussen religies in Egypte, Mesopotamië en andere vroege staten.

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

Overeenkomsten

  • Polytheïsme

  • magisch wereldbeeld

  • tempels belangrijk

  • religie verbonden met bestuur

  • priesters hadden invloed



Overeenkomsten en verschillen

Ik kan verschillen en overeenkomsten beschrijven tussen religies in Egypte, Mesopotamië en andere vroege staten.

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

In Mesopotamië en Egypte speelde religie een belangrijke rol. Elke god symboliseerde een bepaald natuurverschijnsel.


Mesopotamië - goden lijken op dieren

Egypte - half mens half dier


Goden werden vereerd in tempels door priesters. Heersers werden gezien als link tussen de goden en de mensen.

Overeenkomsten en verschillen

Ik kan verschillen en overeenkomsten beschrijven tussen religies in Egypte, Mesopotamië en andere vroege staten.

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

Men geloofde dat het leven na de dood doorging in het hiernamaals.


Hiernamaals:

  • Egypte - paradijs, fijne plek voor de ziel

  • Mesopotamië - duistere onderwereld


Het graf vertelde veel over iemands status.


Actueel

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

Leerdoelen

  • Ik kan uitleggen waar de eerste staten werden gevormd.

  • Ik kan uitleggen dat de farao een centrale rol had in de Egyptische staat, op politiek-bestuurlijk, economisch, sociaal en religieus gebied.

  • Ik kan verschillen en overeenkomsten beschrijven tussen religies in Egypte, Mesopotamië en andere vroege staten.

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

Huiswerk

Tijd van jagers en boeren tot 3000 v.Chr.

  • Uitwerken leerdoelen 1.2 in schrift

  • Maken opdracht 1 t/m 3 op blz. 18