Betekenis van woorden afleiden uit context
Betekenis van woorden afleiden uit context
This item has no instructions
Leerdoel
Ik kan de betekenis van een onbekend woord afleiden uit de context van de tekst.
This item has no instructions
Als jij een moeilijk woord ziet in een tekst, hoe probeer je dan uit te vinden wat het betekent?
Gebruik de input om voorkennis op te halen. Verwachte thema’s: zin lezen, voorbeelden, plaatjes, kopjes, doorlezen, synoniemen.
Eerst: lees de hele zin
Een onbekend woord begrijp je vaak niet door alleen naar dat woord te kijken.
Lees eerst de hele zin waarin het woord staat. Vaak geven andere woorden in die zin al een eerste aanwijzing over de betekenis.
Benadruk dat leerlingen niet meteen moeten stoppen bij een moeilijk woord. De eerste stap is altijd doorlezen tot het einde van de zin.
Zoek daarna verder in de tekst
Na de zin kijk je naar extra aanwijzingen in de tekst:
voorbeelden
synoniemen
omschrijvingen
tegenstellingen
signaalwoorden
verwijswoorden
Vul de poll op de volgende pagina in! Welke termen ken je al?
Maak duidelijk dat context niet alleen in één zin zit, maar ook in de zinnen ervoor en erna.
Welke termen ken je al?
voorbeelden
synoniemen
omschrijvingen
tegenstellingen
signaalwoorden
verwijswoorden
This item has no instructions
Uitleg:
Tegenstelling: juist het omgekeerde
Signaalwoorden: woorden als maar, dus, zoals
Verwijswoorden: woorden als dit, die, het
In de tekst
Voorbeeld: een rijtje of concreet geval
Synoniem: bijna hetzelfde woord
Omschrijving: uitleg in andere woorden
Tussen zinnen
Koppel elk soort aanwijzing mondeling aan een mini-voorbeeld, zodat leerlingen zien hoe het er in een echte tekst uitziet.
Ook buiten de zin kun je context vinden
Niet alleen zinnen helpen.
Ook afbeeldingen, kopjes en de bredere context van de tekst kunnen extra betekenis geven. Ze laten vaak zien waar het onderwerp over gaat.
Leg uit dat een tekst over koken, natuur of geschiedenis al verwachtingen oproept over wat een onbekend woord kan betekenen.
Een handige aanpak
Lees de hele zin.
Lees de zin ervoor en erna.
Zoek naar aanwijzingen in de tekst.
Kijk naar afbeelding, kopje en onderwerp.
Bedenk welke betekenis het best past.
Deze volgorde vormt de kern van de les. Houd steeds dezelfde volgorde aan in de voorbeelden verderop.
Wat doe je als eerste bij een onbekend woord?
De hele zin lezen
Het woord overslaan
Alleen het kopje lezen
Meteen raden
Toetst de kernstap uit slides 2 en 6. De afleiders sluiten aan bij veelgemaakte fouten: te snel gokken of te weinig context gebruiken.
Vul de aanpak aan
Bij een onbekend woord lees je eerst de hele zin. Daarna lees je de zin ervoor en erna. Je zoekt naar aanwijzingen in de tekst, zoals voorbeelden of synoniemen. Ook een afbeelding of een kopje kan extra betekenis geven.
Alle drie de invulwoorden zijn dragende begrippen uit de eerste uitleg: hele zin, aanwijzingen en afbeelding.
Voorbeeldwoord: voedselbereidingsproces
Soms helpt niet alleen de context, maar ook de opbouw van het woord.
Voedselbereidingsproces is een lang samengesteld woord. Door het woord in delen te bekijken, kom je dichter bij de betekenis.
This item has no instructions
Het woord ontleden
voedsel = eten
bereiding = het klaarmaken
proces = stappen of verloop
Samen wijst dit naar: het geheel van stappen waarmee eten wordt klaargemaakt.
Benadruk dat leerlingen bij lange samenstellingen moeten zoeken naar bekende stukjes in het woord.
Typ in 1 minuut zoveel mogelijk Nederlandse woorden die je kunt maken met de letters van het woord: VOEDSELBEREIDING
This item has no instructions
Slide titel
Slide tekst
This item has no instructions
This item has no instructions
Wat heb jij vandaag geleerd over moeilijke woorden?
Reflectie zonder goed/fout. Laat leerlingen één concreet inzicht noemen, bijvoorbeeld: eerst de hele zin lezen of woorddelen en context combineren.
Maken
Ga naar Noordhoff: woordenschat
Maken opdracht 2, 3, extra 1 en extra 3
werkwoordentrainer 1
This item has no instructions