Taalgericht Vakonderwijs tijdens SLC4

• New lesson editor
• Natuurkunde
• HBO
• Studiejaar 3

Taalgericht lesgeven

Doen!

Doel

Betekenisvolle leeractiviteiten met taalgerichte onderwijs kunnen organiseren.

Uit beoordelingsformulier startbekwaam:

Je organiseert onderbouwde betekenisvolle leeractiviteiten met behulp van vakdidactiek, activerende didactiek, taalgericht onderwijs, samenwerkend leren en differentiatie.

Categorie 1

Categorie 2

Wat weet je van taalgericht vakonderwijs?

Beschrijf een moment waarvan je denkt dat leerlingen jou niet begrepen op het gebied van taal. Denk aan: tijdens de les, met een toets, een verslag, een coachingsgesprek, etc.

Opgave 4 Getijdenresonantie

Op sommige plekken op aarde is het verschil tussen eb en vloed zeer groot. De plaats Saint John aan de Fundybaai in Canada is zo'n plaats. De waterhoogte in Saint John is gedurende één etmaal gemeten. Op de uitwerkingbijlage staat een grafiek van deze metingen.

Etmaal? V6

Academisch taalgebruik:

De taal die we op het voortgezet onderwijs gebruiken.

1. Dit moeten leerlingen verwerven tijdens de lessen en het zelfstandig studeren.

2. Leerlingen horen en lezen bij iedere docent nieuwe begrippen en maken zo kennis met nieuwe vakinhoud waarover ze vervolgens moeten spreken of schrijven.

3. Leerlingen komen in aanraking met complexe kennis, inzichten en vaardigheden.

4. Leerlingen zullen hun luister-, lees-, spreek- en schrijfvaardigheden verder moeten ontwikkelen om deze complexe zaken te begrijpen en om er over te kunnen communiceren.

Academisch taalgebruik:

- Moeilijkere woorden

- Vertrouwde woorden met een andere betekenis

- Complexere zinnen

Academisch taalgebruik:

Nodig om complexere denkprocessen te begrijpen en onder woorden te brengen, dus taal om te kunnen:

- beschrijven;

- ordenen;

- verklaren;

- het leggen van logische relaties (bijvoorbeeld oorzaak-gevolg);

- evalueren van informatie;

- analyseren;

- concluderen.

- leer je niet in een aparte les …..

- maar verwerf je in de vakles ….

- door met herhaling en voortdurende aandacht …..

- te communiceren over de vakinhoud

Verschil dagelijkse taal en academische taal

Dagelijks leven:

“Mag ik dat ding om te buigen”

"Academische" omgeving:

“Oh, je bedoelt het buigijzer om 12mm koperen leidingen te kunnen buigen"

Hoe moeten leerlingen deze taal onder de knie krijgen?

1. Schoolboekteksten te moeilijk

2. Veel onbekende woorden

3. Leerlingen lopen vast bij zelfstandig werken

Veelvoorkomende problemen

1. Vervangen door samenvatting van docent/ lijstje kernvraag-antwoord

2. Woorden uitleggen

3. Zo veel mogelijk klassikaal

Goedbedoelde oplossingen

Valkuilen

Wat gebeurt er als je het taalaanbod in de lessen (jouw uitleg, tekst- en opdrachtmateriaal) beperkt of vereenvoudigt?

Wat is een mogelijke oplossing? 

Als je het taalaanbod in de lessen (jouw uitleg, tekst- en opdrachtmateriaal) beperkt of vereenvoudigt:

- Komen veel leerlingen nooit in aanraking met de gewenste taalvormen en het gewenste niveau.

- Krijgen zij minder context en voorbeelden om van te kunnen leren.

- Ontneem je hen de kans om ermee te oefenen.

- Kun je hen geen adequate steun bieden bij de verwerving of helpen hun fouten te verbeteren.

Uiteindelijk leidt dit juist tot (verdere) niveauverlaging, een spiraal naar beneden.

Drie pijlers

Taalsteun bieden

Context scheppen

Interactie bevorderen

Context

Context = ‘de omgeving’ van de leerstof >> het kennisnetwerk ​waarbinnen de leerstof een plaats moet krijgen ​

Context creëren =​

• de relatie duidelijk maken tussen de nieuwe leerstof
  en eerder verworven kennis >> ​een kapstok bieden ​

• zorgen voor betrokkenheid​

Hoe zorg je voor een rijke, zinvolle context?

Taalsteun

Taalsteun = ‘scaffolding’ bij taaltaken; ​

Leerlingen (tijdelijk en in afnemende mate) steun en hulpmiddelen aanreiken om een talige vaktaak op de gewenste manier / het gewenste niveau uit te voeren.

[the scaffold = de steiger]​​

Taalsteun bieden​

Structuur van les & opdrachten visualiseren​

Leerlingen aanmoedigen hun antwoord te formuleren in vaktaal
(‘Hoe noemen we dat in de natuurkunde?’)​

Modeling’ (hardopdenkend een aanpak voordoen, met gebruik van passende formuleringen

Sleutelschema’s (schema’s waarin kerninformatie wordt geordend en die verbanden visualiseren; b.v. Venn-diagram)

Interactie

Interactie bevorderen = ​leerlingen veel laten spreken of schrijven ​over de leerstof​

​Doelen & effecten:​

• leerlingen maken zich de stof eigen door er in eigen woorden over te praten​

• leerlingen kunnen elkaar helpen en elkaar dingen uitleggen (en hierbij komen ze er ook achter wat ze zelf al wel en nog niet goed begrijpen) ​

• leerlingen leren om belangrijke zaken zelf te verwoorden​

• leerlingen oefenen met het gebruik van school- en vaktaal​

Op welke manier beïnvloed jij interactie?

Taalsteun

Doel: Inzicht krijgen over beheersing pijler taalsteun en ontwikkelpunten bedenken.

Tijd: 6 minuten

Groep: drietallen

1. Bekijk quickscan taalsteun

2. Neem 3 onderdelen die jullie nog niet of weinig toepassen

3. Hoe zou je dat over 3 dagen in kunnen zetten

3 dagen

3 weken

Wat ga je aan taalgericht onderwijs doen?

Extra informatie

Op de volgende slides staan nog wat interessante bronnen die je thuis kunt raadplegen. 

Podcast

Onbehaarde apen: waarom praten we zoveel? 

Hoe komen de pijlers aan bod binnen deze context? 

Hoe zou je deze voorbeelden kunnen toepassen in je eigen lespraktijk? 

SLO

https://www.slo.nl/?ActLbl=werken-vaktaal&ActItmIdt=4189 

Boek

Taalgericht vakonderwijs