VzVee - statusziekten - Biologie dier 3
VzVee - statusziekten - Biologie dier 3
5 ziektes!
BVD
IBR
Paratuberculose
Salmonella
Leptospirose
Opdracht
In tweetallen
Tabel invullen over de 5 dierziekten
Gebruik de website van de Gezondheidsdienst voor Dieren als bron!
Doe ieder onderwerp samen! Zoek samen!
30 minuten!
Zoönosen
Wel:
- Salmonella
- Leptospirose
Mogelijk:
- Paratbc
Niet:
- IBR
- BVD
Niet vaccineren
ParaTBC
- wel bij geiten!
- Niet geregistreerd voor koeien
Salmonella
- Wel bij varkens!
Wel vaccineren
IBR
- vanaf 3 maanden leeftijd
- bij uitbraak (neus/spier)
- Ieder half jaar --> bij besmetting
- Ieder jaar --> ter preventie/verzekering
BVD
- vanaf 8 maanden leeftijd
- bij voorkeur voor de dracht!
- Elk half jaar --> bij actieve besmetting
- Elk jaar of voor dracht --> ter preventie/verzekering
De andere punten
Komen aan bod als we de ziekte bespreken!
Salmonella is een .....
virus
bacterie
schimmel
parasiet
IBR is een .....
virus
bacterie
schimmel
parasiet
Leptospira is een .....
virus
bacterie
schimmel
parasiet
BVD is een .....
virus
bacterie
schimmel
parasiet
Paratuberculose is een .....
virus
bacterie
schimmel
parasiet
Vragen tot nu toe?
Door met virusziekten
BVD
IBR
Overige virusziekten andere les
IBR en BVD aanpakken
Waarom?
IBR en BVD kosten de sector jaarlijks veel geld en leidt tot daling van dierenwelzijn. Ook mogelijke handelsbeperkingen!
Sinds 2018 richtlijnen ter bestrijding van IBR en BVD! --> alle rundveebedrijven moeten IBR vrij worden! (net als de landen om ons heen!) --> Georganiseerd door o.a. LTO, NZO, ZuivelNL, SBK (Kalversector)
Gezamenlijke aanpak IBR/BVD (https://www.ibrbvd.nl/)
IBR en BVD aanpakken
Verwachting:
In 2026 start nationaal bestrijdingsprogramma IBR
In 2027 start nationaal bestrijdingsprogramma BVD
Doel: EU-vrijstatus behalen!
BVD
Bekijk het onderstaande filmpje!
Dit is even een korte introductie van BVD.
BVD
Bekijk het onderstaande filmpje tot 4.20 minuten!
Hierin worden de verschijnselen genoemd, maar ook hoe het zich verspreid. In dit filmpje wordt ook besproken hoe een drager ontstaat!
BVD
Bovine virus diarree virus
Infectie witte bloedcellen --> weerstandsdaling!
Geeft daardoor alle mogelijke verschijnselen!
Komt voor op 10-20% van de rundveebedrijven
BVD infectie - Koe
Als een koe/pink (>8 maanden) geïnfecteerd raakt:
Maakt zij het virus door --> verspreid zich in het lichaam
Krijgt ze dus mogelijk verschijnselen
Spreid ze gedurende ongeveer 4 weken virus uit
HOUD ZE LEVENSLANG ANTISTOFFEN!
Je kunt dus altijd in het bloed zien dat de koe ooit geïnfecteerd is geraakt met het BVD virus
BVD - Dragers!
Belangrijkste boodschap:
EEN BVD DRAGER WORDT GEBOREN!
Een dier dat al geboren is, wordt NOOIT meer een BVD-DRAGER!
Ontstaan van een drager
Een drager kan alleen geboren worden
Als de koe besmet raakt met het BVD virus tussen de 30 en 125 dagen dracht
Omdat dan het immuunsysteem van het kalfje nog niet is ontwikkeld en het kalfje het virus als lichaamseigen ziet
Belangrijke dia!
Behandeling
Niet mogelijk
Ondersteunend
Drager sterft in 90% van de gevallen binnen 2 jaar na geboorte! Wordt erg ziek!
Risicofactoren
Aanvoer van dieren
Aankoop drachtige dieren
Gezamelijk jongvee-opfok/uitscharen
Over-de-draadcontact
Bezoek aan (niet-vrije) keuringen en shows
Onderzoek
Oorbiopten --> alle geboren kalveren --> onderzoek op virus --> op zoek naar dragers!
Bloedonderzoek
- Kalveren >30 dagen --> onderzoek op virus --> op zoek naar dragers!
- 2x per jaar 5 bloedjes bij jongvee 8-12 (uitloop naar 15) maanden oud --> onderzoek op antistoffen --> Signaal dat virus is rondgegaan
Tankmelkonderzoek
- 10x per jaar tankmelkonderzoek --> kan alleen als je minder dan 30% koeien hebt met antistoffen --> onderzoek op antistoffen -->
Statussen
Onbekend - verdacht/besmet - onverdacht - vrij
Op naar BVD-vrij!
BVD-vrij route intake virus, bewaking jongvee antistoffen
BVD-vrij route oorbiopten
BVD-vrij route jongvee antistoffen
BVD-vrij route tankmelk
Oorbiopten nemen
Onderzoek naar BVD op oorbiopten is heel nauwkeurig en kan relatief snel na geboorte al.
Dit mag de veehouder zelf doen!
Tijdens het inknijpen van de oormerken wordt een stukje kraakbeen uit het oor gehaald --> dit wordt opgestuurd voor onderzoek.
Het voordeel van oorbiopten is dat je op dit weefsel ook direct merkeronderzoek kan doen! Zie onderstaand filmpje!
Checkvragen BVD
Hoe komt het dat je wat vage verschijnselen ziet bij koeien die een bvd infectie doormaken?
BVD gaat naar de hersenen
BVD pakt de witte bloedcellen aan waardoor die minder goed werken
BVD verspreid zich via de longen
Hoe ontstaan dragers bij BVD?
Zodra een dier bvd door maakt, is het een drager
Als kalveren BVD doormaken, worden het dragers
Dragers worden alleen geboren
IBR
Infectieuze bovine rhinotracheitis
Ontsteking voorste luchtwegen bij koeien
(soms ook penis, schede)
IBR
Bekijk het onderstaande filmpje!
Dit is even een korte introductie van IBR
IBR
Acute IBR:
Koorts
Neus- en ooguitvloeiing
Benauwd
Kan ook sluimerend verlopen, zelfs zonder klachten!
Onderzoek - acuut stadium
Heb jij een koe die je verdenkt op acuut IBR?
Dierenarts bellen --> Neusswab laten nemen
Vanmiddag nog opsturen naar de GD in Deventer
Morgen uitslag --> Positief? Dan noodvaccinatie -->
In de neus alle koeien >3 maand vaccineren!
Heb je lokale bescherming binnen 4 dagen!
Doel noodvaccinatie: Zorgen dat zo min mogelijk koeien levenslang besmet raken met IBR virus
Abortus - IBR
Komt regelmatig voor
Kan tot 100 dagen na de infectie zijn!
Dus een koe die verwerpt vanwege IBR is vaak al lang positief op IBR
Dragers
Koe die IBR doormaakt --> LEVENSLANG drager!
Zelfde soort virus als bij een koortslip (herpesvirus) --> bij weerstandsdaling kan koe die ooit IBR heeft gehad weer virus gaan uitscheiden
Kalf in baarmoeder = meestal geen drager
Vaccineren
Goed te doen!
Besmet bedrijf --> 2x per jaar vanaf 3 maand
Onverdacht/vrij bedrijf --> 1x per jaar
Antistoffen tgv vaccin niet te zien in TANKMELK
Onderzoek
Tankmelk --> Slaat om bij 10% positieve koeien in de tank
Bloedonderzoek --> antistoffen --> koe is drager!
Vrij worden?
2 jaar tankmelk onverdacht + alle koeien >6jaar bloedtappen --> is een koe positief --> AFVOER!
Voorkomen
Niet aankopen
Vrije dieren aankopen --> let op: kunnen op de veewagen nog besmet raken
Virus kan zich via lucht/materialen verspreiden! (afstand is onbekend, mogelijk meters, mogelijk meer!)
handige bron voor BVD en IBR
Hoe ontstaat een drager bij IBR?
Na infectie altijd een drager
In de baarmoeder altijd een drager
Sommige koeien blijven drager na infectie
Welke verschijnselen zie je bij een IBR infectie?
Diarree
Ontsteking voorste luchtwegen
Uierontsteking