Klimaatverandering en integraal waterbeer

Klimaatverandering

Temperatuur in de Bilt

Temperatuur-stijging is sinds 1900

De dreiging neemt toe

ca. 1,5 graad

Gevolg:

- Meer en intensere neerslag in de vorm van regen!

1 / 27
next
Slide 1: Slide
New lesson editorAardrijkskundeMiddelbare schoolvwoLeerjaar 4

This lesson contains 27 slides, with text slides.

time-iconLesson duration is: 40 min
Report this lesson

Items in this lesson

Klimaatverandering

Temperatuur in de Bilt

Temperatuur-stijging is sinds 1900

De dreiging neemt toe

ca. 1,5 graad

Gevolg:

- Meer en intensere neerslag in de vorm van regen!

Klimaatverandering

Stijging aan Ned.kust

Hoeveel stijgt de zeespiegel per jaar?

ongeveer 2 mm

Klimaatverandering

Hoeveel stijgt de zeespiegel volgens een gematigd scenario van +2° C over ruim 90 jaar?

De zeespiegel stijgt tussen 35 en 60 cm.

Gevolgen:

- Rivieren kunnen moeilijker afwateren in de zee

- De zee dringt bij vloed verder het land in (verzilting)

Klimaatverandering

Wat gebeurt er met de Gletsjers in de Alpen?

Deze trekken zich terug.

Gevolg:

Meer smeltwater in de rivieren!

Klimaatverandering

Regiem

Nu

Toekomst?

Neerslagregiem verandert: Vaker piekafvoer!

Geografische regels:

Klimaatverandering zorgt voor:

  • Meer regen en smeltwater -> hoger debiet

  • Onregelmatiger regiem -> vaker piekafvoer

  • Hogere zeespiegel -> verzilting + minder afvoer

En 1 graad temperatuur stijging veroorzaakt 1 tot 3 procent meer regen

Rijn

Maas

Waterscheiding

Niet alleen zeespiegelstijding

ook

Bodemdaling!

Bodemdaling door kanteling noord/west Europa!

ISOSTATIE!

Bodemdaling door inklinking van klei en veen

Veen en klei “klinken in” door ontwatering (polderen)

1 meter per eeuw

Onomkeerbaar,

maar wel te vertragen!

Bodemdaling door oxidatie

Door ontwatering van veengebieden komen plantenresten in contact met zuurstof -> oxidatie (plantenresten verbranden door chemische reactie) gevolg -> CO2 uitstoot en verdere inklinking!

Overige waterproblemen

•Verzilting in laaggelegen gebieden aan de kust

- door ontwatering van de bodem komt zout uit diepere lagen omhoog

•Verdroging in hoger gelegen gebieden

- irrigatie en drinkwaterwinning

•Moeizame waterafvoer in steden

- verstening van het oppervlak

Vervuiling

- industrie, landbouw en huishoudens

Afmaken alle opdrachten van 4.3

Paragraaf 4 Waterbeleid

Nederlands waterbeleid

  • Tot 1995: gericht op primaire waterkeringen

(dijken, dammen, keringen in bescherming tegen zee, IJsselmeer en grote rivieren)

1995 : (bijna watersnoodramp)

https://nos.nl/video/2320596-hoogwater-1995-honderdduizenden-op-de-vlucht-voor-het-water

Na 1995 programma Ruimte voor de Rivier (uitgevoerd van 2007 tot 2019)

  • Afvoercapaciteit rivieren vergroot

  • Meer ruimte voor het water

Nu: Integraal waterbeheer

- aanpak van verschillende waterproblemen

Verdroging, verzilting, waterkwaliteit, zoetwater beschikbaarheid, bevaarbaarheid en creëren/verbeteren recreatie en natuurgebieden.

- uitvoering: Rijkswaterstaat, waterschappen,

- aandachtspunten:

- aanvoeren zoet water (naar verziltingsgevoelige gebieden)

- vasthouden van water in de bodem (retentie)

- bergen of opslaan

- bevorderen van de afvoer

- sparen (beperken van verlies)

- om verdroging te voorkomen is infiltratie noodzakelijk

- watertoets

Zestig gezinnen raken huis definitief kwijt na hoosbui Enschede

Watertoets: klimaatadaptief bouwen

https://weerproof.nl/projecten/

Maken:

2.2:

2 t/m 5 + 7

https://bodemdalingskaart.portal.skygeo.com/portal/bodemdalingskaart/u1/viewers/basic/?lang=nl

Rivieren: Beleid

Rivieren trekken zich niets aan van landgrenzen. Dus moeten ze op een ander schaalniveau worden bestudeerd en ook beleid moet op dit schaalniveau worden gemaakt.

Fluviaal schaalniveau

Beleid

3 actiepunten na Rijnconferentie:

  • Drietrapsstrategie

  • Meer ruimte voor rivier

  • Waarschuwingssysteem hoogwater

Waarom?

  • Grotere regiemwisselingen en vaker piekafvoer door klimaatverandering

  • Grotere piekafvoer door verstedelijking (riolering, verstening, ontbossing)

Drietrapstragetie

1

2

3

1 = retentie/vasthouden

2 = berging

3 = afvoeren/lozen

Vasthouden

  • Commissie Waterbeheer 21e eeuw verplicht de drietrapsstrategie:

Stap 1 Vasthouden

  • Opslaan van water

  • Grondwatervoorraad aangevuld door infiltratie

  • Scheiding rioolafvoer en regenwater

  • Voorbeelden:

    • wadi’s in Vinexwijk Leidsche Rijn

    • Vledder Aa: herstel oude meanders

- vertraagt afstroming

- vergroot infiltratie-oppervlak

Vasthouden

Wadi in Vinexwijk Leidsche Rijn,

Utrecht

De Vledder Aa kronkelt weer,

Omgeving Appelscha, Friesland

Bergen

  • Commissie Waterbeheer 21e eeuw verplicht de drietrapsstrategie:

Stap 2 Bergen

  • Tijdelijk opslaan in open water

  • Zoektocht naar extra bergingsmogelijkheden →

  • Combinatie vinden van veiligheid, wonen en recreatie

    • bijv. bouwen in uiterwaarden: experimenten toegestaan

Afvoeren

  • Commissie Waterbeheer 21e eeuw verplicht de drietrapsstrategie:

Stap 3 Afvoeren

  • Wegbrengen naar ander gebied

  • Is vorm van afwenteling

    • pas als laatste mogelijkheid

    • in uiterste noodzaak

WATERTOETS

  1. Bouwactiviteit mag vasthouden, bergen of afvoeren niet in de weg staan

  2. Bouwactiviteit mag nadelige water gevolgen niet afwentelen op naburige gebieden

  3. Als bovenstaande (1 of 2) gebeurd maar het bouwproject toch door moet gaan dan dienen kosten om dit te compenseren door de ontwikkelaar betaald te worden.