Vulkanen

1 / 39
next
Slide 1: Slide
New lesson editorAardrijkskundeMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 1

This lesson contains 39 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 50 min
Report this lesson

Items in this lesson

Vulkanisme

Leerdoelen


  • Aardrijkskunde - 4.11 Ik ken en herken verschillende geografische patronen en natuurlijke processen van verschillende plaatsen

Curriculum 10-14

Herhaling platentektoniek

Hoe bewegen de aardplaten?

aardplaten bewegen
uit elkaar

aardplaten bewegen
naar elkaar toe

oceanische plaat beweegt onder een continentale plaat

aardplaten bewegen
langs elkaar

 TERUGBLIK: BEWEGENDE PLATEN

Creëren nieuw land 

bijvoorbeeld op La Palma

en hierboven op Hawaii 

Zijn een

toeristische 'hotspot' 

En komen ze vaak in het nieuws

Wegduikende platen

Aantekening

  • Plaatbewegingen veroorzaken niet alleen aardbevingen, maar ook vulkanen. 

  • Regel: hoe dieper je in de aarde komt, hoe hoger de temperatuur wordt. Een onderduikende plaat smelt gedeeltelijk. Er ontstaat magma dat opstijgt en vulkaanuitbarstingen veroorzaakt.

  • Bij Japan zijn het twee oceanische platen die onder de Euraziatische continentale plaat duiken. 


Hoe ontstaat een vulkaan?

  • Gesteente oceaanbodem wordt mantel ingeduwd.

  • Gesteente smelt, magma ontstaat.

  • Verhit materiaal is lichter dan omgeving.

  • Verhit materiaal wil omhoog.

  • Te hoge druk: uitbarsting.

  • Magma wordt lava en verlaat via de krater de vulkaan.

Hoe ontstaat een vulkaan?

- Op plekken in bijv. de oceaan waar platen uit elkaar bewegen. --> Hier ontstaat een midoceanische rug.


  • IJsland ligt op een midoceanische rug.

Opbouw vulkaan

  1. Magmakamer

  2. Kraterpijp

  3. Krater

  4. Eventuele zijspleten
    Na een uitbarsting:

  5. Als het kraterdak instort, ontstaat een caldeira

aswolk

3 soorten vulkanen

Schildvulkaan

  • Plaatbeweging: divergentie

  • Niet explosief

  • magma is dun en vloeibaar

  • flauwe helling


Skjaldbreidur

Stratovulkaan

  • plaatbeweging: subductie

  • explosief (eruptie)

  • magma dik en stroperig

  • steile helling

  • vulkanische bommen

Fuji

Caldeiravulkaan

  • ontstaan uit stratovulkanen met grote magmakamer

  • Na uitbarsting stort het dak van de leeggelopen magmakamer in

  • In de oude krater vormt zich een kratermeer en (1 of meer ) nieuwe krater(s)



Kawa Ijen krater

hotspot-vulkaan

Vulkanen die niet voorkomen aan de rand van twee aardplaten.

    Positieve gevolgen van een vulkaanuitbarsting

    Verdere gevolgen van een vulkaanuitbarsting






Kraterpijp

Magma

Aswolk

Krater

Lava




Zware aardbevingen

Grootste bergketen ter wereld

Vulkanisme

Divergent

Convergent

Transform

Bij divergente plaatbewegingen komen..

A

Vaak aardbevingen en met weinig kracht

B

Vaak aardbevingen met veel kracht

C

Niet vaak aardbevingen met weinig kracht

D

Niet vaak aardbevingen met veel kracht

De plek waar de aardbeving ontstaat?

A

De aardkorst

B

Het epicentrum

C

Een plaatbeweging

D

Het hypocentrum

Hoe noem je de schaal waarmee de zwaarte van een aardbeving wordt bepaald.

A

Schaal van Beaufort

B

Schaal van Richter

C

Schaal van Mercator

D

Schaal van Mercalli

Wat is een epicentrum?

A

Hier kan je schuilen voor een aardbeving.

B

De plek waar de aardbeving ontstaat.

C

De plek waar de aardbeving het krachtigst is.

D

Een druk centrum in een stad.

Waarom zal Nederland nooit het epicentrum zijn van een zware aardbeving?

Wat is een natuurlijke oorzaak van een aardbeving?

A

Twee botsende aardplaten

B

Vulkaan-uitbarsting

C

Gasboringen

D

Mijnbouw

Bij een aardbeving wordt.....

A

De spanning snel opgebouwd en beweegt vloeiend

B

De spanning langzaam opgebouwd en beweegt vloeiend

C

De spanning snel opgebouwd en beweegt schokkend

D

De spanning langzaam opgebouwd en beweegt schokkend

Bij welke plaatbeweging(en) ontstaan aardbevingen?








Convectiestromen

Vulkaan

Convergentie

Subductie

Divergentie

Diepzeetrog

Mid oceanische rug

Wat is de drijvende kracht achter platentektoniek?

A

Convectiestromen

B

De zee

C

De mantel

D

Lava




aardkern

aardmantel

aardkorst

Hoe heette het supercontinent?

A

Micronesië

B

Pangea

C

Himalaya

D


Verwerking

1. Maak een doorsnedetekening van een zelf gekozen vulkaansoort. Kies uit strato- caldeira of schildvulkaan

2. Teken en benoem het volgende: hoofdkrater, magmakamer, kraterpijp, aswolk, zijschacht, lava, as