Zenuwstelsel: jullie vragen!

• New lesson editor
• Biologie
• Secundair onderwijs
• Algemeen secundair onderwijs

Zenuwstelsel: jullie vragen!

- signalen worden gevuurd aan 360 km/h (ter vergelijking, in de F1 gaan auto’s aan 300-360km/u)

Slaap

Autonoom parasympatisch

ZS actief

Sympathisch ZS té actief

- hoe val je in slaap

- hoe werken dromen, waarom dromen we

Slide titel

Neurotransmitters

• melatonine: aanmaak bij donker

• GABA: verlaag activiteit

• Adenosine: bouwt op tot slaaptijd

Slide tekst

Drugs & alcohol

Stimulerend

Verdovend

Hallucinogeen

1. neuron activeren (meer NT)

bv. nicotine: dopamine

3. receptor blokkeren

bv. koffie: adenosine

2. neuron stilleggen

bv. heroine: inhiberend neuron

4. verwijderen NT blokkeren

bv. cocaine: dopamine

! Brein past zich aan -> verslavingen

Slide titel

Slide tekst

Andere systemen

Learning objective

Text

Spiergroei en hormonen (meer in H4)

Snel & gericht

Via

• zenuwcellen

• neurotrans-mitters

Traag & verspreid

Via

• bloedbaan

• hormonen

- spiergroei

- testosteron

- steroïden

Endocrien systeem = traag, verspreid, via bloed -> langduriger, groei

Neuronaal systeem = snel, gericht -> kort, beweging

- wat zijn steroïden -> testosteron is één van

Ziektes en aandoeningen

Multiple sclerose

Herseninfarct

Epilepsie

Impact afhankelijk van locatie

Text

ALS

Ziektes aan zenuwstelsel

- meningitis (infectie)

- MS (autoimmuun, eigen imuunsysteem valt myelineschedes aan in CZS)

- hartaanval, herseninfarct (vasculair) -> neuronen kunnen afsterven, je kan bepaalde dingen niet meer. Kan wel zijn dat je lichaam blijft verderwerken (autonoom, hersenstam)

- epilepsie (aanval) -> abnormale elektrische activiteit, veel neuronen vuren tegelijk — erfelijk/beschadiging (bv tumor)

- paralyse, fantoompijnen (structureel)

- misregulaties in neurotransmitters

- degeneratief (Parkinson -> dopamineproduceerders sterven af, je verliest controle + norepinephrine: automatische processen zoals bloeddruk, ALS: motorische neuronen, sterven af -> kan niet meer bewegen, slikken, praten)

- stoornissen (depressie, schizofrenie, adhd)

Kanker

De tong

Smaakpapillen = (chemo)receptoren!

Elke papil kan alle basissmaken onderscheiden

Signalen gaan naar het brein via de 12e hersenzenuw

Spraak

Moedertaal bepaalt de ontwikkeling van de spieren in je tong, mond en kaak

Andere taal leren = moeilijk!

Onze spieren zijn dat niet gewoon

- tong als spier

- neurale pathways zorgen ervoor dat je bepaalde klanken wel of niet kan maken

De darmen als ‘2e brein’

Enterisch zenuwstelsel = deel van autonoom zenuwstelsel

Invloed van bacterieën op je mood!

Je bent wat je eet

Dopamine

Serotonine

- hartaanval