26 Ademhalingsstelsel (1)

• New lesson editor

Ademhalingsstelsel

.kan uitleggen wat een verkoudheid is

inleiding

• we ademen zonder nadenken

• we ademen elke dag

• we ademen 24/24 u

Elke seconde van de dag ademen we, maar waarom eigenlijk?

Functie

• 3 functies

° gasuitwisseling

° spreken

° ruiken

2.2.1

De bovenste luchtwegen

p.7

1. De bovenste luchtwegen

2.1 Anatomie ademhalingsstelsel
2 grote delen:

p.7

1. De bovenste luchtwegen

1. neusholte

2. keelholte

3. strottenhoofd

B. De onderste luchtwegen

4. luchtpijp

5. luchtpijptakken

6. longen

7. longblaasjes

8. middenrif

2.2.1.1

De neusholte

p. 8

1: neustussenschot met linker en rechter neusholte

2,3,4:neusschelpen

Waarom is het beter via onze neus te ademen dan via onze mond?

2.2.1.1

De neusholte

p.8

Waarom is het beter via onze neus te ademen dan via onze mond?

2.2.1.1

De neusholte

p.8

• Verwarmen van de lucht (bevat bloedvaatjes

• Bevochten van de lucht (neusslijmvlies)

• Filteren van de lucht (zuiveren van stof en bacteriën)

• Keuren van de lucht

2.2.1.1.1

Verkoudheid

Een verkoudheid:
Wat is dat eigenlijk?

blz 8

2.2.1.2

De keelholte

blz 9

1:Tong

2:Luchtpijp

3:Huig

4: Strotklepje

5: Stembanden

6: Slokdarm

2.2.1.2

De keelholte

blz 9,10

• Bovenkant: verbonden met neus en mond

• Onderkant: splits in

  • slokdarm

  • het strottenhoofd

Rol van de huig

• Achteraan in de mond

• Bij slikken: huig sluit de de neusholte af

• Bij ademen: huig blijft omhoog en lucht kan naar keel en neusholte

Rol van de huig

2.2.1.3

Het strottenhoofd

p.11

• Ligt onder de keelholte

• Voorkant van de hals

• Ligt op de splitsing ademweg en voedselweg

• Maakt verbinding met de luchtpijp

• Bevat strotklepje

• Bevat stembanden

Rol van het strotklepje

• Achteraan in de mond

• Bij slikken: strotklepje sluit de de luchtpijp af

• Bij ademen: strotklepje blijft open en lucht kan naar luchtpijp en longen stromen

Rol van de stembanden

• Produceren van stemgeluid

2.2.1.3

Het strottenhoofd p.11

Rol van het strotklepje

Krivo V2 Shorts 2 Image

Slikken

2.2.1.3

Het strottenhoofd

p.11

De adamsappel

• bij mannen -> adamsappel:schildkraakbeen

• onder het strotklepje -> stembanden

Herhaling lessonup:

LessonUp - herhaling ademhalingsstelsel

2.2.2 De onderste luchtwegen

blz 12

De onderste luchtwegen

De luchtpijp 2.2.2.1

p.12

https://www.youtube.com/watch?v=RVfP02bl1-8

• ligt in de keel, voor de slokdarm

• Begint onderstrottenhoofd

• Buisvormig ( 10 tot 12 cm lang)

• flexibele stevige kraakbeenringen

• is bekleed met slijmvlies met trilhaartjes

• op het einde splitst ze zich in 2 luchtpijptakken

De luchtpijptakken

(Bronchiën of bronchi)

2.2.2.2
p.13

https://www.youtube.com/watch?v=OYqYEmcfi7I

• 2 luchtpijptakken (bronchiën)

  • één naar linker long (bronchus)

  • één naar rechter long (bronchus)

  • vertakken verder in steeds kleinere buisjes= luchtpijptakjes of bronchiolen

  • eindigen elk in longblaasjes

Structuur luchtpijpvertakkingen

• dunne spierlaag buitenkant

  • slijmvlies en trilhaartjes binnenkant

Bronchitis 2.2.2.2.1

blz 14

Ontsteking van je luchtpijp en en slijmvliezen van de luchtpijptakken of vertakkingen oorzaak: meestal virus

https://www.youtube.com/watch?v=Roahgmt43dA

Symptomen:

• slijmhoest

• kortademig

• piepende ademhaling

• koorts

• pijn op borstkas

Te observeren:

→ Kleur van het opgehoeste slijm= fluimen of sputum

• Witte fluimen: meestal virale infectie

• Gele fluimen: beginnende bacteriële infectie

• Groene fluimen: zware bacteriële infectie

2.2.2.3

De longen

blz 15

de longen

• zitten in de borstkas, achter het borstbeen

• worden beschermd door de ribben

  • Linkerlong (2 longkwabben)

  • Rechterlong (3 longkwabben)

• rond de longen -> longvlies zit strak om de longen

-> borstvlies zit strak tegen de binnenkant van de borstholte

• Ruimte tussen de vliezen vocht: vliezen bewegen soepel langs elkaar

Klaplong - wat gebeurt er in je longen?

De longblaasjes

2.2.2.4

blz 16

de longblaasjes

https://www.youtube.com/watch?v=VJtWHQaGLLc

de kleinste luchtpijptakjes = longblaasjes -> trosjes -> rondom kleine fijne bloedvaatjes (=haarvaatjes)

2.2.2.4

De longblaasjes

p.16

Functie van de de longblaasjes

longblaasjes -> gasuitwisseling -> ingeademde lucht -> bloed

-> dunne, elastische wand

“Je longen passen in je borstkas…

Maar als we alle longblaasjes openplooien, bedekken ze bijna een volledig badmintonveld.”

lesdoelen

Lesdoelen ademhalingsstelsel:

• Een beschrijving geven van de weg die de lucht aflegt vanaf het inademen tot het uitademen, inclusief de gaswisseling in de longen

• De twee grote taken van de longblaasjes kan opsommen

2.3 Fysiologie van het ademhalings-

stelsel

p.17

Welke weg volgt de lucht die we inademen?

Oplossing

5-1-7

2-8-

4-6

blz 17

2.3.2.1 De gaswisseling

Opdracht 1

Bekijk het filmfragment over de gaswisseling en vul onderstaande tekst in. Biologielessen :https://www.youtube.com/watch?v=-OpKoSGv0IM

Uitleg gaswisseling: https://www.youtube.com/watch?v=OuVDimGsOo8

https://schooltv.nl/video-item/bio-bits-onderbouw-mens-en-lichaam-ademhaling

2.3.2 Schematische voorstelling: de gasuitwisseling

p.18

2.3.2 Schematische voorstelling: de gasuitwisseling

p.18

Longblaasjes

O2-opname

Bloed

Lichaamscellen

Bloed

longblaasjes

Co2 afgifte

RBC:hemoglobine zuigt O2 op en houdt vast

CO2

Verbruik O2

Wat weet je nog van vorige jaren?

Ga naar vakken/6 Bao C/ Leerpaden en doe het Educatief spel: Ademhalingsstelsel

longblaasjes

De gaswisseling

p. 19

Opdracht 1

Inademen

• Nu heeft het bloed veel zuurstof in zich

De gaswisseling

p. 19

Opdracht 1

Uitademen

• Het bloed brengt de koolstofdioxide terug naar de ……………………………………….. in de longen. Door uit te ademen, gaat de koolstofdioxide weer weg uit het lichaam.

Opdracht 2 p.20

Opdracht 2

Geef een antwoord op de volgende vraag:

In het algemeen hebben de longblaasjes dus 2 grote taken namelijk:

Opdracht 2

p.20

de longblaasjes

2 grote taken

° Opnemen van O₂ uit de ingeademde lucht en

geven dit af aan het bloed

° Ze nemen CO₂ op vanuit het bloed, dit ademen we

weer uit

Opdracht 3

Geef een antwoord op de volgende vraag:Leg uit waarom we ademen.

Doe dit adhv de afbeeldingen onderaan blz 18

https://schooltv.nl/video-item/energie-zuurstof-en-brandstof-geven-je-energie?hash=8b11a766

De gas-

uitwisseling

https://www.youtube.com/watch?v=-OpKoSGv0IM

• elke cel heeft energie nodig

• energie wordt gehaald uit de verbranding van voedingsstoffen

• voor die verbranding is zuurstof nodig

• zo krijgt elke cel zuurstof om:

° voedingsstoffen te verbranden

° de cel energie te geven

Afvalstoffen= waterstof en koolstofdioxide

We spelen een bingo

2.3.3

Hoe ademen we?

p.21

Lesdoelen

Lesdoelen ademhalingsstelsel:

• Kan uitleggen welk deel van de hersenen het ademhalingscentrum regelt

• Kan opsommen welke stof in het bloed het ademhalingscentrum stimuleert om onze ademhaling in balans te houden?

2.2.3

Hoe ademen we?

P. 21

ademhaling

• zonder nadenken

• lichaam kan niet zonder O₂

• ademhalingscentrum-> hersenstam

• teveel aan Co₂ -> signaal naar hersenen -> Signaal naar ademhalingsspieren (tussenribspieren en middenrif)

Hoe ademen we?

P.21

Borst en buikademhaling

• Eén hand op borst
  

• Eén hand op buik
  

• Adem diep in door je borst omhoog te laten komen. Houd daarbij je buik stil. Adem uit door je borst weer terug te laten zakken= borstademhaling of ribademhaling

• Adem nu diep in door je buik naar voren te laten komen. Adem uit door je buik weer terug te laten komen= buik of middenrifademhaling
  

Vraag:

• Als je gewoon ademt, gebruik je dan een van beide manieren of beide manieren tegelijk?
  

Lesdoelen

Lesdoelen ademhalingsstelsel:

• De fasen van inademing uitleggen bij borst en buikademhaling, inclusief de betrokken spieren

• De fasen van uitademing uitleggen bij borst en buikademhaling, inclusief de betrokken spieren

Hoe ademen we?

P.21

Borst en buikademhaling

Biologie voor Jou - Borstademhaling

Biologie voor Jou - Buikademhaling

2.3.3 blz 19

Hoe ademen we?

Fasen bij ademhalen

ademhalen

inademen

Als je inademt dan:

° trekken de tussenribspieren samen

° ribben gaan omhoog

° middenrif plat af, gaat omlaag

ademhalen

uitademen -

° ontspannen de tussenribspieren

° ribben gaan omlaag

° middenrif gaat omhoog/ komt bol te staan

We spelen een Kahoot:

:https://create.kahoot.it/share/ademhalingsstelsel/dd9c1108-294e-4f54-9243-841f22598891

Opdracht:

in-en uitademen

Bekijk op blz 20 tekening en doorstreep in de vetgedrukte tekst wat onjuist is

Lesdoelen

Lesdoelen

3de Graad
A-Finaliteit

Observeren ademhaling

check_circleJe beschrijft 3 normale veranderingen bij het ouder worden.

check_circleJe somt de 7 observatiepunten van de ademhaling op.

check_circleJe herkent normale en afwijkende kenmerken bij zorgvragers.

check_circleJe legt de 7 normale observatiepunten (frequentie, ritme, diepte, geur, beweging, geluid) uit.

check_circleJe beschrijft enkele abnormale observaties.

check_circleJe kunt de ademhaling correct meten en registreren.

2.4 Observeren normaal functioneren

2.4 Observeren normaal functioneren

• Lees de casus Mr. De Vries op blz 23

• Maak daarna de opdracht op blz24

Observaties

Observaties?

• Ga tegenover elkaar zitten en tel gedurende 1 minuut elkaars ademhaling

• maak nu om de beurt twintig diepe kniebuigingen met je handen gestrekt voor jou. Tel nadien gedurende 1 minuut de ademhaling

• Noteer nu samen wat je buiten de frequentie ook nog kan waarnemen met betrekking tot de ademhaling

Observaties?

• Frequentie:

• Normale waarden?

• Abnormale waarden?

Observaties?

Frequentie: Aantal ademhalingen per minuut

timer

De frequentie wordt gemeten over een volledige minuut voor een accuraat resultaat.

Observaties?

• Ritme:

• Normale waarden?

• Abnormale waarden?

Observaties?

Het ritme: Het patroon van ademhalen

Observaties?

• Diepte:

• Normale waarden?

• Abnormale waarden?

Observaties?

De diepte: Hoeveelheid ingeademde lucht

info

De diepte= de hoeveelheid lucht die de zorgvrager inademt per keer

Observaties?

• Geur:

• Normale waarden?

• Abnormale waarden?

Observaties?

De geur: Waarneming bij ademhaling

Observaties?

• Gebruik van ademhalingsspieren

• Normale waarden?

• Abnormale waarden?

Observaties?

Astma - wat gebeurt er in je longen?

Astma - wat gebeurt er in je longen?

Observaties?

• Ademgeluiden

• Normale waarden?

• Abnormale waarden?

Observaties?

Ademgeluiden

Geluid bij een vernauwing van de luchtwegen

Observaties?

• Agonale ademhaling of gasping

• https://www.youtube.com/watch?v=yup2azLZw1E&t=4s

Observaties?

• Extra observaties?

• De huid?

• De neus?

Extra observaties

Observeer ook steeds onderstaande punten:

• 2.6 Zorgtaak:

Hoe controleer je de ademhalingsfrequentie van de zorgvrager?

Baby:

https://www.instagram.com/reel/DVjWqd9CFzL/

Ademhaling observeren en meten

blz 28

2.7 Saturatie

• Normale waarden: 95 tot 100%
  

• Lager dan normaal: 91, 92 of 93%, maar nog geen directe reden tot zorg
  

• Onder de 90 %: krijgen de weefsels en organen minder zuurstof.

2.8
 Principes van gezondheids-
bevordering
blz 29

• Opdracht:

• Noteer de tips uit het artikel om je ademhaling gezond te houden en noteer er een klein woordje uitleg bij ter verduidelijking:

https://www.longfonds.nl/alles-over-longen/tips-om-je-longen-gezond-te-houden

Doelstellingen

• Doelstellingen: EHBO op vlak van het ademhalingsstelsel

• Kan benoemen wat hyperventilatie betekent

• Kan de mogelijke oorzaken van hyperventilatie opsommen

• kan de mogelijke symptomen van hyperventilatie opsommen

• Kan eerste hulp toepassen bij hyperventilatie

• Kan benoemen wat CO betekent

• Kan omschrijven waarom CO een stille doder wordt genoemd

• Kan de symptomen geven bij een CO-vergiftiging

• Kan enkele preventieve maatregelen opsommen om CO-vergiftiging te voorkomen

• Kan eerste hulp toepassen bij een CO-vergiftiging

2.9 blz 30

2.9 EHBO op vlak van het ademhalingsstelsel

2.9.1 Hyperventilatie

https://www.youtube.com/watch?v=-1DJnf9Alk4

Dit is te snel en/of te diep ademen

waardoor te veel CO2 wordt

uitgeademd en klachten geeft.

Weet jij welke?

Ken je ook de oorzaken? ❓

2.9 blz 30

2.9.2 EHBO bij hyperventilatie

Link naar video in de lift

https://www.youtube.com/watch?v=9TEjZOULx9Y

EHBO- filmpje

https://www.youtube.com/watch?v=gMAQrMs0lj0

ttps://www.youtube.com/watch?v=hUmZdgRpXyQ

2.9.2

Koolstofmonoxide-

vergiftiging blz 32

2.9.2 CO-intoxicatie of vergiftiging

Opdracht: In groepje van twee

1. Lees de vragen op blz 32

2. Bekijk de brochure via de link

https://publicaties.vlaanderen.be/view-file/72097

ook te vinden bij weblinks!

1. Plaats in een document en geef het de titel: CO-vergiftiging

2. Upload de uitgewerkte opdracht in de uploadzone: CO-vergiftiging

3. Doe zeker ook de test en check of jouw
   woning veilig genoeg is?

2.9.2.2 EHBO bij koolstofmonoxide of CO-vergiftiging

blz 33

NEEM ZELF GEEN RISICO!

Denk aan de vier basisstappen bij noodsituaties!

Zorg dus eerst dat je zelf veilig blijft:

→ Ga nooit zomaar binnen in een ruimte waar iemand bewusteloos ligt.

→ Neem daarom volgende stappen alleen als het veilig kan:

• Open ramen en deuren.

• Schakel het verwarmingstoestel of warmwatertoestel uit dat (vermoedelijk) de oorzaak is.

• Evacueer iedereen naar buiten en bel de
  hulpdiensten 112.

2.9.2.2 EHBO bij koolstofmonoxide of CO-vergiftiging

blz 33

Geef vervolg aan de vier basisstappen bij noodsituaties!

• Ga verder met beoordelen van toestand SO

• Verleen verdere hulp

→ bij bewustzijn SO: geef comfortabele houding

→ bij kortademigheid: voorovergebogen laten zitten met handen op tafel

→ knellende kledij losmaken

→ verder blijven controleren van bewustzijn en ademhaling

EINDE