1.3 Maatschappelijke problemen en 1.4 kritisch denken

• New lesson editor
• Maatschappijleer
• Middelbare school
• vmbo t, mavo
• Leerjaar 3,4

Thema's Maatschappijleer

1.3 Maatschappelijke problemen

Eerst even terug naar 1.1 en 1.2! Is dit een wet of een gedragsregel: Je hebt geen pet op in de klas.

A

Wet

B

Gedragsregel

C

D

Noem minstens vier machtsmiddelen

Is dit een wet of een gedragsregel: Je fietst niet door rood.

A

Wet

B

Gedragsregel

C

D

Welk van de volgende zaken is GEEN machtsmiddel.

A

Je geld of je bezit

B

Het gebruik van geweld

C

Je sociale positie

D

Hoe je eruit ziet

Maak de juiste combinaties:

waarde

belang

sociale ongelijkheid

Norm

macht

het voordeel dat je ergens bij hebt

niet iedereen heeft dezelfde kansen in de samenleving

principe dat je belangrijk vindt in het leven

een regel over hoe jij en anderen zich moeten gedragen

mogelijkheid om het gedrag van anderen te beïnvloeden

Leg uit wat een dilemma is bij een maatschappelijk probleem

1.3 Een maatschappelijk probleem

Leerdoelen

Aan het einde van de les kun je...

• de kenmerken van een maatschappelijk probleem benoemen.

• een voorbeeld geven van een maatschappelijk probleem en dit probleem onderzoeken

• een dilemma herkennen en er zelf een voorbeeld van geven.

Een maatschappelijk probleem:

Voldoet aan 4 kenmerken:

1. Veel mensen hebben last van het probleem.

2. Er zijn verschillende meningen over de oorzaak en de oplossing.

3. Het probleem krijgt veel aandacht in de media.

4. De politiek moet zich met het probleem bemoeien

is dit een maatschappelijk probleem?

A

ja

B

nee

C

D

Hoe onderzoek je een maatschappelijk probleem?

Om een maatschappelijk probleem te onderzoeken, stel je de volgende vragen:

1. Wat is het probleem?

2. Wie zijn er onder anderen bij het probleem betrokken?

3. Wat willen ze precies?

4. Welke belangen hebben ze?

5. Welke waarden en normen hebben ze?

6. Wat zijn de oorzaken van het probleem?

7. Op welke manieren kan het probleem worden opgelost?

• 8 Wat vind jij de beste oplossing?

• 
  

Belang

Bij een maatschappelijk probleem hebben verschillende groepen mensen verschillende belangen en verschillende waarden en normen.

Daardoor denken ze ook verschillend over de beste oplossing.

Bij het oplossen van maatschappelijke problemen is bijna altijd sprake van een dilemma: een lastige keuze tussen twee dingen die allebei voordelen of juist nadelen hebben.

Wie heeft er mee te maken dat de wolf weer in Nederland is? En welke belangen hebben zij?

Aan de slag!

Lezen en maken:

Lesboek blz. 12 - 13

Werkboek blz. 12-13 Opdracht 1-10

6

minute

00

second

+30 s

Leerdoelen behaald?

• 
  

• 
  

• 
  

• Noem de 4 kenmerken van een maatschappelijk probleem

• Geef een voorbeeld van een maatschappelijk probleem

• Stel de juiste vragen om dit probleem onderzoeken

• Geef een voorbeeld van een dilemma

Noem de vier kenmerken van een maatschappelijk probleem

Stel de juiste vragen om een maatschappelijk probleem te onderzoeken

Hoofdstuk 1 Wat is maatschappijleer?

1.4 Kritisch denken

Leerdoelen:• Je kunt uitleggen;

• Je kunt beschrijven wat kritisch denken is.

• Je kunt het verschil uitleggen tussen een feit en een mening.

• Je kunt goede argumenten herkennen.

Informatie

Informatie is alles wat je kennis geeft over iets of iemand.

Voorbeelden:

• Deze lessonup

• Een appje

• Handleiding

• Als ik jullie iets uitleg..

Informatie is belangrijk:

•  Je gebruikt het bij het
  

nemen van beslissingen.

• Informatie moet dus betrouwbaar zijn.

Kritisch denken

Om te bepalen of informatie betrouwbaar is, moet je er vragen over stellen. Heb je genoeg informatie? Wat is de kwaliteit van de informatie?

Centraal bij kritisch denken staat het stellen van vragen, en doorvragen.

 Je gaat zorgvuldig om met

informatie om je mening te bepalen.

Kritisch denken

Kritisch denken bestaat uit drie onderdelen:

1.  Informatie op waarde schatten

• Klopt de informatie die ik heb?

• Is er nog meer informatie beschikbaar? (bronnen) 

 

Kritisch denken bestaat uit drie onderdelen:

2.  Het van een andere kant bekijken

• Wat is de mening van andere mensen over de informatie?

• Waarom hebben andere mensen die mening? Kan ik daar iets van leren?

Een mening is wat je van iets vindt.

Kritisch denken bestaat uit drie onderdelen:

3 Nadenken over je eigen mening

• Klopt de informatie die ik heb nog wel?

• Moet ik mijn mening aanpassen?

Je mening uitleggen

Mensen hebben vaak verschillende meningen.

Het is belangrijk dat mensen aan elkaar kunnen uitleggen waarom ze iets vinden.

Dan kan je antwoord geven op vragen als:

• Waarom vind je dat?

• Waarom vind je het zo belangrijk?

Je mening uitleggen (3)

Om je mening uit te kunnen leggen moet je goed voorbereid zijn.

1. Je moet de feiten kennen.

Een feit is iets wat echt gebeurd is en wat je dus kunt bewijzen.

Mening: “Er moeten meer kerncentrales komen in Nederland.”

Feit: “Een kerncentrale stoot geen broeikasgassen uit. Dat is dus

goed voor het klimaat!”

Je mening uitleggen

2. Je moet het van verschillende kanten bekijken.

“Er moeten meer kerncentrales komen in Nederland.”

Vragen:

• Zijn er ook andere mogelijkheden?

• Wat zijn de nadelen van een kerncentrale?

• Hoeveel kost het om een kerncentrale te bouwen?

Je mening uitleggen

3. Je moet argumenten hebben bij je mening.

 

Argumenten

Argumenten zijn redenen waarmee je kunt onderbouwen waarom je iets vindt.

“Er moeten meer kerncentrales komen in Nederland. Dan kunnen we als het niet waait of als de zon niet genoeg schijnt toch genoeg elektriciteit produceren.”

Verschil kritiek geven en kritisch denken

Kritisch denken is niet hetzelfde als kritiek geven. 

Bij kritiek geef je je mening.

 Bij kritisch denken stel je vragen bij meningen, feiten en argumenten.

 Je vraagt je af: klopt het wel?

Redenen waarmee je kunt onderbouwen waarom je iets vindt.

A

argumenten

B

mening

C

feit

D

informatie

Alles wat je kennis over iets of iemand geeft.

A

argumenten

B

mening

C

feit

D

informatie

Wat echt gebeurd is en wat je dus kunt bewijzen.

A

argumenten

B

feit

C

mening

D

informatie

Dat je zorgvuldig omgaat met informatie om je mening te bepalen.

A

mening

B

kritisch denken

C

argument

D

feit

Wat je van iets vindt.

A

feit

B

mening

C

Argument

D

Kritisch denken