Verslavingen (2027)

• New lesson editor
• Burgerschap
• MBO
• Studiejaar 1

Verslavingen

Als een "slaaf" zijn, in een vrije wereld

Tijd voor een test...

Voor deze les heb je je telefoon niet nodig.

Dit heeft alles te maken met de volgende vraag...

Vragen om te stellen:

Hoeveel schermtijd heb jij gemiddeld?

Kan je zonder je mobiel?

Telefoongebruik: 

een experiment

Voor deze les leggen we onze telefoon volledig weg. Ja, je krijgt deze ook weer terug.

We zullen later stilstaan bij hoe dit voelt, wat het met je doet en hoe vaak je eraan hebt gedacht.

Omschrijf wat een verslaving volgens jou is of doet.

Stelling:

"De vrijheid die wij 

in Nederland krijgen,

werkt verslavingen in de hand".

Waarom MANNEN vaker gebruikers zijn...

Statistieken wijzen uit dat mannen vaker middelengebruikers zijn dan vrouwen en dus over het algemeen meer verslaafd zijn.

Waardoor zou dit komen?

Maatschappelijk: meer geaccepteerd, vaker ontkenning

Psychologisch: gedreven door sensatie/frustratie (vr: emotie/depressie)

Biologisch: hogere tolerantie

Verslaving in 2 categorieën

Substantiegebonden verslavingen

 Het willen gebruiken van stoffen zoals alcohol, drugs of nicotine. 

Gedragsverslavingen

Het willen doen activiteiten zoals gokken, gamen of internetgebruik. 

Je ontwikkelt een lichamelijke en geestelijke afhankelijkheid.

Open en eerlijk:

Indien van toepassing:

Wat zijn jouw negatieve ervaringen met alcohol?

Een drankverslaving van een andere orde:

Energy

Stelling:

Eten is essentieel om te (over)leven, dus een eetverslaving bestaat niet.

Noem voordeel van...

ROKEN

Waarom roken niet de stress niet verminderd...

Rokers denken vaak dat roken stress vermindert omdat nicotine tijdelijk een fijn of ontspannen gevoel geeft door de afgifte van dopamine in de hersenen. 

Deze effecten zijn altijd van korte duur en leiden uiteindelijk tot meer stress en angst door ontwenningsverschijnselen en de verslavende aard van nicotine.

Wat er o.a. in sigaretten zit:

Aceton: Gebruikt in nagellakremover

Ammoniak: Te vinden in schoonmaakmiddelen

Arsenicum: Aanwezig in rattengif

Benzeen: Gebruikt in industriële oplosmiddelen en benzine

Cadmium: Zit in batterijen en accu's

Formaldehyde: Gebruikt in bouwmaterialen en conserveringsmiddelen

Methanol: Gebruikt als antivriesmiddel

Bron: Metronieuws, 18 mrt 2026

Quiz: 5:16

Drugs: een verzamelnaam voor stoffen die je hersens beïnvloeden.

Stimulerende middelen: Verhogen energie (bijv. cafeïne, cocaïne).

Verdovende middelen: Verlagen activiteit (bijv. alcohol, heroïne).

Hallucinogenen: Veranderen waarneming (bijv. LSD, paddo's).

Cannabinoïden: Stoffen uit cannabis (bijv. marihuana, hasj).

Medicijnen: Voor medische doeleinden (bijv. paracetamol, antidepressiva).

Website

https://wjla.com/news/crime/gallery/photos-before-and-after-faces-of-addiction-pictures-show-impact-of-drugs-on-men-women?photo=1

Sommige drugs (vooral crystal meth, cocaïne, amfetamines) veroorzaken tactiele hallucinaties: gebruikers voelen alsof er insecten of dingen onder hun huid kruipen. Dit heet ook wel formicatie.

Daardoor gaan ze krabben of peuteren aan hun huid, wat wondjes veroorzaakt.

------------------------------------------------

Sommige drugs (zoals XTC, amfetamine, cocaïne en 3-MMC) stimuleren het zenuwstelsel. Hierdoor kunnen spieren, zoals die in je kaak, spontaan samentrekken of dat je gaat tandenknarsen (ook wel “bruxisme” genoemd).

Gedragsverslavingen

Zoals we eerder hebben vastgesteld kan je verslaafd raken aan handelingen zoals telefoongebruik en gamen. 

Dit leidt tot een sterke drang om het gedrag uit te voeren en irritatie als dat niet lukt.

Maar is dan het verschil tussen een gedragsverslaving en een dwangstoornis?

Een dwangstoornis draait om het vermijden van angst door dwangmatig gedrag. 

Een gedragsverslaving draait om het zoeken van plezier of een kick, ook al raakt iemand de controle kwijt.

Gedragsverslavingen

stelling 1:

Mannen zijn gevoeliger voor de effecten van porno dan vrouwen

Mannen zijn mogelijk gevoeliger voor de effecten van pornografie 

Dit komt o.a. door de volgende factoren:

 Biologisch: hoger testosteron en hersensystemen 

Psychologisch: sneller visueel geprikkeld

Sociaal: seks is minder een taboe en meer een must

Dit kan het risico op verslaving of andere negatieve gevolgen vergroten, vooral als pornografie vaker en langduriger wordt gebruikt.

Hersensystemen en beloning: 

Bij mannen reageert het hersenbeloningssysteem vaak sterker op seksuele prikkels, wat betekent dat ze sneller afhankelijk kunnen worden van de beloning die pornografie biedt (dopamine-afgifte). Dit kan leiden tot snellere verslaving of meer frequent gebruik.

Gedragsverslavingen

stelling 2:

Een partner die (structureel) porno kijkt is eigenlijk aan het vreemdgaan.

Puntentelling

1 = Helemaal geen last van

2 = Een beetje last van

3 = Best veel last van

4 = Veel last van

5 = Heel veel last van

Terug naar je telefoon

Geef jezelf punten voor de volgende vragen:

1. Hoe sterk was de neiging om je telefoon te pakken?

2. Hoe onrustig voelde je je zonder telefoon?

3. Hoe vaak dacht je aan meldingen, berichten of sociale media?

4. Hoe moeilijk vond je het om offline te blijven?

5. Hoe bang was je om iets belangrijks te missen op je telefoon?

De uitslag

5 – 8 punten = weinig afhankelijk

Je kunt waarschijnlijk prima zonder je telefoon en ervaart weinig stress zonder scherm.

9 – 13 punten = licht afhankelijk

Je bent gewend aan je telefoon, maar hebt nog redelijk controle over je gebruik.

14 – 18 punten = duidelijk afhankelijk

Je telefoon heeft merkbaar invloed op je rust, aandacht of gevoel van controle.

19 – 22 punten = sterk afhankelijk

Zonder telefoon ervaar je behoorlijk wat onrust of moeite.

23 – 25 punten = zeer sterk afhankelijk

Je telefoon lijkt een grote rol te spelen in hoe je je voelt en dagelijks functioneert.