les 2: Cornell-methode voor aantekeningen

10

minute

00

second

  • twee woorden van de dag

  • lezen

  • verwerkingsopdracht

  • Cornell

1 / 33
next
Slide 1: Slide
New lesson editorMandarinMiddelbare schoolvmbo lwoo, kLeerjaar 2

This lesson contains 33 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

10

minute

00

second

  • twee woorden van de dag

  • lezen

  • verwerkingsopdracht

  • Cornell

This item has no instructions

Slim aantekeningen maken met Cornell

Open bij herkenning: veel leerlingen schrijven alles op of juist te weinig. Deze les laat een vaste manier zien om notities overzichtelijk te maken.

Leerdoel

Ik kan de Cornell-methode gebruiken om aantekeningen overzichtelijk te ordenen, kernwoorden en hoofdgedachten te herkennen en met een korte samenvatting de belangrijkste informatie uit een tekst vast te leggen.

This item has no instructions

Welke woorden denk jij bij slim aantekeningen maken?

Gebruik de woorden als startgesprek. Laat leerlingen kort vertellen waarom ze dat woord kozen. Stuur daarna naar Cornell: overzicht, kernwoorden, notities, samenvatting.

De opbouw van een Cornell-vel

  • Een Cornell-vel heeft drie delen.

  • Linkerkolom: smal vak voor kernwoorden of vragen.

  • Rechterkolom: breed vak voor notities.

  • Onderaan: vak voor een korte samenvatting.

  • Door deze indeling blijft informatie overzichtelijk.

This item has no instructions

Waarom deze indeling handig is

  • Je ziet snel wat belangrijk is.

  • Je notities staan netjes bij elkaar.

  • Kernwoorden helpen bij herhalen.

  • De samenvatting laat de hoofdgedachte zien.

Benadruk dat de methode niet alleen voor Nederlands werkt, maar ook bij andere vakken bruikbaar is. Houd de uitleg hier algemeen en praktisch.

Van tekst naar overzicht

Tekst lezen → kernwoorden kiezen → notities maken → samenvatting schrijven

Gebruik deze slide als eenvoudig stappenoverzicht. Leg uit dat leerlingen niet meteen alles perfect hoeven op te schrijven; ordenen mag ook na het lezen.

Kernwoorden kiezen

  • Een kernwoord is een kort en duidelijk woord.

  • Het past bij een belangrijk idee uit je notities.

  • Kernwoorden helpen om de inhoud snel terug te vinden.

  • Kies liever één of twee woorden dan een lange zin.

This item has no instructions

Kernwoorden in eenvoudige taal

  • Gebruik woorden die jij begrijpt.

  • Schrijf kort en duidelijk.

  • Vermijd moeilijke, lange zinnen.

Benadruk dat kernwoorden in eigen taal mogen. Dat maakt onthouden en herhalen vaak makkelijker.

kernwoorden

Zin: Water is belangrijk voor mensen, dieren en planten.


Mogelijk kernwoord:

water

Notitie: mensen drinken water

Mogelijk kernwoord:

drinken

Laat zien dat een kernwoord niet alles zegt, maar wel helpt om de notitie snel op te roepen.

Wat noteer je in de rechterkolom?

  • Schrijf korte notities, schrijf geen hele tekst over.

  • Noteer feiten, belangrijke uitleg en voorbeelden.

  • Gebruik steekwoorden of korte zinnen.

  • Laat minder belangrijke details weg.

Waarschuw voor letterlijk overschrijven. Het doel is begrijpen en ordenen, niet alles kopiëren.

Kernwoorden en vragen

In de linkerkolom schrijf je kernwoorden of vragen. Die woorden zijn kort en duidelijk. Ze helpen om je notities snel terug te vinden.

kernwoorden
vragen
notities
samenvatting
details
titel
plaatje

Alle begrippen zijn letterlijk behandeld in deze subtopic, maar moeten nu functioneel geplaatst worden.

Hoofdzaak en bijzaak

  • Een hoofdzaak is de belangrijkste informatie.

  • Een bijzaak geeft extra uitleg of een voorbeeld.

  • In je notities zet je vooral de hoofdzaak.

  • Bijzaken schrijf je alleen op als ze helpen om de tekst te begrijpen.

This item has no instructions

Wat is een goed kernwoord?

A

een lange zin

B

een moeilijk woord

C

een kort woord

D

een heel voorbeeld

Sluit aan bij de slides over kernwoorden in eenvoudige taal.

Waar schrijf je tijdens het lezen je notities?

A

onderaan

B

rechterkolom

C

linkerkolom

D

titelvak

Toetst de basisopbouw en volgorde van werken met Cornell.

Cornell in de juiste volgorde

Een Cornell-vel heeft drie delen. In de rechterkolom schrijf je notities. In de linkerkolom zet je kernwoorden of vragen. Onderaan schrijf je een korte samenvatting.

rechterkolom
linkerkolom
samenvatting
bijzaak
hoofdzaak
titel
tekst

Laat leerlingen de drie vaste delen en hun functie koppelen.

Hoe herken je de hoofdgedachte?

  • Kijk naar woorden die vaak terugkomen.

  • Let op de titel en tussenkopjes.

  • Zoek zinnen met de kern van de tekst.

  • Vraag jezelf af: waar gaat dit stukje vooral over?

Hoofdgedachte is op A1-niveau het best uit te leggen als: het belangrijkste idee van een tekst of alinea.

Kernwoorden of vragen

  • In de linkerkolom kun je ook een vraag zetten.

  • Een vraag helpt om de notities te herhalen.

  • Voorbeeld vraag: Waarom is water belangrijk?

  • De rechterkolom geeft dan het antwoord.

Noem dat sommige leerlingen liever kernwoorden gebruiken en anderen liever korte vragen. Beide passen in de Cornell-methode.

Een eenvoudig voorbeeld

Tekst: Water is belangrijk voor mensen, dieren en planten. Mensen drinken water. Planten hebben water nodig om te groeien.


Notities rechterkolom:

  • water is belangrijk

  • mensen drinken water

  • planten groeien door water

Gebruik dit korte voorbeeld om te laten zien dat niet elke zin uit de tekst terug hoeft te komen. Alleen de kern gaat naar de notities.

Wat schrijf je vooral op in je notities?

A

alle details

B

de hoofdzaak

C

lange zinnen

D

de hele tekst

De foutopties sluiten aan bij veelgemaakte fouten: alles overschrijven of te veel details noteren.

Wat is een bijzaak?

Goed antwoord bevat: hoofdzaak = belangrijkste informatie; bijzaak = extra uitleg of voorbeeld. Bespreek eventueel met een eigen voorbeeld uit de klas.

Een korte samenvatting

  • De samenvatting staat onderaan het vel.

  • Je schrijft in eigen woorden wat het belangrijkste is.

  • Houd de samenvatting kort.

This item has no instructions

Wat hoort in de samenvatting?

  • De hoofdgedachte van de tekst.

  • De belangrijkste punten uit de notities.

  • Geen losse details.

  • Geen letterlijke kopie van de tekst.

Koppel terug naar hoofdzaak en bijzaak: de samenvatting bevat alleen de hoofdzaak.

Samenvatten in eigen woorden

  • Lees eerst je notities terug.

  • Denk na: wat is het belangrijkste?

  • Schrijf dat kort op in je eigen taal.

  • Controleer of je samenvatting past bij de hele tekst.

Leerlingen vinden 'eigen woorden' soms lastig. Leg uit dat de betekenis hetzelfde blijft, ook als de woorden anders zijn.

Voorbeeld van een samenvatting

Korte samenvatting:


Water is belangrijk voor mensen en planten. Mensen drinken water en planten hebben water nodig om te groeien.

Gebruik hetzelfde voorbeeld als op eerdere slides. Zo zien leerlingen het hele Cornell-proces van tekst naar samenvatting.

Van tekst naar Cornell

Tekst → hoofdzaken kiezen → kernwoorden schrijven → notities maken → samenvatting maken


Met de Cornell-methode zet je veel informatie om in een duidelijk overzicht.

Deze slide rondt de inhoud af en verbindt alle onderdelen met het leerdoel.

Een samenvatting schrijven

Een samenvatting staat onderaan het Cornell-vel. Je schrijft in je eigen woorden wat het belangrijkste is. Schrijf vooral de hoofdzaak op en geen losse details.

onderaan
eigen woorden
hoofdzaak
linkerkolom
moeilijke zinnen
bijzaak
rechterkolom

Herhaalt plaats, taalgebruik en inhoud van de samenvatting.

Hoe maak jij van notities een korte samenvatting?

Bespreek antwoorden die laten zien dat de leerling het proces begrijpt: eerst notities lezen, hoofdgedachte kiezen, kort opschrijven in eigen woorden.

Opdracht

Lees de tekst 'Slim huiswerk maken'. Zoek zelf de kernwoorden. Vul daarna het Cornell-blad op de volgende bladzijde in.

This item has no instructions

Wat heb jij vandaag geleerd?

Reflectie zonder goed of fout. Let op wat leerlingen noemen als leeropbrengst: opbouw, kernwoorden kiezen, hoofdzaak herkennen, samenvatten.

Wat vond jij het lastigst vandaag?

Reflectie zonder goed of fout. Gebruik antwoorden om volgende les extra steun te geven bij lastige onderdelen.

Begrippen

Cornell-methode - manier om aantekeningen in drie vaste delen te ordenen.

linkerkolom - smalle kolom voor kernwoorden of vragen.

rechterkolom - brede kolom voor notities.

samenvattingsvak - vak onderaan voor een korte samenvatting.

hoofdzaak - de belangrijkste informatie.

bijzaak - extra informatie of voorbeeld.

hoofdgedachte - het belangrijkste idee van een tekst.

This item has no instructions

Begrippen

kernwoord - kort woord dat bij een belangrijk punt past.

notities - korte aantekeningen over de tekst.

samenvatting - korte tekst met alleen de belangrijkste informatie.

eigen woorden - woorden die je zelf kiest om iets uit te leggen.

overzichtelijk - duidelijk en netjes geordend.

This item has no instructions