LITERATUUR
LITERATUUR
De pas overleden ‘oudste vrouw ter wereld’ Emma Morano (117 jaar) schreef haar lange levensduur toe aan het eten van twee eieren per dag (één rauw, één gekookt).
Wellicht had Emma nog langer geleefd als ze, bij die twee eieren, ook elke dag een boek had opengeslagen (Leesmonitor, september 2017)
Hoe zou dat komen?
Waarom zou je langer leven als je elke dag leest?
Doel van de les
Aan het eind van de les:
weet je waarom je literatuur moet lezen.
ken je de doelen van literatuur.
heb je ervaringen met elkaar gedeeld over boeken.
Wat is literatuur?
Wat zou de reden zijn dat jij literatuur leest?
Wanneer levert literatuur jou iets op?
Waarom zou je lezen?
Lezen verruimt je denken
Lezen vergroot je welzijn
Lezen leert jou om jezelf en anderen beter te begrijpen
Lezen bevordert je taalcompetenties
Lezen verruimt je denken
Je wereld wordt groter, omdat je via het lezen van literatuur kennismaakt met mensen, ideeën, ervaringen, situaties die buiten je eigen leefwereld liggen.
Je eigen opvattingen kunnen veranderen of je relativeert je opvattingen.
Het kan je helpen om meer begrip te hebben voor andere levenswijzen, culturen, godsdiensten.
Lezen verruimt je denken
Aan Nederlanders werd gevraagd:
Wat zet jou het meest aan het denken?
Het lezen van een boek 42%
Het kijken naar een film/serie 25%
Het doen van een game 20%
Welk genre zet je het meest aan het denken?
literatuur 71%
fantasy/ sciencefiction 37%
thrillers 31%
Andere culturele achtergrond
niveau 4
Gaat over het opgroeien in een multicultureel gezin en hoe dat je vormt
het is grappig geschreven
het leest makkelijk weg
iets moeilijker doordat de tijdlijn verspringt
Lezers hebben minder vooroordelen
Boeken verminderen de angst voor het onbekende. Zij bieden een veilige haven waarbinnen je indirect in contact kunt komen met andere groepen.
Lezers hebben minder vooroordelen
Harry Potter-lezers hebben meer begrip voor minderheden, mits ze zich identificeren met Harry en niet met Voldemort.
Heb jij ook een voorbeeld van een boek dat jou aan het denken heeft gezet?
Lezen vergroot je welzijn
Als je leest kun je helemaal ondergedompeld raken in een andere wereld, waardoor je je eigen zorgen even kunt vergeten.
Tijdens het lezen ontdek je dat jij niet de enige bent met zorgen.
De lessen literatuur laten je boeken ontdekken die misschien wel voor leesplezier en voor ontspanning kunnen zorgen.
Lezen bevordert je creativiteit en je taalgevoel.
Lezen vergroot je welzijn
8% voelde troost of hoop bij laatste leeservaring.
80% vond laatste leeservaring plezierig.
86% vond laatste leeservaring ontspannend.
68% verloor besef van tijd.
In tweetallen
Welk boek heeft jouw welzijn vergroot (troost, ontspanning, plezier)?
Lezen leert jou om jezelf en anderen beter te begrijpen
Literatuuronderwijs helpt jou bij het ontwikkelen van je vermogen om problemen op te lossen. Veel verhalen gaan over hoe mensen (in diverse tijdsperiodes, contexten, situaties, continenten) zeer herkenbare menselijke problemen oplossen en met morele dilemma’s omgaan (bv. eerlijkheid, tolerantie en vrijheid).
Literatuuronderwijs laat je nadenken over de beweegredenen van personages om bepaalde beslissingen te nemen en over de morele waarden die daarachter schuilgaan.
Literatuur kan meer inzicht bieden in de gevolgen van bepaalde daden voor andere mensen. Het kan je laten nadenken over recht en onrecht, macht en onmacht, rechtvaardigheid en onrechtvaardigheid, universeel menselijke waarden, de gelijkheid van man en vrouw…
Lezen leert jou om jezelf en anderen beter te begrijpen
Kinderen die worden voorgelezen, snappen beter wat er in de ander omgaat.
bv. Roodkapje
'Ik weet dat de wolf weet dat Roodkapje niet weet dat oma de wolf is en haar wil opeten.'
Lezen leert jou om jezelf en anderen beter te begrijpen
Lezers zijn beter in het herkennen van andermans emoties.
Lezen kan ervoor zorgen dat je empatischer en zelf behulpzamer wordt (ook leuk voor je ouders ;))
Als je eenmaal met pensioen bent, dan verlaagt 3,5 uur lezen per week de kans om binnen 12 jaar te overlijden met 23%.
In groepjes
Welk boek heeft jou meer inzicht in jezelf of in de ander gegeven?
Lezen bevordert je taalcompetenties
Lezen vergroot je woordenschat.
Lezen bevordert het begrijpend lezen --> moeilijke zinnen doorgronden, herkennen van tekststructuren, samenvatten.
Je wordt beter bij alle vakken.
Lezen maakt je vaardiger om je te kunnen uitdrukken op een beschaafde en rationele manier.
Winnaar voor de mooiste zin (Tzum)!
2020: Manon Uphoff met een zin van 48 woorden uit Vallen is als vliegen
En hier ben ik, kruipend naar die plek die tot vandaag zijn angstparfum van gele orchidee, passiebloem en mest uitwasemt, in een poging te aanschouwen wat ik daar geweest ben: het laatste poppetje in de matroesjka, met de scheef geschilderde kommaoogjes, het poppetje dat je niet kan openen.
Genomineerd voor de mooiste zin (Tzum)
Marjolein Visser – Restmens (genomineerd door André Keikes, blz. 17)
Ze kijkt me aan met haar halflange lichtbruin geverfde haar en haar ikwerkookweleensopzondagenvoormijisgeenwerktenederigmentaliteit, die ervoor zorgt dat ze dagelijks in dit zorgcentrum lapjes over aanrechten van de beperkte medeburger haalt terwijl ze dingen zegt als: ‘Een opgeruimd hoofd woont in een opgeruimd huis’.
Waarom juist in klas 5
Jij bent adolescent (14-25 jr) en juist dan zuigt jouw brein zich vol als een spons.
Jouw brein is op zoek naar identiteit:
Wie ben jij? Wat vind je leuk? Wat is belangrijk?
Je moet je eigen leven inrichten, los van je ouders.
Literatuur kan je daar heel goed bij helpen.
Denk nog even terug aan Emma Morano (117). Weet jij nu waarom je langer leeft als je leest?
Scan deze QR-code als je een leerling van het Linde College bent.
Scan deze QR-code als je geen leerling van het Linde College bent
De volgende lessen
Je gaat ontdekken op welk niveau je nu leest.
Je neemt een boek mee of laat een afbeelding zien van een boek dat indruk op jou heeft gemaakt (kan ook een voorleesboek zijn).
Je gaat nadenken over jouw leesgeschiedenis.
Heeft iedereen een leesboek (zorg dat je dit altijd voor deze les bij je hebt)
Heb je geen boek? Naar de bieb of in je woonplaats of op school (SUP)
We maken een leesdossier:
- check of het door jou gelezen boek op niveau is: lezenvoordelijst.nl
Havo 5: niveau 4, 5, 6
- geef de titel door aan je docent
- samen je lijst checken
- kijken en plannen wat je nog moet lezen om je dossier compleet te maken
Aan de slag