Leerdoel
Ik kan uitleggen:
-wat het verschil is tussen weer en klimaat,
-hoe seizoenen ontstaan,
-waarom er verschillende klimaten op aarde zijn,
-wat het verschil is tussen het natuurlijke en het versterkte broeikaseffect,
-welke gevolgen klimaatverandering kan hebben.
Leerdoel
Ik kan uitleggen:
-wat het verschil is tussen weer en klimaat,
-hoe seizoenen ontstaan,
-waarom er verschillende klimaten op aarde zijn,
-wat het verschil is tussen het natuurlijke en het versterkte broeikaseffect,
-welke gevolgen klimaatverandering kan hebben.
This item has no instructions
Weer, klimaat en de aarde
This item has no instructions
Welk woord denk jij aan bij klimaat?
Gebruik de woorden als start: welke woorden gaan over weer, welke over klimaat, en welke misschien over beide?
Weer en klimaat
Weer is wat je nu buiten merkt
Bijvoorbeeld: zon, regen, wind, temperatuur
Weer kan snel veranderen
Vandaag kan anders zijn dan morgen
Weer is plaatselijk
This item has no instructions
Weer en klimaat
Klimaat is het gemiddelde weer over een lange tijd
Je kijkt dan naar veel jaren
Klimaat verandert niet van dag tot dag
Het zegt iets over een gebied
Benadruk dat klimaat meestal over een periode van ongeveer 30 jaar wordt bekeken, maar houd de uitleg eenvoudig voor A1-niveau.
Het verschil
Weer = korte tijd.
Klimaat = lange tijd.
Voorbeeld:
Vandaag is het 12 °C en regent het. Dat is weer.
Nederland heeft vaak milde winters en koele zomers. Dat is klimaat.
This item has no instructions
Wat hoort bij klimaat?
regen vandaag
wind nu
veel jaren
zon vanmiddag
Check of leerlingen het verschil zien tussen korte tijd (weer) en lange tijd (klimaat).
Weer en klimaat
Het weer is wat je nu buiten merkt.
Het klimaat is het gemiddelde weer over een lange tijd.
Vandaag regen is weer. Het klimaat zegt iets over een gebied.
Alle woorden komen uit de vorige slides. Laat leerlingen het verschil hardop verwoorden na het invullen.
Seizoenen
We hebben lente, zomer, herfst en winter
Seizoenen ontstaan door de stand van de aarde
De aarde draait om de zon
This item has no instructions
Waarom zomer en winter?
In de zomer krijgt Nederland meer zonlicht
De zon staat dan hoger aan de hemel
In de winter krijgen we minder zonlicht
De zon staat dan lager
Gebruik eventueel een eenvoudige tekening van een schuine aarde rond de zon op het bord. Houd het bij meer of minder zonlicht en hogere of lagere zonnestand.
Invloed op temperatuur
Meer zonlicht → warmer.
Minder zonlicht → kouder.
Daarom is het in de zomer meestal warmer en in de winter meestal kouder.
This item has no instructions
Waarom is het in de zomer warmer?
meer zonlicht
meer wind
meer regen
meer wolken
De foutopties zijn weer-verschijnselen, maar de kern is meer zonlicht en hogere zonnestand.
Welk seizoen heeft de hoogste zon?
lente
zomer
herfst
winter
This item has no instructions
Niet overal hetzelfde klimaat
Op aarde is het niet overal even warm of nat
Dat komt door verschillen in zonlicht
Ook plaats op aarde speelt een rol
This item has no instructions
Warme en koude gebieden
Dicht bij de evenaar is veel zonlicht
Daar is het vaak warm
Dicht bij de polen is minder zonlicht
Daar is het vaak koud
This item has no instructions
Voorbeelden van klimaten
Tropisch klimaat - vaak warm en vaak nat
Gematigd klimaat - niet heel warm en niet heel koud
Poolklimaat - erg koud, vooral bij de polen
Sommige gebieden zijn ook erg droog
Koud
Warm of mild
Noem Nederland als voorbeeld van een gematigd klimaat.
Welk klimaat is erg koud?
tropisch klimaat
droog klimaat
gematigd klimaat
poolklimaat
Sluit aan op de voorbeelden van klimaten en de ligging bij evenaar en polen.
Klimaten op aarde
Dicht bij de evenaar is veel zonlicht. Daar is het vaak warm. Dicht bij de polen is minder zonlicht. Daar is het vaak koud.
Laat leerlingen na afloop ook de woorden tropisch, gematigd en poolklimaat koppelen aan warm/mild/koud.
Het broeikaseffect
Rond de aarde zit een laag lucht
Een deel van de warmte blijft hangen
Daardoor is de aarde warm genoeg om te leven
This item has no instructions
Natuurlijk broeikaseffect
Het natuurlijke broeikaseffect hoort bij de aarde.
Zonder dit effect zou het veel kouder zijn.
Het is dus nodig voor warmte op aarde.
This item has no instructions
Versterkt broeikaseffect
Door extra broeikasgassen blijft meer warmte hangen
Een belangrijk broeikasgas is CO2
Daardoor warmt de aarde verder op
Houd het onderscheid scherp: natuurlijk = nodig, versterkt = extra opwarming door meer broeikasgassen.
Waarom is het natuurlijke broeikaseffect belangrijk?
het maakt wind
het geeft seizoenen
het houdt warmte vast
het smelt ijs
Toets het verschil tussen nuttig natuurlijk effect en gevolgen van extra opwarming.
Broeikaseffect
Het natuurlijke broeikaseffect hoort bij de aarde. Zonder dit effect zou het veel kouder zijn. Door extra broeikasgassen, zoals CO2, blijft meer warmte hangen. Dat heet het versterkte broeikaseffect.
Belangrijke begrippen uit deze subtopic zitten in de blanks.
Klimaatverandering wereldwijd
De temperatuur op aarde stijgt
Op sommige plaatsen komt meer droogte
Op andere plaatsen valt juist hevige regen
IJs op aarde smelt
This item has no instructions
Gevolgen voor de wereld
Opwarming → smeltend ijs → hogere zeespiegel.
Opwarming → vaker extreem weer.
Klimaatverandering heeft dus gevolgen voor natuur en mensen.
This item has no instructions
Gevolgen voor Nederland
Zeespiegelstijging kan gevaar geven aan de kust
Er kan meer wateroverlast komen
Hitte komt vaker voor
Verbind dit aan herkenbare situaties: natte straten na hevige buien, warme zomerdagen in steden, en bescherming door dijken.
Samenvatting
Weer is kort, klimaat is lang
Seizoenen ontstaan door de stand van de aarde
Op aarde zijn verschillende klimaten
Het natuurlijke broeikaseffect is normaal
Het versterkte broeikaseffect zorgt voor extra opwarming
Klimaatverandering heeft gevolgen voor de wereld en Nederland
This item has no instructions
Wat kan een gevolg zijn voor Nederland?
meer wateroverlast
lagere zeespiegel
minder hitte
minder regen
Foutopties sluiten aan bij mogelijke misverstanden: de slides noemen juist zeespiegelstijging, vaker hitte en wateroverlast.
Noem 1 gevolg van klimaatverandering.
Goede antwoorden noemen één concreet gevolg uit de slides, zoals zeespiegelstijging, wateroverlast, hitte, droogte, hevige regen of smeltend ijs, liefst met kort effect erbij.
Wat heb jij vandaag geleerd?
Reflectie zonder goed of fout. Laat een paar leerlingen hun antwoord toelichten.
Wat vond jij het moeilijkst?
Reflectie zonder goed of fout. Handig om te zien wat nog herhaald moet worden.
Hoe goed snap jij deze les nu?
This item has no instructions
Begrippen
weer - wat je buiten merkt op een korte tijd
klimaat - het gemiddelde weer over een lange tijd
seizoenen - lente, zomer, herfst en winter
tropisch klimaat - warm klimaat, vaak ook nat
gematigd klimaat - klimaat met milde temperaturen
poolklimaat - erg koud klimaat
broeikaseffect - warmte die rond de aarde blijft hangen
This item has no instructions
Begrippen
natuurlijk broeikaseffect - normaal effect dat de aarde warm houdt
versterkt broeikaseffect - extra opwarming door meer broeikasgassen
broeikasgassen - gassen die warmte vasthouden
CO2 - koolstofdioxide, een broeikasgas
klimaatverandering - verandering van klimaat op aarde
zeespiegelstijging - de zee komt hoger te staan
wateroverlast - te veel water in een gebied
This item has no instructions