LES 8 verslaving

• Biologie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 2

              Startopdracht 

Les 8 – Gevolgen van roken & blowen

Stelling: “Roken is schadelijk, maar blowen is niet gevaarlijk.” → eens of oneens? Leg uit.

Voorspelling: Wat gebeurt er volgens jou met je longen na 10 jaar roken? Schrijf 2 effecten op.

Creatief: Maak een waarschuwingstekst van 1 zin die op een sigarettenpakje zou kunnen staan.

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Overzicht Periode 1 deel 1 

Overzicht Periode 1 deel 2

JdW-kijkwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   
   
2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   
   
3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   
   
4. Evaluatie:
   Afsluiting

Wat is slecht voor je longen?

1. Zingen.
2. Goed ventileren.
3. Sporten als er veel smog hangt.
4. Een instrument bespelen.

Hooikoorts is een soort allergie.

1. Waar
2. Niet waar

Als je niet goed ventileert dan neemt de hoeveelheid... toe en de hoeveelheid ... af.

1. Zuurstof - koolstofdioxide
2. Zuurstof - koolstofmonoxide
3. Koolstofmonoxide - zuurstof
4. Koolstofdioxide - zuurstof

Van hooikoorts heb je voornamelijk last in de herfst en winter.

1. Waar
2. Niet waar

De kans op smog is groter bij..

1. Veel zon
2. Weinig wind
3. Veel wind
4. Weinig zon

              Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon in het Zakkie 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Boek, Chromebook, JdW-map, etui 

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

aantekeningen maken

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Wat weet je al over de ademhaling van vissen?

Verbranding in organismen

Longen =  zuurstof en koolstofdioxide 

darmen = brandstof

bloed = vervoer brandstof en zuurstof

Vul voor jezelf aan

Substraat: is wat wordt omgezet/verwerkt in een enzym

Active centrum: waar substraat bind met enzym

reactieproduct: wat uit de reactie komt

Geef de reactievergelijking van fotosynthese

................+................+...............--> ...................+..................

Geef de reactievergelijking van verbranding
.............. + ........... --> .......... + ........... + ..............

Sleep de groep naar de bijbehorende manier van ademhaling.

Kieuwen

Longen

Huid en longen

Vogel

Amfibie

Reptiel

Zoogdieren

Vissen

Welk onderdeel hoort waar?

Slokdarm

Stigma's

Kieuwboog

Kieuwplaatje

Tracheeën

Kieuwdeksel

In de afbeelding zie je een schematische tekening van de longen van een vogel na inademing.
Wat is een belangrijk verschil in ademhalen tussen vogels en zoogdieren?

1. Vogels hebben ook gaswisseling in de luchtzakken.
2. Vogels hebben gaswisseling bij zowel een inademing als een uitademing.
3. De longen van vogels zijn relatief groter dan van zoogdieren

Verbranding en ademhaling

Stofwisseling
Verbranding koudbloedig en warmbloedig
Het ademhalingsstelsel
Ademhalen
Gezonde luchtwegen
1Ademhaling bij dieren

 Roken en blowen

 Koudbloedig en warmbloedig

Leerdoelen 

• Je kent de mogelijke gevolgen van verslaving aan roken en blowen.

Stoffen in sigaretten

De belangrijkste stoffen in sigaretten zijn:

• Nicotine: dit is de verslavende stof

• Teer: blijft als bruinzwarte laag in je luchtwegen plakken.

• Koolstofmono-oxide (koolmonoxide): Neemt de plaats in van zuurstof in de rode bloedcellen.

Roken = verslavend

Geestelijk afhankelijk: behoefte aan nicotine

Gewenning: steeds meer nicotine nodig voor prettig gevoel

Lichamelijk afhankelijk: ontwenningsverschijnselen bij niet roken

--> moeilijk om te stoppen

Cannabis

• Hasj en wiet
• THC = werkzame stof (dit zorgt voor psychoactief effect)
  
• CBD, beïnvloed werking THC 
• Effecten THC --> stoned, high
• Lange termijn --> verslaving, slapeloosheid, somberheid en concentratieproblemen, kans op psychische stoornis.
  

Bij het roken van 1 joint komt er tot 5x meer teer in de longen , dan bij het roken van een sigaret.

CBD, beïnvloed werking THC (wordt ook medicinaal gebruikt)

Is vapen schadelijk voor je gezondheid? 

,

Zoek in tweetallen op internet naar informatie over  

vapen en geef in je schrift antwoord op deze vraag en leg je antwoord uit.  

Je hebt hiervoor 5 minuten de tijd. 

Shishapennen en e-sigaretten

Schadelijke stoffen:

nicotine, metalen en stikstofverbindingen

Gevolgen:

schade aan de luchtwegen, hartkloppingen en een verhoogde kans op kanker

Snus

• Meer nicotine --> meer dopamine
• Via bloedvaatjes in de bovenlip komt de nicotine in het bloed terecht.
  
• Risico's: verhoging van bloeddruk, schade aan de vaatwanden, mond- en keelkanker. 

Nicotine stimuleert de afgifte van adrenaline en prikkelt het zenuwstelsel

- Verhoogde hartslag/super alert

- Groot verslavingsrisico.

Sigaret ~0,8mg nicotine - Snus 3-25mg nicotine

Dopamine komt dus ook vrij wanneer je nicotine binnenkrijgt. Hoe meer nicotine, hoe meer dopamine. En hoe meer dopamine, hoe sneller je er verslaafd aan raakt. Maar het zorgt er ook voor dat je je zonder de nicotine slechter gaat voelen.

In een sigaret zit ongeveer 0,8mg nicotine, maar snus wordt verkocht tot wel 25mg per zakje. Daarvan neem je ongeveer 60% op, maar dat is nog steeds veel meer dan je uit een sigaret binnen zou krijgen.

Daarnaast wordt snus verkocht in verschillende lekkere smaakjes en is er online makkelijk aan te komen. Officieel zit er te veel nicotine in snus en mag het niet verkocht worden, maar het is erg moeilijk te monitoren waardoor het toch te krijgen is.

Leerdoelen 1.7

• Je kent de mogelijke gevolgen van verslaving aan roken en blowen.

Door welke stof in rook worden de longen van rokers zwart?

1. Tabak
2. Nicotine
3. Smog
4. Teer

Wat is de verslavende stof in sigaretten?

1. Nicotine
2. Teer
3. Koolmonoxide

Wat is niet waar over teer?

1. Zorgt voor rokershoest
2. Kankerverwekkend
3. Maakt de longen zwart
4. Heeft psychisch effect

Passief roken of meeroken is

1. Om de beurt een trekje van de sigaret nemen
2. Tegelijk een sigaret opsteken
3. Als niet-roker rook inademen
4. Roken terwijl je niet wil

wat heb je geleerd?

Aan de slag

Maak in tweetallen de volgende opdrachten uit het boek biologie voor jou: blz 9 tm 12 opdracht 1-2-3-4-5-6- 8-9

blz 17 tm 20 opdracht 1 tm 10

lever de gemaakte opdrachten in via team 

Checklist:

• Expliciete instructie voor toepassingsopdracht: wat, hoe, hoe lang, klaar?
• Afwisseling in oefentypes (herkneden van de lesstof)
• Eerst voordoen, daarna begeleidt inoefenen, vervolgens zelfstanding en weer samen (ik--wij-jij/jullie-wij)
• Het leren zichtbaar maken (zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode )
• Differentiëren waar nodig: heterogeen en flexibel.

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen.

lezen-actualiteit 

Opdracht:

• maak een korte samenvatting van het gelezen artikel

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner. 

Terugkijken 

op de leerdoelen

R: Je benoemt bouw en functie van organen betrokken bij bloedsomloop, ademhaling en spijsvertering.

R: Je benoemt de functie van organen betrokken bij bloedsomloop, ademhaling en spijsvertering

T1 en T2: Je benoemt dat gezondheid en ziektes beïnvloed worden door de combinatie van voeding, leefstijl, leefomgeving (o.a stress, schadelijke stoffen en straling), infecties, erfelijke aanleg en leeftijd.

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Exit ticket

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Eindslide.

Ruimte voor een afsluitend woord.