Architectuur les 3
Les 3: Skeletbouw
Text
Text
Architectuur les 3
Les 3: Skeletbouw
Text
Text
In de vorige les ging het over stapelbouw, deze les gaat over een nieuwe bouwtechniek: SKELETBOUW
Ruimtegebrek
Men wilde steeds HOGER gaan bouwen, omdat het centrum vol raakte.
Bovendien was de grond erg duur. De hoogte in was een goeie oplossing.
Maar de traditionele stapelbouw met baksteen is veel te ZWAAR.
Daar kun je nooit zo hoog mee bouwen, het gebouw zou de grond inzakken of instorten. Toch werd er in New York de gebouwen steeds hoger gebouwd.
Tot aan de wolken! De Wolkenkrabber. Hoe deden ze dat toch?
Ze gebruikten een nieuwe bouwtechniek: SKELETBOUW.
Vraag: Van welk materiaal is dit gebouw gemaakt?
Van glas.
Wat doet een skelet?
Het skelet in een lichaam zorgt ervoor dat je stevig rechtop blijft staan.
Aan het skelet zijn je spieren en huid opgehangen.
Dieren zonder skelet; slak, worm, kwal
uitwendig skelet: mier en duizendpoot (alle insecten)
In de nieuwe gebouwen zat ook een skelet verstopt. Je zag het niet meer aan de buitenkant.
Nieuwe uitvinding
Rond 1900 werd gewapend beton uitgevonden.
Dat is beton, versterkt met staal aan de binnenkant.
Beton is een materiaal dat grote drukkrachten kan weerstaan, maar meer moeite heeft met trekkrachten. Deze trekkrachten ontstaan als een betonnen balk op twee steunpunten rust, maar dan langzaam gaat doorbuigen.
Beton gaat dan scheuren. Door staal in het beton te verwerken, kan beton de druk van alle kant opvangen en wordt het supersterk.
Van balken van dit soort beton kon je een geraamte bouwen, een skelet.
Soms bouwden ze zelfs alleen met staal een hele constructie. (Eiffeltoren is een mooi voorbeeld)
Ook de uitvinding van de lift (ongeveer tegelijkertijd) speelde een belangrijke rol. Zonder lift hadden ze nooit wolkenkrabbers kunnen bouwen.
In Amsterdam
In Amsterdam
In Nederland wilden we ook de hoogte in bouwen. Vooral in de grote steden.
Kijk naar de 2 filmpjes op de volgende dia's en let op de bouwmaterialen, maar ook op de bouwvakkers!
This item has no instructions
This item has no instructions
In Arnhem
Exterieur
Interieur
Een vroeg voorbeeld van skeletbouw in Arnhem is het gebouw van W. Dudok uit 1939.
Dudok was net zo bekend als Berlage en heeft in veel steden bijzondere gebouwen ontworpen. Door de skeletbouw kun je grote ramen plaatsen en heb je weinig muren nodig. Ideaal voor een lichte grote werkruimte.
(Café Dudok is naar hem vernoemd, maar dat gebouw is niet van hem).
Nog een groot voordeel van skeletbouw
Omdat er geen druk is op de wanden van het gebouw, kun je de gevel met alle materialen invullen. De buitenkant zou zelfs helemaal van glas kunnen zijn.
Je ziet de torenflats bij het station in aanbouw. Nu kun je het skelet nog goed zien.
Ook aan de binnenkant heb je voordeel, zoals je net zag bij Dudok.
Omdat er maar weinig steunpunten zijn, kun je op elke verdieping de ruimte anders indelen.
Arnhem
Melbourne
Londen
Dubai
Wereldwijd wordt er steeds hoger en hoger gebouwd. The sky is the limit!
Vraag: Zet de bouwwerken in de goede volgorde van laag naar hoog.
Antw:
Arnhem- Melbourne-Londen- Dubai (Burj Khalifa 828 m = 2,5 x de Eiffeltoren)
Bekijk het filmpje. Je ziet hier de bouw van het World Trade Center in New York.
Vraag: Wat valt op aan de hijskranen?
Antw: ze gaan mee omhoog; blijven niet op de grond staan.
Vraag: Waar zijn deze torens van gemaakt? Wat is de basisvorm?
Ga aan de slag in twee- of drietallen.
Opdrachten/ontwerpeisen:
- maak een eenvoudige schets van je idee
- maak een hoog bouwwerk dmv skeletbouw
- zorg dat de basis stevig is
- help elkaar bij het vasthouden
- belangrijk: het gebouw mag niet omvallen
Geef de opdracht.
Klik op de sterren voor belangrijke bouwtips.
Vierkant: Zó maak je een vierkant stevig.
Driehoek: Een driehoek als basis is steviger dan een vierkant.