thema 5 erfelijkheid en evolutie bs 1,2 en 3 nieuw

• Biologie
• Middelbare school
• vmbo
• Leerjaar 2

Fenotype

Genotype

Geslachtschromosomen

Geslachtschromosomen bepalen je geslacht.

Genenpaar

Het gen van de vader en het gen van de moeder vormen samen het genenpaar. Ieder genenpaar is verantwoordelijk voor 1 erfelijke eigenschap. Bijvoorbeeld: oogkleur.

Genenparen

Gen = stukje op een chromosoom dat de informatie bevat voor één erfelijke eigenschap.

Hoeveel genenparen bevat de celkern van deze cel?

1. 5
2. 8
3. 10

Welk chromosoom vormt een paar met chromosoom 1?

1. 2
2. 3
3. 4
4. geen van alle

De informatie in het genenpaar is gelijk

1. juist
2. onjuist

De informatie van twee chromosomen op een genenpaar kan verschillend zijn.

1. Juist
2. onjuist

Hoeveel chromosomen zitten er in een geslacht cel

1. 46
2. 23
3. 23
4. 1

Hoeveel chromosomen zitten er in een lichaamscel

1. 46
2. 23
3. 12
4. 1

Wat is hiervan belangrijk voor de toets?

• Dat je snapt wat het genotypen is
• Dat je snapt dat je van elke eigenschap twee genen hebt
• Dat er variatie ontstaat in het genotypen door geslachtelijke voortplanting

variatie in genen in de zaadcellen!!!

Zijn de geslachtscellen in de afbeelding correct?

1. Ja
2. Nee

Vul in;
Mannelijke geslachtscellen heten _1_ en vrouwelijke geslachtscellen heten _2_

1. 1 Eicellen 2 Zaadcellen
2. 1 Zaadcellen 2 Eicellen
3. 1 Teelballen 2 Eierstokken
4. 1 Eierstokken 2 Teelballen

Wat is geslachtelijke voortplanting?

1. Voortplanting zonder geslachtscellen
2. Bevruchting van de eicel van de vrouw door de zaadcel van de man

Bij geslachtelijke voortplanting......

1. ...hebben de kinderen de helft van de erfelijke informatie van de ouder
2. ....hebben de kinderen dezelfde informatie als de ouder

Wat is dan variatie in genotypen?

1. ieder mens heeft andere genen
2. ieder mens ziet er anders uit

Bevruchting

Alle kinderen uit één gezin hebben hetzelfde DNA.

1. juist
2. onjuist

Begrippen uit bs 3

Genenpaar

Variatie in genotype

Mutatie (gemuteerd)

Mutagene invloeden

Kanker (tumor - uitzaaiing)

Door geslachtelijke voortplanting ontstaan organismen met nieuwe genotypen.

1. juist
2. onjuist

Wanneer ontstaat het genotype van een nieuw organisme?

1. Als de baby geboren wordt
2. Op het moment na bevruchting
3. Op het moment als de baby een kind is

Mutaties = plotselinge verandering in het DNA

ontstaan door foutjes bij de celdeling

of door mutagene invloeden

Albino

kanker

Mutagene invloeden

kanker

Wat is een mutatie?

1. Een plotselinge verandering in het DNA
2. Een plotselinge verandering in het Fenotype

Wat heeft meer invloed;
Een mutatie in een geslachtscel of een mutatie in een lichaamscel?

1. Geslachtscel
2. Lichaamscel
3. Beide evenveel
4. Geen van beiden

Door geslachtelijke voortplanting ontstaan organismen met nieuwe genotypen.

1. juist
2. onjuist

In de kern van een lichaamscel van een mens zitten 48 chromosomen.

1. juist
2. onjuist

Een albino is een mutant.

1. juist
2. onjuist

Elke celkern in de longen van een koe bevat de complete informatie voor alle erfelijke eigenschappen van die koe.

1. juist
2. onjuist

Röntgen straling is een mutagene invloed.

1. juist
2. onjuist

Alle eicellen van een vrouw hebben hetzelfde genotype.

1. juist
2. onjuist

Thea en Theo doen de volgende beweringen over chromosomen.
Theo: ‘Chromosomen bevatten veel genen.’
Thea: ‘Chromosomen bestaan voor een groot deel uit DNA.’

Wie heeft, of wie hebben gelijk?

1. Alleen Theo.
2. Alleen Thea
3. Thea en Theo hebben beide gelijk
4. Thea en Theo hebben beide ongelijk

Op welk moment
komt het genotype
van een baby tot stand?

1. Op het moment van de vorming van de eicel.
2. Op het moment van de vorming van de zaadcel die de eicel bevrucht
3. Op het moment van de bevruchting van de eicel.
4. Op het moment van de geboorte van de baby.

Door veel variatie in genotypen zijn er ook meer verschillende fenotypen.

1. juist
2. onjuist

Wat is variatie in genotypen?

1. Een nakomeling heeft hetzelfde genotype als de ouders
2. Een nakomeling heeft hetzelfde genotype, maar een ander fenotype
3. Een nakomeling heeft een ander genotype dan de ouders

Wat zorgt voor meer variatie in genotype

1. Mutaties
2. Variatie in fenotype
3. Geslachtelijke voortplanting
4. Ongeslachtelijke voortplanting

Variatie in genotype ontstaat niet door...

1. Klonen
2. Mutaties
3. Geslachtelijke voortplanting