HC3-HAVO5-De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden

'De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden
Hoorcollege Geschiedenis
1 / 26
next
Slide 1: Slide
GeschiedenisMiddelbare schoolvwoLeerjaar 6

This lesson contains 26 slides, with text slides.

time-iconLesson duration is: 45 min

Items in this lesson

'De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden
Hoorcollege Geschiedenis

Slide 1 - Slide

This item has no instructions

Lesdoel

Waardoor ontstond in de Republiek de Gouden Eeuw, 1588-1648?

Slide 2 - Slide

This item has no instructions

Gouden Eeuw
periode van bijzondere economische en culturele bloei in de 17 eeuw in de Republiek

Slide 3 - Slide

This item has no instructions

De Republiek
De Republiek (1648)
Holland (kaart van Blaeu, gemaakt in 1640)

Slide 4 - Slide

This item has no instructions

Politiek
Het Binnenhof begin 17e eeuw
De Staten-Generaal

Slide 5 - Slide

Het bestuurscentrum van de Republiek lag (net als nu) in Den Haag. Op het Binnenhof (historische naam: Hof van Holland) vergaderde de Staten-Generaal. Vanaf de 13e eeuw vergaderden de graven van Holland er. Ze hadden er een kasteel gebouwd. De Ridderzaal was het voorportaal van de Rolzaal waar de graven van Holland vergaderden.
Politiek
Statenbond
- samenwerking van onafhankelijke staten die samen een staat vormen.   
- bepaalde zaken, zoals buitenlandse politiek en veiligheid worden gemeenschappelijk geregeld
Holland
Zeeland
Friesland
Overijssel
Groningen
Gelderland
Utrecht

Slide 6 - Slide

De Republiek bestond uit de onafhankelijke gewesten Holland, Zeeland, Utrecht, Friesland, Groningen, Overijssel en Gelderland, plus het landschap Drenthe en de verschillende Generaliteitslanden (Brabant en Limburg)
Politiek
Karel V 
Karel V
Wie had de macht in de Republiek?
> rijke burgers (regenten) (de macht in de steden en de Gewestelijke Staten)

> stadhouder (legeraanvoerder) > prins van Oranje; elk gewest had een stadhouder

Slide 7 - Slide

This item has no instructions

Regenten
Karel V 
Karel V
- rijke burgers
- bestuurders in de steden





Slide 8 - Slide

This item has no instructions

Stadhouder
Karel V 
Karel V
- leider van de Opstand
- hoge ambtenaar van de gewesten die namens de Republiek optrad als aanvoerder van leger en vloot
- familie Van Oranje



Slide 9 - Slide

Stadhouders:
Willem van Oranje (1572-1584)
Maurits (1584-1625)
Frederik Hendrik (1625-1647)
Willem II (1647-1650)

1650-1672: Eerste Stadhouderloze Tijdperk

Willem III (1672-1702)

1702-1747: Tweede Stadhouderloze Tijdperk
Bestuur in de Republiek
Staten-Generaal en Gewestelijke Staten

Slide 10 - Slide

This item has no instructions

Staten-Generaal
Karel V 
Karel V
- gezamenlijk bestuur van de Republiek in de Staten-Generaal
- beslissingen over buitenlandse politiek, verdediging en kolonies
- Holland belangrijkste gewest in de Staten-Generaal
- belangrijkste ambtenaar in Holland > raadpensionaris

Slide 11 - Slide

This item has no instructions

Gewestelijke Staten
Karel V 
Karel V
- bestuur van de afzonderlijke gewesten
- beslisten over bijna alles (bv. kerkelijke zaken, rechtspraak, belastingen...)
- adel en regenten hier vertegenwoordigd.

Slide 12 - Slide

This item has no instructions

Johan van Oldenbarnevelt wordt onthoofd (1619)
Karel V 
Karel V
13 mei 1619
uitkomst van de machtsstrijd tussen Maurits en Van Oldenbarnevelt
Van Oldenbarnevelt:
- landsadvocaat van Holland
- regent
- voorstander Twaalfjarig Bestand (1609-1621)
- remonstrant
“Maak het kort, maak het kort.”

Slide 13 - Slide

This item has no instructions

Kunst
Karel V 
Karel V
Burgerlijke cultuur

Slide 14 - Slide

Burgerlijke cultuur: cultuur die wordt bepaald door burgers
vooral groepsportretten, stillevens, portretten van regenen/rijke families...

tegenover hofcultuur: cultuur die wordt bepaald door de vorst en zijn adellijke hof. 
Rembrandt van Rijn
Karel V 
Karel V

Slide 15 - Slide

Anatomische Les van dr. Nicolaes Tulp (1632)

Nachtwacht (1642)
Johannes Vermeer
Karel V 
Karel V

Slide 16 - Slide

Meisjes met de parel (1665)
Melkmeisje (1658)
Gezicht op Delft (1660)
Straatje (van Vermeer) (1657)
Jan Steen
Karel V 
Karel V

Slide 17 - Slide

'Soo voer gesongen, soo na gepepen' (1663)
Economie
Bloeiperiode:
- gespecialiseerde landbouw en nijverheid
- internationale handel

Slide 18 - Slide

This item has no instructions

Oorzaken economische groei na 1585
- Val van Antwerpen (1585)
- Zwak feodaal stelsel
- Handel op het Oostzeegebied

Slide 19 - Slide

This item has no instructions

Oorzaak 1: val van Antwerpen
-Door Spanje veroverd
-Afsluiting Schelde
-Vluchtelingen 
-Economische boost

Slide 20 - Slide

Vluchtelingen namen geloof (protestantse) en daarnaast kennis, kapitaal en handelsnetwerken met zich mee. Dit gaf een enorme impuls aan met name het gewest Holland
Oorzaak 2: zwak feodaal stelsel
Vroeg einde van zwak feodaal stelsel. 
Gevolg: 
commercialisering 


Slide 21 - Slide

Boeren hoefden hun producten niet meer aan hun heer af te staan, maar konden die op de markt verkopen.
Oorzaak 3: handel op het Oostzeegebied
Karel V 
Karel V
- Sinds late middeleeuwen: moedernegotie
- Handel met Oostzeegebied in vooral graan, hout en zout



Slide 22 - Slide

Moedernegotie: omdat deze handel een zeer grote bijdrage leverde aan de economie.
Het hout werd gebruikt voor de bouw van schepen (50% werd geëxporteerd)
Zout was voor het conserveren van vlees en vlees maar werd ook gebruikt voor de productie van een belangrijk exportartikel: gezouten haring.

De Hollanders exporteerden aanvankelijk vooral laken (wol) – dat via Vlaanderen en Schotland in Zeeland en Holland terechtkwam – naar het Oostzeegebied. Maar later ook Nederlandse zuivelproducten, evenals specerijen en bijzondere producten die via de VOC uit Oost-Indië kwamen. Verder exporteerden ze (met Amsterdam als tussenstation ofwel stapelmarkt) Franse en Portugese wijn naar de gebieden rond de Oostzee. Voor deze goederen kregen de Hollanders hout, graan, zout, Zweeds kruit, wapens, pek, teer en dierenhuiden terug.
Graan: het Hollands veenlandschap was weinig geschikt voor akkerbouw, dus graan importeren was noodzakelijk.
Gevolgen handel Oostzeegebied
-Overschot graan
-Specialisatie (groenten, zuivelproducten)
-Veeteelt (vrijkomen arbeidskrachten)
-Nijverheid en handel

Karel V 
Karel V

Slide 23 - Slide

This item has no instructions

Verenigde Oost-Indische Compagnie
- Oprichting 1602
- Waarom?
- Alleenrecht op de Aziatische vaart
- Kers op de taart 
- Handels- en militaire organisatie
Karel V 
Karel V

Slide 24 - Slide

Portugal beheerste de handel met Azië. De Republiek kreeg door de oorlog met Spanje geen toegang tot de Portugese havens want die vielen onder Spaans gezag.
Daarom maar zelf naar Azië.

Samenvoeging voorcompagnieeën 

Oprichting VOC was om eind te maken aan de onderlinge concurrentie van de voorcompagnieën maar de oprichters wilden ook sterk staan in de concurrentiestrijd met andere Europeanen (dus handels- en militaire organisatie)

VOC krijgt ook politieke invloed van de SG. Ze krijgen het bestuur van overzeese handelsposten en koloniën.

Eerste bedrijf met verhandelbare aandelen en eerste bedrijf dat vestigingen in het buitenland had.

VOC droeg zeker bij aan de welvaart van de Republiek, maar niet zoveel als de Europese handel deed.

Batavia
Karel V 
Karel V
- 1619- Coen verplaatst het bestuurscentrum van de VOC naar Batavia
-Van Bantam naar Jayakarta (met veel geweld) Nieuwe naam: Batavia


Slide 25 - Slide

Discussie rondom straatnamen en standbeelden bespreken
Waardoor ontstond in de Republiek de Gouden Eeuw
politiek 
- Republiek werd bestuurd door regenten en de stadhouder
- Gewestelijke Staten en Staten-Generaal
economie
- bloeiperiode door zwakke feodale traditie, val van Antwerpen en handel met Oostzeegebied 
cultuur
- kunst: (groeps)portretten, dagelijks leven, landschappen... opdrachten door rijke burgers

Slide 26 - Slide

This item has no instructions