VCA Hoofdstuk 9 Elektriciteit en stralingen

C.02 Elektriciteit en straling

Hoofdstuk 9 - ELEKTRICITEIT EN STRALINGEN

1 / 66
next
Slide 1: Slide
New lesson editorTechniekMiddelbare schoolvmbo gLeerjaar 3

This lesson contains 66 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 45 min
Report this lesson

Items in this lesson

C.02 Elektriciteit en straling

Hoofdstuk 9 - ELEKTRICITEIT EN STRALINGEN

This item has no instructions

This item has no instructions

Soms kan elektriciteit door je huid sneller in je lichaam komen. Waar ligt dat aan?

A

aan hoe schoon je huid is

B

aan hoe dik je huid is

C

aan hoe vet je huid is

D


This item has no instructions

Elektriciteit

  1. Je kunt uitleggen hoe je veilig werkt met elektriciteit.

  2. je kunt uitleggen wat de gevaren van werken met elektriciteit zijn en hoe je jezelf er tegen beschermd.

  3. je kunt uitleggen hoe je omgaat met statische elektriciteit. 

This item has no instructions

Welke 'Gevaren en risico's' bij elektriciteit zijn er?

This item has no instructions

This item has no instructions

Inleiding Elektriciteit

Elektriciteit is een onmisbaar onderdeel van ons dagelijks leven, maar het brengt ook aanzienlijke gevaren met zich mee. Bij onjuist gebruik of defecte apparatuur kan elektriciteit leiden tot elektrische schokken, brand of explosies. De risico's zijn afhankelijk van de spanning, stroomsterkte en de mate van contact met stroomvoerende onderdelen. Zelfs een kleine hoeveelheid stroom kan al gevaarlijk zijn voor het menselijk lichaam. 

This item has no instructions

Risico's en preventie


Hoe stroom door het lichaam loopt


De stroomsterkte die door het lichaam loopt, hangt af van twee belangrijke factoren:


  • Het spanningsverschil 

  • De elektrische weerstand


Het spanningsverschil: Hoe groter het verschil in spanning, hoe meer stroom er door het lichaam kan stromen.

De elektrische weerstand: Dit wordt onder andere bepaald door de ondergrond en het schoeisel. 

Een vloer van beton of klinkers biedt weinig weerstand (geleider), waardoor het gevaar groter is. Vloeren van linoleum of met een rubberen mat bieden juist meer weerstand (isolatoren), waardoor de stroom minder goed geleid wordt.




Wat is secundair letsel als je werkt met elektriciteit?

This item has no instructions

Secundair letsel door elektriciteit


Letsel bij het werken met elektriciteit kan niet alleen direct door stroom worden veroorzaakt, maar ook indirect. We spreken dan van secundair letsel. Dit kan op de volgende manieren ontstaan:


Schrikreacties:

  • Kortsluiting 

  • Drukgolven 

Schrikreacties: Als je plotseling stroom voelt, kun je schrikken en daardoor vallen of jezelf bezeren.

Kortsluiting: Bij kortsluiting kunnen onderdelen of gereedschap kapotgaan, waarbij rondvliegende materialen letsel kunnen veroorzaken.

Drukgolven: Een explosie door kortsluiting kan je wegslingeren, wat kan leiden tot verwondingen.


This item has no instructions

Kortsluiting

  • Als de stroomdraden contact maken

  • Grote vlamboog

  • Bij elektrisch lassen bepaal je zelf de vlamboog

  • Zware kortsluiting> drukgolf.

  • Je wordt omver geduwd 

This item has no instructions

gevaar

kortsluiting

This item has no instructions

2 kapotte snoeren raken elkaar. Je ziet vonken. Hoe noem je dat?

A

aarding

B

kortsluiting

C

weerstand

D


This item has no instructions

Waar heb je mee te maken als er stroom door je lichaam loopt?

A

met een drukgolf

B

met elektrocutie

C

met kortsluiting

D


This item has no instructions

Veiligheidsmaatregelen bij elektrische installaties


Om veilig te kunnen werken met elektrische installaties en vaste apparatuur, zijn er verschillende veiligheidsmaatregelen die je kunt nemen:

  • Fysieke afscherming

  • Isolatie 

  • Dubbele isolatie  

Fysieke afscherming: 

Stroomvoerende onderdelen worden afgesloten of afgeschermd, zoals met een omhulsel van een schakelkast of de behuizing van een wasmachine. Hierdoor kun je deze delen niet aanraken.


Isolatie: 

Stroomvoerende delen worden omgeven door een materiaal dat stroom niet geleidt, zoals keramiek, rubber of kunststof. Deze isolatie kan alleen worden verwijderd door het te breken.


Dubbele isolatie: 

Apparaten met dubbele isolatie hebben een extra beschermingslaag. Dit betekent dat het apparaat niet geaard hoeft te worden, omdat de dubbele isolatie al voldoende bescherming biedt.

This item has no instructions

Extra veiligheidsmaatregelen bij defecten


Soms bieden fysieke afscherming en isolatie onvoldoende bescherming, bijvoorbeeld wanneer deze stuk gaan. In dat geval kunnen de volgende maatregelen worden genomen:



  • Veiligheidsaarding 

  • Aardlekschakelaars



Veiligheidsaarding: De metalen buitenkant van een apparaat wordt met aarde verbonden. Als er een defect optreedt, komt het metaal niet onder stroom te staan, omdat de stroom wordt afgevoerd naar de aarde. Dit vermindert het risico op elektrische schokken.

Aardlekschakelaars: Een aardlekschakelaar detecteert wanneer er stroom ‘weglekt’ naar de aarde. Als deze lekstroom groter wordt dan een bepaalde waarde, schakelt de aardlekschakelaar de spanning automatisch uit. Zo’n schakelaar biedt echter geen bescherming tegen overstroom, opwarming of kortsluiting. Daarom moet een aardlekschakelaar regelmatig worden getest.



Aardlekschakelaar

  • Aardlek = als er stroom niet door één van de draden loopt 

  • Aardlek is gevaarlijk

  • Aardlekschakelaar schakelt de stroom uit

This item has no instructions

Wat kan er gebeuren als een elektrisch apparaat heel lang achter elkaar aanstaat?

A

er kan een aardlek ontstaan

B

er kan isolatie ontstaan

C

er kan brand ontstaan

D


This item has no instructions

Tijdelijk elektrisch materieel

Veel elektrisch materieel is voorzien van een fysieke afscherming, oftewel een omkasting. Deze omkasting zorgt ervoor dat de gebruiker beschermd is tegen direct contact met stroomvoerende onderdelen. Aan deze omkasting zitten verschillende beveiligingen die zorgen voor extra veiligheid:


  • Beveiliging tegen stoten en vallende voorwerpen

  • Beveiliging tegen indringen van stof en vocht

  • Dubbele isolatie

Beveiliging tegen stoten en vallende voorwerpen: De omkasting is stevig en bestand tegen impact van vallende voorwerpen of stoten. Dit voorkomt dat de omkasting beschadigt en dat interne stroomvoerende delen bloot komen te liggen.

Beveiliging tegen indringen van stof en vocht: De omkasting is ontworpen om te voorkomen dat stof en vocht in het apparaat kunnen binnendringen. Dit is belangrijk, omdat vocht de elektrische weerstand verlaagt, waardoor stroom makkelijker kan gaan lopen. Ook kan stof de werking van onderdelen belemmeren of brandgevaar veroorzaken.

Dubbele isolatie: Sommige apparaten hebben een omkasting met dubbele isolatie. Dit betekent dat het apparaat twee lagen bescherming heeft, waardoor er minder kans is dat stroom naar buiten kan lekken. Apparaten met dubbele isolatie hoeven niet geaard te worden.

This item has no instructions

Statische elektriciteit

Statische elektriciteit kan ontstaan door verschillende activiteiten en omstandigheden. De belangrijkste oorzaken van statische elektriciteit zijn:


  • Stroming van vloeistoffen

  • Lopen over kunststof vloerbedekking

  • Wrijving over kunststof of door kleding over de huid

  • Verfspuiten of gelijkwaardige werkzaamheden

  • Drijfriemen

  • Opstijgende gas- of dampbellen

  • Pneumatisch transport van poeders of korrels

Stroming van vloeistoffen: Als bepaalde vloeistoffen door een kunststof leiding stromen of worden geroerd, kan wrijving ontstaan die statische elektriciteit opwekt.

Lopen over kunststof vloerbedekking: De wrijving tussen schoenen en de kunststof vloerbedekking kan statische lading veroorzaken.

Wrijving over kunststof of door kleding over de huid: Als je bijvoorbeeld over een kunststof oppervlak wrijft of wanneer kleding over je huid schuurt, kan statische elektriciteit ontstaan.

Verfspuiten of gelijkwaardige werkzaamheden: Tijdens het verfspuiten kunnen kleine deeltjes in de lucht een lading opbouwen.

Drijfriemen: De wrijving van een drijfriem kan zorgen voor een opbouw van statische elektriciteit.

Opstijgende gas- of dampbellen: Turbulentie die ontstaat door opstijgende bellen in vloeistoffen kan leiden tot statische lading.

Pneumatisch transport van poeders of korrels: Bij het transport van poeders of korrels door buizen, mengers en doseersluizen kan door wrijving statische elektriciteit ontstaan.

Maatregelen om statische elektriciteit te beperken

Om de risico’s van statische elektriciteit te beperken, kunnen de volgende maatregelen worden genomen:


  • Aarding

  • Beperken van stroomsnelheid

  • Antistatische toevoegingen

  • Beperking van valhoogte

  • Antistatische kleding en schoeisel

Aarding: Het aarden van pijpleidingen, apparatuur en tanks zorgt ervoor dat opgebouwde lading direct naar de aarde kan worden afgevoerd.

Beperken van stroomsnelheid: Door de snelheid van stromende vloeistoffen te verlagen, wordt de wrijving verminderd en daarmee ook de opbouw van statische elektriciteit.

Antistatische toevoegingen: Door antistatische middelen aan vloeistoffen toe te voegen, wordt de opbouw van statische elektriciteit verminderd.

Beperking van valhoogte: Door de valhoogte van een product in een opslagtank of vat te beperken, wordt turbulentie voorkomen, wat de opbouw van statische elektriciteit vermindert.

Antistatische kleding en schoeisel: Door antistatische kleding en schoeisel te dragen, wordt de kans op een schok door statische elektriciteit verminderd.

This item has no instructions

Van welk materiaal moeten de zolen van je schoenen zijn om je te beschermen tegen statische elektriciteit?

A

van metaal

B

van leer

C

van rubber

D


This item has no instructions

Wat doe je om een machine te beschermen tegen statische elektriciteit?

A

de zorgt dat de machine aarding heeft

B

je zorgt dat de machine een spanningsmeter heeft

C

je zorgt dat de machine een nullastschakelaar heeft

D


This item has no instructions

Hoe kan je werkgever ervoor zorgen dat er geen statische elektriciteit ontstaat in de leidingen?

A

door de leidingen dicht op elkaar te plaatsen

B

door de leidingen goed schoon te maken

C

door de leidingen allemaal op dezelfde temperatuur te houden

D


This item has no instructions



This item has no instructions

Elektrocutie

Hoeveel stroom door je lijf:

  • Hoge spanning

  • Vochtigheid > zweten

  • Dikte van je huid

  • Oppervlak van de plek waarmee je onder stroom komt te staan 

This item has no instructions

Elektrocutie

  • Sta je op een rubbermat? Dat isoleert > hoge weerstand

  • Betonnenvloer > lage weerstand

This item has no instructions

Jezelf beschermen

  • zorg dat je niet in de buurt komt. (fysieke afscherming)

  • geen beschermingen weghalen

  • gebruik isolatie

  • kijk of de kabels niet beschadigd zijn 

This item has no instructions


Gebruik dubbel geïsoleerde apparatuur ( zie de foto)

This item has no instructions


  • Werk met aarding> er is dan contact tussen je apparaat en de aarde

  • Bij teveel stroom wordt die via een metalen draad naar de aarde gestuurd

  • Geen stroom op de buitenkant

This item has no instructions


  • Steiger? > aarding

  • Gebruik een geaarde stekker 

This item has no instructions

Aardleiding

This item has no instructions


  • Apparatuur met lage spanning

  • 42 volt of lager is veiliger 

This item has no instructions

Waar is de buitenkant van een wasmachine een voorbeeld van?

A

van fysieke afscherming

B

van isolatie

C

van tijdelijk materieel

D


This item has no instructions

Welke schakelaar schakelt de stroom uit als er stroom uit het elektrische systeem lekt?

A

de aardlekschakelaar

B

de isolatieschakelaar

C

de stroomlekschakelaar

D


This item has no instructions

Aan welk symbool kun je zien dat een apparaat dubbel geÏsoleerd is?

A
B
C
D


This item has no instructions

Tijdelijk materieel

  • Vooral op de bouw

  • Let op dat er geen beschadigingen zijn

  • Zorg dat er aardlekschakelaar is

This item has no instructions



This item has no instructions

Haspel helemaal afrollen !!!

This item has no instructions

Maximale belasting

This item has no instructions

Wat doe je als je ziet dat elektrisch materieel beschadigd is?

This item has no instructions

Waarom rol je een kabelhaspel altijd helemaal uit?

This item has no instructions

Met welk soort druk heb je te maken bij pneumatisch transport?

A

met elektrodruk

B

met luchtdruk

C

met waterdruk

D


This item has no instructions

This item has no instructions

Waar/Niet Waar 

Een rubberen mat verlaagt de elektrische weerstand van de ondergrond.

Niet waar. Een rubberen mat verhoogt juist de elektrische weerstand en vermindert het risico op elektrische schokken

Wat is het grootste gevaar van een beschadigde elektrische kabel?

A

De kabel werkt niet meer goed

B

Je kunt een elektrische schok krijgen

C

De kabel kan warm worden, maar dat is ongevaarlijk

D

Het apparaat werkt trager

This item has no instructions

This item has no instructions

Waar/Niet Waar

Een aardlekschakelaar beschermt tegen kortsluiting.

Niet waar. Een aardlekschakelaar beschermt tegen lekstromen naar de aarde, niet tegen kortsluiting. Voor kortsluiting is een zekering of installatieautomaat nodig. 

Welke ondergrond biedt de minste weerstand tegen elektriciteit?

A

Rubber mat

B

Houten vloer

C

Linoleum vloer

D

Betonvloer

This item has no instructions

This item has no instructions

Waar/Niet Waar

Een betonvloer biedt minder weerstand tegen elektriciteit dan een linoleumvloer.

Waar. Waar. Een betonvloer bevat vaak vocht en mineralen, waardoor deze beter geleidt dan een linoleumvloer, die meestal een hogere elektrische weerstand heeft.

Wat kan secundair letsel veroorzaken bij een elektrische schok?

A

Directe verbranding door stroom

B

Schrikreactie waardoor je valt

C

Het apparaat stopt met werken

D

Het smelten van een stekker

This item has no instructions

This item has no instructions

Waar/Niet Waar

Als een omkasting van tijdelijk elektrisch materieel beschadigd is, biedt het nog steeds bescherming tegen stoten.

Niet waar. Een beschadigde omkasting kan de bescherming tegen stoten en elektrische gevaren verminderen, wat gevaarlijk kan zijn.

Welke maatregel beschermt je het beste tegen de gevolgen van kortsluiting?

A

Een isolerende mat gebruiken

B

Het gebruik van een aardlekschakelaar

C

Het dragen van rubberen schoenen

D

Een stroomonderbreker gebruiken

This item has no instructions

This item has no instructions

Wat is de functie van een aardlekschakelaar?

A

Het beschermt tegen overbelasting

B

Het detecteert of er stroom weglekt naar de aarde

C

Het voorkomt kortsluiting in elektrische circuits

D

Het regelt de stroomtoevoer naar apparaten

This item has no instructions

Samenvatting: Veilig werken met elektriciteit



Gevaren van elektriciteit: Elektrische schokken, brand, explosies en secundair letsel door schrikreacties of rondvliegend materiaal.

Stroomdoorgang door het lichaam: De stroomsterkte wordt beïnvloed door het spanningsverschil en de elektrische weerstand van de ondergrond en het schoeisel.

Secundair letsel: Schrikreacties, drukgolven en rondvliegend materiaal kunnen letsel veroorzaken.

Veiligheidsmaatregelen:

Fysieke afscherming: Beschermende omkasting van apparaten (bijv. schakelkasten).

Isolatie: Gebruik van materialen zoals rubber, keramiek of kunststof.

Dubbele isolatie: Extra beschermlaag bij apparaten, waardoor aarding niet nodig is.

Tijdelijk elektrisch materieel:

Beveiligd tegen stoten, stof, vocht en met dubbele isolatie.

Statische elektriciteit:

Oorzaken: stroming van vloeistoffen, wrijving, pneumatisch transport.

Maatregelen: aarding, antistatische kleding, beperken van valhoogte van materialen.

Extra veiligheidsmaatregelen:

Veiligheidsaarding: Aardverbinding voor het afvoeren van stroom bij defecten.

Aardlekschakelaar: Detecteert stroomlekken en schakelt de stroom uit om gevaar te voorkomen.

Onthoud: Veiligheid begint met bewustzijn. Controleer regelmatig de beschermingsmaatregelen, draag de juiste PBM's en wees alert op mogelijke gevaren.

Accu met startkabels 

Elektriciteit en straling zijn vaak onzichtbare, maar gevaarlijke risico’s.




This item has no instructions

This item has no instructions

Wat moet je doen bij het aansluiten van een vrachtwagenaccu?

A

Handschoenen dragen

B

Eerst plus- en minpool tegelijk vastpakken

C

Altijd roken tijdens het aansluiten

D

Oogbescherming

This item has no instructions