1.4 gelijke rechten voor iedereen
Leerdoel:
je kunt uitleggen waarom en hoe vrouwen streden voor emancipatie
je weet wat de veranderingen waren in de grondwet van 1917
minute
second
De telefoon blijft thuis of in de kluis
We respecteren elkaar en elkaars spullen; we laten elkaar uitspreken en behandelen elkaar met respect.
Je komt goed voorbereid naar de les; materiaal goed voor elkaar, ingelezen, huiswerk gemaakt.
Eten, drinken of naar het toilet doen we na de les of in de pauze
We gebruiken de laptop uitsluitend voor schooldoeleinden
1.4 gelijke rechten voor iedereen
Leerdoel:
je kunt uitleggen waarom en hoe vrouwen streden voor emancipatie
je weet wat de veranderingen waren in de grondwet van 1917
minute
second
De telefoon blijft thuis of in de kluis
We respecteren elkaar en elkaars spullen; we laten elkaar uitspreken en behandelen elkaar met respect.
Je komt goed voorbereid naar de les; materiaal goed voor elkaar, ingelezen, huiswerk gemaakt.
Eten, drinken of naar het toilet doen we na de les of in de pauze
We gebruiken de laptop uitsluitend voor schooldoeleinden
De vrouw (voor ~1900)
Geen stemrecht
Geen politieke functies
Beperkt toegang tot onderwijs (huishoudschool)
Economisch afhankelijk (ouders / man)
Handelingsonbekwaamheid (tot 1956): iemand die volgens de wet niet in staat is om zelf juridische verplichtingen aan te gaan. Bijvoorbeeld: je mag niet zonder toestemming van je man werken.
Beperkt recht op eigen bezit.
Feminisme
Aan het einde van de 19e eeuw werd de rol van vrouwen in de samenleving steeds belangrijker. Ook zij werkten tot wel 14 uur in de fabrieken. Desondanks namen hun rechten niet toe.
Vrouwen uit de hogere burgerij wilden de positie van vrouwen verbeteren, zij kwamen bekend te staan als feministen.
Wilhelmina Drucker was één van de boegbeelden van de eerste feministische golf (1880-1920). Drucker richtte de Vrije Vrouwenvereniging (VVV) en de Vereniging van Vrouwenkiesrecht (VvVK) op.
Wat was het belangrijkste speerpunt van de 'eerste feministische golf'?
Gelijkheid tussen man en vrouw
Abortusrecht; baas in eigen buik
Recht om zich verkiesbaar te stellen
Stemrecht voor vrouwen
Pacificatie van 1917
Twee politieke kwesties: kiesrecht en schoolstrijd
Kiesrecht
Socialisten: willen algemeen mannenkiesrecht
Confessionelen: willen uitbreiding kiesrecht, geen algemeen kiesrecht.
Feministen: willen algemeen kiesrecht
Liberalen: zijn tegen algemeen of uitbreiding van het kiesrecht
Schoolstrijd
Confessionelen: willen gelijke subsidie voor bijzondere scholen.
Op de afbeelding zie je de uitkomst van de kwesties in 1917.
Bedenk hoe de partijen tot deze oplossing zijn gekomen.
Pacificatie van 1917
Door de samenwerking van de socialisten en de confessionelen veranderde er veel:
Algemeen actief kiesrecht voor mannen / passief kiesrecht voor vrouwen.
Subsidie voor bijzondere scholen (einde schoolstrijd)
Nederland had tot 1917 een districtenstelsel; je kon alleen stemmen op iemand uit jouw district/regio. Uit elk district kon één iemand in de tweede kamer komen.
Na 1917 ging men over op evenredige vertegenwoordiging; je kon nu stemmen op landelijke politici.
Leerdoel: je kunt uitleggen waarom en hoe vrouwen streden voor emancipatie
Vrouwen in 19e eeuw hadden amper tot geen rechten; alleen met toestemming van ouders/man konden zij dingen doen.
Vooral vrouwen uit de hogere burgerij kwamen hier tegen in opstand (feministen), de eerste feministische golf.
Wilhelmina Drucker richtte de Vrije Vrouwenvereniging (VVV) en later de Vereniging voor vrouwenkiesrecht (VvVK) op, met als doel om actief kiesrecht voor vrouwen te bemachtigen.
Aletta Jacobs was de eerste vrouw die ging studeren aan een universiteit (na toestemming van Thorbecke) en werd later de eerste vrouwelijke arts. Ook Jacobs sloot zich aan bij de VvVK.
Bij de pacificatie van 1917 lukte het de vrouwen slechts om passief kiesrecht te bemachtigen.
Uiteindelijke in 1919 kregen ook vrouwen het actieve kiesrecht.
leerdoel: je weet wat de veranderingen waren in de grondwet van 1917
Mannen kregen algemeen actief kiesrecht (alle mannen mochten zich verkiesbaar stellen en mochten stemmen.
Vrouwen kregen passief kiesrecht (mochten zich alleen verkiesbaar stellen)
De schoolstrijd werd beëindigt, bijzondere scholen kregen nu ook overheidssubsidie
Nederland ging van een districtenstelsel (je mag alleen stemmen op een persoon uit je regio) naar evenredige vertegenwoordiging (je mag op kandidaten uit het hele land stemmen).
Examentraining
De tekening was te zien op de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid in Den Haag in 1898 die georganiseerd werd door feministen. Welke boodschap zullen de organisatoren van de tentoonstelling met deze tekening duidelijk hebben willen maken?
Vrouwen horen niet het werk van mannen te doen.
Vrouwen moeten fatsoenlijk gekleed naar hun werk gaan.
Vrouwen moeten hetzelfde werk kunnen doen als mannen.
Vrouwen nemen steeds vaker het werk van mannen over.
In de tekening worden de ‘kleine luyden’ opgeroepen om in plaats van op hun eigen partij op de socialisten te stemmen.
Noem eerst de naam van de politieke partij waar de ‘kleine luyden’ normaal gesproken op stemden.
Geef daarna een reden waarom de ‘kleine luyden’ volgens de tekening op de socialisten zouden moeten stemmen.
De ongelijke financiële behandeling tussen het openbaar en bijzonder onderwijs werd uiteindelijk opgelost. Wanneer en waardoor werd deze ongelijke behandeling opgelost?
In 1887, door de invoering van het Caoutchouc-artikel
In 1887, door de Pacificatie
In 1917, door de invoering van het Caoutchouc-artikel
in 1917, door de Pacificatie