De Nederlandse Politiek (2025)

• New lesson editor
• Burgerschap
• MBO
• Studiejaar 1-4

Lokale, provinciale en landelijke politiek

Politiek in je buurt, je provincie en in geheel Nederland

In het kort

Het besturen van een gemeente/provincie/land begint -in een democratie- bij ons, de inwoners.

Zij verkiezen hun vertegenwoordigers.

Deze maken plannen en voeren deze uit ...

Zo goed als zij kunnen.

Vertegenwoordigers:

Politieke partijen in allerlei smaken

Een politieke partij bestaat uit mensen die samen (ongeveer) hetzelfde denken over hoe Nederland bestuurt moet worden.

Samen hebben zij één visie, welke bestaat uit meningen en ideeën die zij met elkaar delen.

Een aantal bekende gezichten vanuit de landelijke politiek

Politiek op 3 niveaus

In lokale, provinciale en landelijke politiek 

zijn er in ieder geval overeenkomsten:

Verkiezingen (het 'bestuur' wordt democratisch gekozen)

Wet- en regelgeving (er worden wetten en regels gemaakt)

Beslissingen (beleidsontwikkeling om specifieke problemen aan te pakken)

Lokale politiek: 

Jij en jouw gemeente

Politiek in het klein en bij jou om de hoek

Poll

Ten tweede dit: Hoe tevreden ben jij met jouw gemeente?

Je bent vast weleens in een stadshuis/gemeentehuis geweest. Wat kan je hier zoal doen?

Eigen input:

Officiële documenten zoals: VOG, ID-bewijs, rijbewijs. 

Gemeenteraad vergaderd hier. 

Wat de gemeente nog meer doet...

Beslist over de aanleg en het onderhoud van lokale wegen, 

fietspaden en voetpaden.

Beheert en onderhoudt parken, speeltuinen en andere openbare ruimtes.

Plant en keurt woningbouwprojecten, inclusief sociale woningbouw.

Ondersteunt en financiert lokale scholen en onderwijsprogramma's.

 

Organiseert afvalinzameling en recyclingprogramma's.

Wat geel staat gedrukt heeft nog een extra vraag!

Hoeveel heeft de bouw van het nieuwe marktplein in Hengelo, de gemeente gekost?

Rond de 9 miljoen. 

Kan iedereen een (particuliere) school beginnen?

A

Ja, dat kan

B

Nee, natuurlijk niet

C

D

Iedereen mag een particuliere school oprichten en deze naar eigen visie inrichten. Dit valt onder de vrijheid van onderwijs zoals vastgelegd in artikel 23 van de Grondwet.

De gemeente is verantwoordelijk voor de erkenning van nieuwe scholen. Dit houdt in dat de gemeente controleert of de school voldoet aan de wettelijke eisen en kwaliteitsnormen.

Wat de gemeente nog meer doet...

Overziet de lokale politie en brandweer, evenals maatregelen voor verkeersveiligheid.

Overziet lokale gezondheidsdiensten en initiatieven voor volksgezondheid.

Ondersteunt lokale culturele evenementen, bibliotheken en sportfaciliteiten.

Welke festivals kan jij noemen, die in jouw gemeente plaats vinden?

Jouw gemeente: 

de gemeenteraad

De gemeenteraad bestuurt de gemeente en en vertegenwoordigt de bewoners die deze gemeenteraad kiest.

Deze gemeenteraad vergadert, maakt beleid en controleert de Burgermeester en wethouders.

Raadsleden Hengelo: 37 zetels, raadsleden Enschede: 39 zetels

Inwoners Hengelo: 82.311, inwoners Enschede: 161.741 

Jouw gemeente:

College van B&W

Wordt ook bestuurt door het College van burgemeester en wethouders. 

Deze wethouders hebben ieders een taakgebied (of portefeuille) zoals het onderwijs, openbare werken, financiën, huisvesting, sport en cultuur. 

 

Wethouders Hengelo: 5, inwoners Enschede: 5

Wat doet een Burgemeester (3:50)

Upload een foto van jouw Burgermeester

De blauwe streep op de Overijsselse vlag staat voor ...

De IJSSEL natuurlijk

Bij mijn provincie denk ik aan...

Dus, wat werd er bedoeld met: 'Hee hef oonder 'n droad hen vretten'

Welke stad in Overijssel heeft de meeste inwoners?

A

Arnhem

B

Deventer

C

Enschede

D

Zwolle

Zwolle: 133.133 

Enschede: 161.738

Deventer: 103.415 

Arnhem: 165.770

Wat is de armste stad van Overijssel?

A

Enschede

B

Hengelo

C

Deventer

D

Almelo

Enschede is de armste stad in Overijssel, met een relatief hoog percentage inwoners met een laag inkomen en een aanzienlijk aantal mensen die afhankelijk zijn van sociale voorzieningen.

Wat is de rijkste stad van Overijssel?

A

Zwolle

B

Delden

C

Deventer

D

Borne

Zwolle: 133.133 

Enschede: 161.738

Deventer: 103.415 

Arnhem: 165.770

Jouw provincie:

De Provinciale Staten

Vertegenwoordigt de provincie en wordt door haar inwoners gekozen.  

Ook zij vergaderen, maken beleid en controleren, in dit geval de Gedeputeerde Staten.

Overijssel heeft 47 Statenleden, verdeeld over 16 partijen.

Jouw provincie:

De Gedeputeerde Staten

Deze gedeputeerden hebben ieders een taakgebied (of portefeuille) bijvoorbeeld ruimtelijke ordening, verkeer en vervoer of natuur en milieu.  

Gedeputeerden worden gecontroleerd door de Provinciale staten en mogen hier dus geen lid van zijn.

Wat betekent dat je als Gedeputeerde dus ook niet mag meestemmen in ideeën. 

Radje draaien: wie is de Commissaris van de Koning?

De Commissaris van de Koning

Is de voorzitter van Provinciale Staten en Gedeputeerde Staten.

Houdt toezicht op het beleidsproces van de provincie, adviseert, bemiddelt bij bestuurlijke problemen in gemeenten en stimuleert de samenwerking tussen instellingen en organisaties in de provincie.

Ja, Wim Lex kent je als je één van zijn commissarissen wordt.

Landelijke politiek: 

Jij en en jouw (Neder)land

Politiek in het klein en bij jou om de hoek

Jouw land: 

De Tweede (en Eerste) Kamer

De Tweede Kamer heeft als belangrijkste taken: 

Om samen met de regering wetten te maken/wijzigen, de Eerste Kamer controleren deze.

De Tweede Kamer controleert of de regering haar werk goed doet. Dit doen ze door vragen te stellen en debatten te voeren.

Er zitten momenteel 15 partijen in de Tweede Kamer.  Welke kan jij noemen?

Jouw land: de regering

De regering bestuurt het land en neemt beslissingen over belangrijke zaken die heel Nederland aangaan.

De regering zorgt ervoor dat wetten vanuit de Tweede Kamer worden uitgevoerd en nageleefd.

De regering ontwikkelt plannen en beleid voor het land.

Van idee naar wet: Wat is volgens jou een probleem binnen Nederland?

Probleem: geen enkele partij boeit het wat jij denkt.

(Wat een onrealistisch scenario is) maar hier is een mogelijke oplossing:

ZELF EEN POLITIEKE PARTIJ OPRICHTEN!

Oplossing: jij in een politieke partij

Stap 1: Laat de naam van je politieke partij registreren (€ 450)

Stap 2: Lappen. De waarborgsom voor kandidaatstelling voor de Tweede Kamer bedraagt € 11.250.

Stap 3: Fix minimaal dertig ondersteuningsverklaringen per kieskring .

Een kieskring is een gebied binnen Nederland , waarbij er op kandidaten kan worden gestemd. 

Groepsopdracht: 

Jij in een politieke partij (versimpeld)

Stap 1: Bedenk een naam en logo voor jullie politieke partij

Stap 2: Bepaal jullie doelgroep (voor wie zet je je in?)

Stap 3: Neem 1 standpunt in waar jullie als partij voor staan:

Welk probleem zien jullie in Nederland en hoe gaan jullie dit oplossen?

Onder welke partijnaam gaan jullie de politiek in?

Upload een foto van je doelgroep

Welk standpunt nemen jullie in als partij?

Promoot je partij!

Jullie zijn nu een geregistreerde partij...

Jullie weten tot wie jullie je richten...

Jullie hebben een belangrijke boodschap voor Nederland...

Maar hoe gaan jullie deze boodschap promoten?!

Op de dag van het stemmen...

De volgende video neemt je mee naar het moment dat de burgers op jullie partij mogen stemmen, tot het moment waarop alle stemmen zijn geteld. 

Compromissen sluiten

Kijken of samenwerking mogelijk is

Regeerakkoord schrijven

Ministerploeg formeren

Eenmaal in de Tweede Kamer

Een belangrijke taak van de Tweede Kamer is om alleen of samen met de regering wetsvoorstellen te maken. 

Een wetsvoorstel gaat eerst naar een commissie van de Tweede Kamer. Daarna wordt het voorstel besproken in de plenaire vergadering en stemt de Tweede Kamer erover. 

Tot slot moet de Eerste Kamer een wetsvoorstel goedkeuren voordat het een wet wordt.

En dan...

Moeten jullie meer dan de helft aan stemmen krijgen, van het totaal aantal zetels in de Tweede Kamer, om jullie wet erdoor te krijgen.

Jullie krijgen PVV (25 z) en Groen-Links PVDA(20 z) aan boord voor jullie fantastische idee. 

Het totaal aantal stemmen voor jullie wet is nu: 35 +45 = 80 z.