7.2 Hormonale regulatie

Welkom bij Biologie

1 / 35
next
Slide 1: Slide
New lesson editorBiologieMiddelbare schoolvwoLeerjaar 5

This lesson contains 35 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

Welkom bij Biologie

This item has no instructions

Thema 7 - Regeling

7.1 Regeling en homeostase

7.2 Hormonale regulatie

7.3 Het zenuwstelsel

7.4 Reflexen en het autonome zenuwstelsel

7.5 Impulsgeleiding

Spieren en Beweging

This item has no instructions

Leerdoelen

  • Je kunt beschrijven op welke manieren hormonen de cellen en weefsels van organismen kunnen beïnvloeden.

  • Je kunt de werking van hormoonklieren en hun hormonen beschrijven. 

  • Je kunt beredeneren hoe organen reageren op hormonen.

This item has no instructions

  • Signaalmoleculen

  • receptoren

  • doelwitcellen

  • hormonen

  • endocriene klieren

  • exocriene klieren

  • hormoonconcentratie

  • hormoonstelsel

  • hypofyse

  • hypothalamus

  • Groeihormoon (GR)

  • antidiuretisch hormoon (ADH)

Begrippen bij BS2

  • Schildklier

  • thyroxine

  • schildklierhormoon

  • eilandjes van Langerhans

  • Insuline

  • Glucagon

  • bloedsuikerspiegel

  • glycogeen

  • Erytropoëtine (epo)

  • bijnieren

  • adrenaline




This item has no instructions


Hormonale regulatie

  • Langzaam

  • Moleculen via bloedvaten

  • Ongericht



Zenuwstelsel

  • Snel

  • Impulsen via zenuwen

  • Zeer gericht

Communicatie tussen organen

This item has no instructions

Hormonen

Signaalstoffen/moleculen afgegeven door hormoonklieren


Endocriene klieren = produceert hormonen en geeft af aan het bloed (zoals hypothalamus).

Exocriene klieren = geeft stoffen af aan oppervlakten in het lichaam (zoals speekselklier, zweetklier). Produceert geen hormonen.


This item has no instructions

Doelwitorgaan

  • Hormonen binden aan receptoren op de celmembraan van het doelwitorgaan 

  • Hormoon past alleen op de receptor van het doelwitorgaan. 

  • Na binding aan receptor vindt er een actie plaats. 

  • Mate van reactie o.a. bepaald door hormoonconcentratie (Hormoonspiegel)

This item has no instructions

Type hormonen

Peptidehormonen

  • Eiwit

  • Receptoreiwit op celmembraan nodig

Steroïdenhormonen

  • Vet (lipide)

  • Kan direct door celmembraan

  • Receptoreiwit op kernmembraan


Hormoon-receptorcomplex

Second messenger

Signaalcascade

BINAS 89


Hormoon-receptorcomplex

(Steroid hormonen)

Second-messenger

(PeptideHormonen)

De werking van hormonen

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

BINAS 89B: werking van hormonen

This item has no instructions

Hormoonklieren (binas 89A)

Het hormoonstelsel bestaat uit een aantal hormoonklieren.

  • Hypofyse

  • Hypothalamus

  • Schildklier

  • Bijnieren

  • Eilandjes van Langerhans

  • Testes/ovaria

This item has no instructions

Hypothalamus en hypofyse

Via de hypothalamus en de hypofyse 

zijn het hormoonstelsel en zenuwstelsel 

met elkaar verbonden


Neurosecretie; wanneer hormonen door 

neuronen worden gevormd.

Neurohormonen; hormonen gevormd 

door neuronen

This item has no instructions

Hypothalamus en achterkwab

1. Zenuwcellen produceren neurohormonen Oxytocine en ADH 

2. Zenuwcellen geven deze hormonen af aan bloedvat in achterkwab van hypofyse.

This item has no instructions

Hypothalamus

Releasing-Hormones (RH) en

Inhibiting-Hormonen (IH) zijn neurohormonen die de endocriene cellen in de hypofysevoorkwab beïnvloeden.


IH: voorkomt productie groeihormoon en prolactine

RH: stimuleert productie van TSH, FSH, LH, groeihormoon, prolactine en adrenocorticotroop hormoon



This item has no instructions

Hypofyse

 (BiNas 89C)

Ligging hypofyse

This item has no instructions

Hypofyse hormonen

Follikelstimulerend hormoon (FSH) en luteïniserend hormoon (LH)

  • beïnvloeden ovaria en testes


Prolactine 

  • melk productie 


Oxytocine 

  • weeën, melkproductie

  • knuffelhormoon: hechtingsband 

This item has no instructions

Hypofyse hormonen

Adrenocorticotroop hormoon (ACTH)

  • geproduceerd bij stress

  • bevordert de aanmaak van hormonen in de bijnierschors


Groeihormoon (GH)

  • regelt de groei en ontwikkeling

  • stimuleert in puberteit de groei van de beenderen

  • te veel: reuzengroei, te weinig: dwerggroei

This item has no instructions

Schildklierhormonen

BiNas 89A


De schildklier zit

  • in de hals, tegen je strottenhoofd aan

  • maakt o.i.v. TSH uit de hypofyse verschillende schildklierhormonen, zoals thyroxine

  • bevat jodium (krop bij tekort)

  • jodiumpillen bij fall out 


functie is het stimuleren dissimilatie; invloed op metabolisme en groei



This item has no instructions

Schildklier

Schildklier maakt:


T4=thyroxine (voorloper hormoon)

T3=actief


T4 wordt in levercellen omgezet in T3

Toename stofwisseling

Toename verbranding in mitochondriën

This item has no instructions

This item has no instructions


* produceert thyroxine


TSH           schildklier

thyroxine           TSH
+ thyroxine           + stofwisseling 
- thyroxine            - stofwisseling 

Schildklier 

This item has no instructions

This item has no instructions

Spijsverteringsklieren

BINAS 89A

maag      gastrine => stimulatie maagsecretie 

versterking maagmotoriek


twaalfvingerige darm (alvleesklier)     secretine

=> stimulatie afgifte HCO3- alvleesklier

remming maagmotoriek




Let op! dit zijn hormonen en zullen door de bloedbaan hun doel bereiken.

Wat doet

HCO3-?

This item has no instructions

eilandjes van Langerhans

alfa-cellen produceren glucagon en beta-cellen produceren insuline

Bij een gezond persoon wordt de Glucoseconcentratie gehandhaafd tussen de 4,0 en de 8,0 mmol/L. De normwaarde is 5,0 mmol/L (0,9 g/L).
Insuline meer glucosetransporteiwitten in celmembraan
Insuline stimuleert omzetting glucose naar  glycogeen, vetten en eiwitten

Glucagon stimuleert afbraak glycogeen naar glucose

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

onvoldoende zuurstof 


productie epo (erytropoëtine )


rode beenmerg: productie rode bloedcellen 

Nieren

This item has no instructions


bij stress productie adrenaline door merg 

* effect op cellen van meerdere organen: 

 - bevordert dissimilatie

 - bevordert omzetting glycogeen in glucose

 - snellere hartslag en ademhaling

 - bloedvaten verwijden


productie cortisol door schors 

* verantwoordelijk voor chronische stress 

- onderdrukt afweer

- verhoogt glucose in bloed

Bijnieren

This item has no instructions

This item has no instructions

Te Doen

Lezen, bestuderen, leren: Thema 1 Basisstof 2

Bestuderen Binas tabel 89

Maken: opdr. 19 t/m 23


This item has no instructions

Lees het nieuws bericht hiernaast. 


Op een hoogte van 1000 meter bevat de lucht veel minder zuurstof dan op zeeniveau. Leg uit welk effect het niet kunnen doen van een hoogtestage heeft op de productie van EPO bij Tom Dumoulin.  (zie o.a. Binas 89A)

Licht toe waarom Tom zichzelf niet ziet als Tour winnaar. Schrijf je antwoord op de volgende dia.

This item has no instructions

Op een hoogte van 1000 meter bevat de lucht veel minder zuurstof dan op zeeniveau. Leg uit welk effect het niet kunnen doen van een hoogtestage heeft op de productie van EPO bij Tom Dumoulin. Licht toe waarom Tom zichzelf niet ziet als Tour winnaar.

This item has no instructions

Maakt EPO gebruik van een second messenger of kan het direct door het celmembraan de cel in?

This item has no instructions