Fitnesstrainer A Hoofdstuk 3

• New lesson editor
• Fitnesstrainer A
• MBO
• Studiejaar 2

Hoofdstuk 3 

Functionele Anatomie

Doel Functionele anatomie

Je hebt kennis over het bewegingsapparaat en kunt bewegingsanalyses uitvoeren:

• Je kunt de belangrijkste botstukken en gewrichten benoemen;

• Je kunt de bewegingen in de belangrijkste gewrichten benoemen;

• Je weet de ligging en de functie van de spieren;

• Je weet welke spieren tijdens fitnessoefeningen worden aangesproken en welke oefeningen er gedaan moeten worden om bepaalde spieren aan te spreken.

• Je kunt de bewegingen van het boven- en onderlichaam benoemen

Het menselijk lichaam

Anatommische houding

Functies van het skelet

• Geeft vorm aan het lichaam

• Geeft steun aan het lichaam

• Aanhechtingsplaats voor spieren, banden & pezen

• Geeft de mogelijkheid tot bewegen

• Geeft bescherming aan de organen 

Welke functie heeft het skelet niet

A

Kracht om te bewegen

B

Steun aan het lichaam

C

Mogelijkheid tot bewegen

D

Bescherming van de organen

Os clavicula

Os scapula

Os humerus

Os costa

Colomna vertebralis

Os ulna

Os radius

Os patella

Os tibia

Os fibula

Os sternum

Pelvis

Os femur

Os Sacrum

Os Ischii

Os Ilium

Os Pubis

Columna vertebralis

= Wervelkolom

• is opgebouwd uit wervels = vertebrae
  (enkelvoud = vertebra)
  
  Functies:

• Stevigheid (dragen en steunen)

• Flexibiliteit

• Aanhechtingsplaats voor spieren en botten

• Bescherming ruggenmerg 

Columna vertebralis

• Vertebrae cervicales = halswervels (7)

• Vertebrae thoracicae = borstwervels (12)

• Vertebrae lumbales = lendenwervels (5)

• Os sacrum = heiligbeen (5)

• Os coccigys = staartbeen (1)

Hoeveel Thoracale vertebra heeft een mens?

A

7

B

10

C

12

D

15

Lichaamsbouw

Botgroei

• Lengtegroei: vermeerdering van kraakbeencellen aan de ene kant en verbening van het kraakbeen aan de andere kant.
  

• Breedtegroei: verbening van het beenvlies (periost) aan de buitenkant en wegvreten van het botweefsel aan de binnenkant 

https://www.youtube.com/watch?v=eFJuzdBHM0k

Hoe wordt een bolling in de wervelkolom genoemd?

A

Een kyfose

B

Een scoliose

C

Een pelvis

D

Een lordose

Hoe wordt de knieschijf in het Latijn genoemd?

A

Os patella

B

os tibia

C

Os pelvis

D

Os ulna

Botverbindingen

Gewrichten

https://www.youtube.com/watch?v=DQhPvlIHqRQ&list=PLLkUgeJUmBVTL4oqgpeiXdXpvWigF28_k&index=11

Indeling van gewrichten (1)

Indeling van gewrichten (2)

Bewegingsmogelijkheden schoudergewricht (2)

In welk gewricht kan exorotatie plaatsvinden?

A

het ellebooggewricht

B

Het polsgewricht

C

Het enkelgewricht

D

Het schoudergewricht

Welke beweging vindt plaats bij het uitvoeren van een side raise?

A

Anteflexie

B

Abductie

C

Retroflexie

D

Extensie

Bewegingsmogelijkheden heupgewricht

Bewegingsmogelijkheden elleboog en knie

Bewegingsmogelijkheden elleboog

Bewegingsmogelijkheden pols

Bewegingsmogelijkheden enkel

Bewegingsmogelijkheden wervelkolom

Bewegingsmogelijkheden schoudergordel

Bewegingsmogelijkheden schoudergordel

Welke beweging vindt plaats bij het uitvoeren van een calf raise?

A

Elevatie

B

Depressie

C

Dorsaalflexie

D

Plantairflexie

In welk anatomisch vlak en as wordt bewogen bij een bicep curl?

A

Transversale vlak en sagittale as

B

Sagittale vlak en sagittale as

C

Sagittale vlak en transversale as

D

Transversale vlak en transversale as

Sagittale vlak = verdeelt lichaam in een linker- en rechterhelft. Het sagittale vlak beweegt om de transversale as.

Transversale as = voorwaarts/achterwaarts bewegen. Transversale as als tafelvoetvalpoppetje.

Transversale vlak = verdeelt lichaam in boven- en onderzijde. Het transversale vlak beweegt om de longitudinale as.

Longitudinale as = altijd rotaties.

Frontale vlak = verdeelt lichaam in voor- en achterzijde. Het frontale vlak beweegt om de sagittale as.

Sagittale as = zijwaarts bewegen

Bewegingen bovenlichaam

Bewegingen onderlichaam

Sagittale vlak = verdeelt lichaam in een linker- en rechterhelft. Het sagittale vlak beweegt om de transversale as.

Transversale as = voorwaarts/achterwaarts bewegen. Transversale as als tafelvoetvalpoppetje.

Transversale vlak = verdeelt lichaam in boven- en onderzijde. Het transversale vlak beweegt om de longitudinale as.

Longitudinale as = altijd rotaties.

Frontale vlak = verdeelt lichaam in voor- en achterzijde. Het frontale vlak beweegt om de sagittale as.

Sagittale as = zijwaarts bewegen

Doelen behaald?

• Je kunt de belangrijkste botstukken en gewrichten benoemen;

• Je kunt de bewegingen in de belangrijkste gewrichten benoemen;

• Je weet de ligging en de functie van de spieren;

• Je weet welke spieren tijdens fitnessoefeningen worden aangesproken en welke oefeningen er gedaan moeten worden om bepaalde spieren aan te spreken.

• Je kunt de bewegingen van het boven- en onderlichaam benoemen

Spieren

Spieren

Aan het eind van deze les heb je kennis over:

- De de ligging en functie van spieren benoemen;

- De spieren die tijdens de fitnessoefeningen worden aangesproken.

Het spierstelsel

Buikspieren

M. Rectus abdominis 

Rechte buikspier

M. Obliquus externus abdominis 

Buitenste schuine buikspier 

M. Obliquus internus abdominis 

Binnenste schuine buikspier 

Functie: ventraalflexie, achteroverkantelen en stabiliseren bekken

Functie: Bij enkelzijdige werking -> rotatie. Bijdubbelzijdig aanspannen -> ventraalflexie, stabiliseren bekken.

Functie: rotatie bij enkelzijdige werking & ventraalflexie bij dubbelzijdige werking

Buikholte

M. abdominis transversus

M. Quadratus lumborum

M. Iliopsoas

 (major & minor)

Functie: stabilliseren bekken, buikademhaling en bescherming inwendige organen (bij dubbelzijdige werking); Lateraalflexie (bij enkelzijdige werking)

Functie: lateraalflexie

Functie: Anteflexie heup en ventraalflexie romp

M. rectus abdominis

M. obliquus externus abdominis

M. obliquus internus abdominis

M. abdominis transversus

Rugspieren

M. Erector Spinae

Rechte rugspier

Functie: dorsaalflexie, lateraalflexie en rotatie

Pectoralis Major

M. Rectus Abdominis

M. Biceps Brachii

M. Quadriceps

M. Triceps surae

M. Triceps Brachii

M. Trapezius

M. Latissimus Dorsi

M. Gluteus Maximus

M. Tibialis anterior

Website

https://www.anatomyarcade.com/games/PAM/PAM.html

Spieren boven- en onderbeen

Aan het eind van deze les kun je:

- De de ligging en functie van spieren benoemen;

- De spieren die tijdens de fitnessoefeningen worden aangesproken.

Bovenbeen

M. Quadriceps femoris

m. rectus femoris; m. vastus medialis; m. vastus lateralis; m. vastus intermedius

M. Sartorius

Abductoren

Functie: extensie (knie) en anteflexie (heup)

Functie: anteflexie, exorotatie, abductie

Functie: abductie e.a. 

Bovenbeen

Adductoren

Hamstrings

(m. semitendinosus;           m. semimembranosus; biceps femoris

Gluteus maximus

Functie: Adductie e.a.

Functie: retroflexie, flexie, endorotatie e.a.

Functie: retroflexie en exorotatie

Onderbeen

M. triceps surae

(m. gastrocnemius & m. soleus)

M. tibialis anterior

Functie: flexie, plantairflexie en supinatie

Functie: dorsaalflexie en inversie

M. tibialis anterior

M. quadriceps Femoris

Hamstrings

M. soleus

M. gastrocnemius

Bovenlichaam

M. deltoideus

M. pectoralis

major & minor

M. serratus anterior (zaagspier)

https://www.youtube.com/watch?v=Ym1AvA2ObWI

Functie: voorstel deel anteflexie, endorotatie en horizontale adductie. Middelste deel, abductie tot 90*. Achterste deel retroflexie, exorotatie en horizontale abductie.

Functie: sleutelbeen deel horizontale adductie, anteflexie tot 90*. Borstdeel adductie en endorotatie

Pectoralis minor: depressie en protractie

Functie: protractie

Bovenarm

M. biceps brachii (armbuiger)

M. brachialis

M. brachioradialis

Functie: flexie, anteflexie en supinatie

Functie: flexie

Functie: flexie en ondersteuning pro- en supinatie

Bovenlichaam

M. trapezius (monnikskapspier)

M. latissimus dorsi (brede rugspier)

M. rhomboideus

Functie: Bovenste deel: retractie en elevatie

Middelste deel: retractie

onderste deel: retractie en depressie

Functie: adductie, retroflexie en endorotatie

Functie: retractie

Bovenarm

M. triceps brachii (armstrekker) lange, mediale en laterale kop

Functie: retroflexie en extensie

Beweginsanalyses

Doel: jouw klanten betere bewegers te maken

Stappenplan beweginsanalyse

1. Welke gewrichten worden gebruikt?

2. Welke beweging wordt er gemaakt in het gewricht?

3. Welke spieren zijn verantwoordelijk voor de beweging (agonist)?

4. Welke andere spieren leveren een bijdrage aan de beweging? (synergist)

• Wat zijn de belangrijkste aandachtspunten bij deze oefening? 

Skeletspieren

Dynamische contractie

Concentrische = Tegen de zwaartekracht (Fz) in

Excentrische = Met de zwaartekracht mee (Fz). 

Statische/isometrische contractie =

Spier levert wel kracht, maar wordt niet langer of korter

De spier die je ziet op dit plaatje is?

A

M. Obliquus Abdominus Internus

B

M. Rectus Abdominus

C

M. Pectoralis minor

D

M. Obliquus abdominus externus

Beweging verlengt de spier.

Verkort de spier tijdens het maken van de beweging.

Concentrische contractie

Excentrische contractie

Wat is de naam van spier nr. 5

A

M. Hamstring

B

M. Biceps Femoris

C

M. Soleus

D

M. Gastrocnemius

Wat is de naam van spier nr. 4

A

M. Hamstring

B

M. Biceps Femoris

C

M. Soleus

D

M. Gastrocnemius

Wat is de naam van spier nr. 1

A

M. Hamstring

B

M. Biceps Femoris

C

M. gluteus maximus

D

M. Gastrocnemius

Spieren bovenlichaam en bovenarm

Aan het eind van deze les kun je:

- De ligging en functie van spieren benoemen;

- De spieren die tijdens de fitnessoefeningen worden aangesproken benoemen.

Welke rol heeft de biceps brachii in deze beweging (buigen van art. Cubiti)

A

Antagonist

B

Agonist

C

Synergist

D

Statisch

Hoe heet deze spier?

A

M. Biceps Brachii

B

M. Sartorius

C

M. Teres major

D

M. Deltoïdeus

Hoe heet de spier met Nr. 1

A

M. Latissimus Dorsi

B

M. Trapezius

C

M. Teres Major

D

M. Errector Spinea

Noem een oefening met je eigen lichaamsgewicht voor de grote borstspier.

Doelen behaald?

En nu?

Aan de slag!