Paragraaf 2 Inleiding en slot Leg op tafel: leesboek, boek Nieuw Nederland, schrift en een pen.
minute
second
Paragraaf 2 Inleiding en slot Leg op tafel: leesboek, boek Nieuw Nederland, schrift en een pen.
minute
second
De gebruiker vroeg expliciet om deze mededelingen op de eerste slide. Houd de leestijd en de materialen zichtbaar bij binnenkomst of de start van de les.
Lesdoel
Ik kan de functie van de inleiding en het slot van een tekst herkennen.
This item has no instructions
Wat doen een inleiding en een slot?
Een tekst bestaat vaak uit drie delen:
inleiding
middenstuk
slot
De inleiding en het slot helpen de lezer om de tekst beter te begrijpen. Ze hebben allebei een eigen functie.
Open vanuit de bekende tekstopbouw: begin, midden en einde. Koppel meteen aan herkennen, niet aan zelf schrijven.
De functie van een inleiding
De inleiding staat aan het begin van een tekst.
Vaak zorgt de inleiding ervoor dat je:
weet waar de tekst over gaat
nieuwsgierig wordt
verder wilt lezen
Benadruk dat een inleiding niet alles al vertelt. Het doel is oriënteren en aandacht trekken.
Wat kan er in een inleiding staan?
Een inleiding kan bijvoorbeeld:
het onderwerp noemen
een vraag stellen
een opvallend feit geven
een voorbeeld noemen
kort aangeven wat je kunt verwachten
Noem dat niet elke inleiding alle onderdelen bevat. Het gaat om mogelijke functies en kenmerken.
Zo herken je een inleiding
Let op deze signalen:
het staat vooraan
het opent het onderwerp
het maakt je benieuwd
het bereidt je voor op de rest van de tekst
Laat leerlingen letten op plaats én functie. Sommige leerlingen kijken alleen naar de eerste alinea; benadruk dat het om wat dat tekstdeel doet gaat.
Wat is een belangrijke functie van een inleiding?
afronden
nieuwsgierig maken
samenvatten
terugkijken
De juiste keuze is 'nieuwsgierig maken'. De andere opties passen beter bij het slot.
Vul de juiste woorden in
Een inleiding staat vooraan in de tekst. Daarin wordt vaak het onderwerp genoemd. Soms stelt de schrijver een vraag, zodat je nieuwsgierig wordt en verder wilt lezen.
Alle woorden komen letterlijk of bijna letterlijk terug uit de slides over de inleiding.
De functie van een slot
Het slot staat aan het einde van een tekst.
Vaak zorgt het slot ervoor dat je:
de tekst afrondt
de hoofdgedachte nog eens ziet
met een laatste boodschap eindigt
Gebruik consequent het woord 'slot'. Leg uit dat het slot de tekst niet opnieuw helemaal vertelt, maar afrondt.
Wat kan er in een slot staan?
Een slot kan bijvoorbeeld:
een korte samenvatting geven
een conclusie geven
een mening of advies geven
eindigen met een uitsmijter of waarschuwing
Maak onderscheid tussen samenvatting en conclusie in eenvoudige taal: samenvatting = kort herhalen, conclusie = einduitkomst of oordeel.
Zo herken je een slot
Let op deze signalen:
het staat achteraan
het rondt de tekst af
het kijkt terug op wat je hebt gelezen
het geeft een laatste boodschap mee
Laat zien dat een slot vaak teruggrijpt op het onderwerp uit de inleiding, maar met een afrondende functie.
Welk kenmerk past het best bij een slot?
onderwerp openen
nieuwsgierig maken
tekst afronden
vraag stellen
Toetst het verschil tussen openen en afronden.
Vul de juiste woorden in
Het slot staat achteraan in een tekst. Het helpt om de tekst af te ronden en laat vaak de hoofdgedachte nog eens zien of geeft een laatste boodschap.
Benadruk dat plaats en functie hier samenkomen: achteraan én afrondend.
Inleiding en slot vergelijken
Inleiding
begint de tekst
maakt nieuwsgierig
laat zien waar de tekst over gaat
Slot
eindigt de tekst
rondt af
laat de lezer achter met een laatste gedachte
Deze vergelijkingsslide is de kern van het lesdoel: leerlingen moeten verschil in functie kunnen benoemen en herkennen.
Waar let je op in een tekst?
Als je de functie wilt herkennen, kijk je naar:
de plek in de tekst
wat dat deel doet
of het opent of afrondt
welke boodschap aan het begin of einde wordt gegeven
Kader dit als leesstrategie: niet alleen 'waar staat het?', maar vooral 'welke taak heeft dit stukje?'.
Aan de slag met de opdrachten
Maak uiteindelijk:
opdracht 1 t/m 5
bladzijde 128 t/m 131
in Nieuw Nederland
Gebruik je schrift voor aantekeningen of uitwerkingen als dat nodig is.
De gebruiker vroeg expliciet om deze opdrachten te noemen. Noem eventueel wanneer leerlingen zelfstandig starten.
Je leest een alinea die de tekst afsluit met een advies. Wat is dit?
inleiding
middenstuk
voorbeeld
slot
Toepassing van herkennen op functie: een advies aan het einde past bij het slot.
Waar let jij het eerst op om inleiding of slot te herkennen?
plek in tekst
eerste woorden
laatste boodschap
onderwerp
This item has no instructions
Wat heb je vandaag geleerd over inleiding en slot?
Bespreek antwoorden klassikaal. Goede antwoorden noemen iets als: de functie van de inleiding en het slot herkennen, verschil tussen openen en afronden, plek in de tekst gebruiken.
Wat hielp jou het best om dit te begrijpen?
Laat leerlingen benoemen wat hen hielp, bijvoorbeeld voorbeelden, vergelijking tussen inleiding en slot, of letten op plek en functie.
Wat vind je nog lastig aan dit onderwerp?
Gebruik dit als korte zelfinschatting. Mogelijke punten: verschil tussen inleiding en slot, conclusie herkennen, of functie benoemen.
Begrippen
inleiding - het begin van een tekst waarin het onderwerp wordt geopend
middenstuk - het deel waarin de tekst verder wordt uitgewerkt
slot - het einde van een tekst waarin de tekst wordt afgerond
functie - de taak of bedoeling van een deel van de tekst
onderwerp - waar de tekst over gaat
conclusie - de uitkomst of eindgedachte aan het einde van een tekst
This item has no instructions