Cultuur van de kerk en moderisme -KUBV - HAVO4




Formatieve toets 

Cultuur van het moderne & massacultuur




Vorige les

Voorkennis - herhalen



Doel: Ik kan kunsthistorische context herkennen van de massacultuur vanaf 1950, de cultuur van het moderne, eerste helft van twintigste eeuw en hierbij antwoord geven op de gestelde vragen tijdens de formatieve toets



1 / 125
next
Slide 1: Slide
New lesson editorKunst algemeenMiddelbare schoolhavoLeerjaar 4

This lesson contains 125 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 60 min
Report this lesson

Items in this lesson




Formatieve toets 

Cultuur van het moderne & massacultuur




Vorige les

Voorkennis - herhalen



Doel: Ik kan kunsthistorische context herkennen van de massacultuur vanaf 1950, de cultuur van het moderne, eerste helft van twintigste eeuw en hierbij antwoord geven op de gestelde vragen tijdens de formatieve toets






Onderzoek maken in huiswerk

Hoofdstuk 2 - Cultuur van de kerk 

in de elfde tot en met viertiende eeuw 



Vandaag

Cultuur van de kerk 

in de elfde tot en met viertiende eeuw 




Doel: Ik kan kunsthistorische context herkennen van de 

Cultuur van de kerk in de elfde tot en met viertiende eeuw 

en hierbij een onderzoek opdracht te maken




Praktische opdracht

Hoofdstuk 2 - Cultuur van de kerk 

in de elfde tot en met viertiende eeuw 



Vandaag

Cultuur van de kerk 

in de elfde tot en met viertiende eeuw 




Doel: Ik kan kunsthistorische context herkennen van de 

Cultuur van de kerk in de elfde tot en met viertiende eeuw 

en hierbij praktisch opdracht maken en het proces is belangrijk maak 3 proces schetsen/proefjes/werken









Vandaag

Cultuur van de kerk 

in de elfde tot en met viertiende eeuw 


Praktische opdracht




Doel: Ik kan kunsthistorische context herkennen van de 

Cultuur van de kerk in de elfde tot en met viertiende eeuw 

en hierbij praktisch opdracht maken en het proces is belangrijk maak 3 proces schetsen/proefjes/werken


Doel van vandaag:

Eind van de les de schetsen/proefjes/werkjes af




Vandaag

Cultuur van de kerk 

in de elfde tot en met viertiende eeuw 


Praktische opdracht




Doel: Ik kan kunsthistorische context herkennen van de 

Cultuur van de kerk in de elfde tot en met viertiende eeuw 

en hierbij praktisch opdracht maken en het proces is belangrijk maak 3 proces schetsen/proefjes/werken


Doel van vandaag:

Eind van de les de schetsen/proefjes/werkjes af






Theorieles - kunsthistorische context

Hoofdstuk 2 - Cultuur van de kerk 

in de elfde tot en met viertiende eeuw 



Vandaag

Cultuur van de kerk 

in de elfde tot en met viertiende eeuw 




Doel: Ik kan kunsthistorische context herkennen van de 

Cultuur van de kerk in de elfde tot en met viertiende eeuw 

en hierbij antwoord geven op de gestelde vragen












Theorieles - kunsthistorische context

Hoofdstuk 2 - Cultuur van de kerk 

in de elfde tot en met viertiende eeuw 



Vandaag

Cultuur van de kerk 

in de elfde tot en met viertiende eeuw 




Doel: Ik kan kunsthistorische context herkennen van de 

Cultuur van de kerk in de elfde tot en met viertiende eeuw 

en hierbij antwoord geven op de gestelde vragen



Vandaag gaan we in groepjes van 4 werken.

Zorg per groepje voor een werk + tekstboek + opgeladen IPAD

We gaan de vragen van de afgelopen tijd herhalen en 

dit op papier opschrijven (een keer niet via LessonUp).


Wat is (kunsthistorische)context?

Opdracht 49: Bekijk, 7, 222, V207. Op Het goede bewind is de dans geen alledaagse straatbeeld in Siena. Veel andere activiteiten die Lorenzetti laat zien op dit fresco zijn dat wel. Noem - los van de dans - vier gevolgen van het goede bewind aan hand van de voostelling op het fresco.

Ambrogio Lorenzetti - Het goede bewind (detail) 1338




Thierry de Mey Still uit dansfilm Rosas danst Rosas 1997 

Oorspronkelijk werd Rosas danst Rosas opgevoerd in het theater, maar De Mey verplaatst de handeling naar een leeg schoolgebouw. Zowel de architectuur van het gebouw als de manier van filmen versterkt het herhalende karakter van de choreografie. Leg dit voor beide aspecten uit.



Thierry de Mey Still uit dansfilm Rosas danst Rosas 1997 

Beijk twee afbeeldingen: Thierry de Mey Still uit dansfilm Rosas danst Rosas 1997 en de video: WijkSafari Slotermeer Trailer. Oorspronkelijk werd Rosas danst Rosas opgevoerd in het theater, maar De Mey verplaatst de handeling naar een leeg schoolgebouw. Zowel de architectuur van het gebouw als de manier van filmen versterkt het herhalende karakter van de choreografie. Leg dit voor beide aspecten uit.

Oorspronkelijk werd Rosas danst Rosas opgevoerd in het theater, maar De Mey verplaatst de handeling naar een leeg schoolgebouw. Zowel de architectuur van het gebouw als de manier van filmen versterkt het herhalende karakter van de choreografie. Leg dit voor beide aspecten uit.

Noem één invalshoek, wat er veranderde binnen kunst en vermaak tijdens de Cultuur van de kerk van de elfde tot en met de veertiende eeuw. (Wat werd er ontwikkeld/gemaakt/zichtbaar om met kunst te laten vermaken/entertainen?)

Noem één invalshoek, wat er veranderde binnen kunst en vermaak tijdens de Cultuur van de kerk van de elfde tot en met de veertiende eeuw. (Wat werd er ontwikkeld/gemaakt/zichtbaar om met kunst te laten vermaken/entertainen?)



Gravure naar Carl Emil Doepler, Het dorp Oberammergau in Bayern met het podium voor de Passiespelen, circa 1860

The Passion is gebaseerd op het lijdensverhaal en de middeleeuwse passiespelen die in een nieuw jasje gestoken worden. Bekijk in de bijlage de video: dit is The Passion, 2018 in 3,5 minuut compilatie en afbeelding: Gravure naar Carl Emil Doepler, Het dorp Oberammergau in Bayern met het podium voor de Passiespelen, circa 1860. Schrijf drie punten op die vergelijken en/of verschillen tussen The Passion en passiespelen:

Opdracht 1: Passion is gebaseerd op het lijdensverhaal en de middeleeuwse passiespelen die in een ieuw jasje gestoken worden. Bekijk 201 en V212. Vul de lijst aan met nog ongeveer zeven opvallende kenmerken van The Passion, vergelijkbare kenmerken, overeenkomsten of juist verschillen. Op bronnen te baseren, zoekwerk bijvoorbeeld internet

The Passion, Bijlmermeer 2018

Opdracht 1: Passion is gebaseerd op het lijdensverhaal en de middeleeuwse passiespelen die in een ieuw jasje gestoken worden. Bekijk 201 en V212. Vul de lijst aan met nog ongeveer zeven opvallende kenmerken van The Passion, vergelijkbare kenmerken, overeenkomsten of juist verschillen. Op bronnen te baseren, zoekwerk bijvoorbeeld internet

The Passion, Bijlmermeer 2018

Start met uitleg video; historisch context en kunsthistorisch context Lees pagina 22 - 29 in het tekstboek - 10 minuten Opdracht 3: Rond het jaar 1000 is er een driestandenmaatschappij. Noem de drie standen en omschrijf hun rol.

Opdracht 4: Ora et Labora (bid en werk) is een uitgangspunt voor veel middeleeuwse kloosters. Beschrijf welke activiteiten plaatsvinden in de kloosters rond 1000 waarmee het motto Ora et Labora in de praktijk wordt gebracht.

Opdracht 5: Bekijk 204.Zolang de Katholieke Kerk bestaat, is er handel in en strijd om de relieken van heiligen. Geef twee redenen waarom het voor katholieken kerken belangrijk is om over relieken te kunnen beschikken

Opdracht 6: Gregoriaans wordt ook nu nog wel in Katholieke kloosters en kerken gezongen. De muziekstijl ontstaat in de negende eeuw. Beluister V201 en noem drie kenmerken van het Gregoriaans die je hoort in dit fragment

Opdracht 6: Gregoriaans wordt ook nu nog wel in Katholieke kloosters en kerken gezongen. De muziekstijl ontstaat in de negende eeuw. Beluister V201 en noem drie kenmerken van het Gregoriaans die je hoort in dit fragment

Opdracht 7: Angst voor 'einde der tijden' speelt rond de elfde eeuw een belangrijke rol in het geloof. Bekijk 203 Leg uit welke rol het laatste oordeel van de middeleeuwer is zijn denken over goed en kwaad speelt



Timpaan met de voorstelling van het Laatste Oordeel uit de Kathedraal van Autun

Séraphin-Médéric Mieusement (vermeld op object), 1850 - 1900

Opdracht 7: Angst voor 'einde der tijden' speelt rond de elfde eeuw een belangrijke rol in het geloof. Bekijk 203 Leg uit welke rol het laatste oordeel van de middeleeuwer is zijn denken over goed en kwaad speelt

Opdracht 8: Bekijk 206. Hildegard von Bingen is een belangrijke vertegenwoordiger van de middeleeuwse mystiek. Beschrijf wat mystiek is



Hildegard von Bingen dicteert haar visioenen in Rupertsberger Codex Liber Scivias (1151)

Opdracht 8: Bekijk 206. Hildegard von Bingen is een belangrijke vertegenwoordiger van de middeleeuwse mystiek. Beschrijf wat mystiek is

Opdracht 9: De benaming voor de bouwstijl die in de elfde en twaalfde eeuw in Europa wordt toegepast is Romaans. Bekijk de afbeeldingen 203. 208,. 209. 210. Noem driekenmerken v an de romaanse bouwkunst die je op deze afbeeldingen herkent



Leg je 

Ipad dicht,

tekstboek

en werkboek 

op tafel






Theorieles - kunsthistorische context

Hoofdstuk 2 - Cultuur van de kerk 

in de elfde tot en met viertiende eeuw 



Vandaag

Cultuur van de kerk 

in de elfde tot en met viertiende eeuw 




Doel: Ik kan kunsthistorische context herkennen van de 

Cultuur van de kerk in de elfde tot en met viertiende eeuw 

en hierbij antwoord geven op de gestelde vragen






Toets - kunsthistorische context

Hoofdstuk 2 - Cultuur van de kerk 

in de elfde tot en met viertiende eeuw 



Vandaag

Cultuur van de kerk 

in de elfde tot en met viertiende eeuw 




Doel: Ik kan kunsthistorische context herkennen van de 

Cultuur van de kerk in de elfde tot en met viertiende eeuw 

en hierbij antwoord geven op de gestelde vragen





Timpaan met de voorstelling van het Laatste Oordeel uit de Kathedraal van Autun

Séraphin-Médéric Mieusement (vermeld op object), 1850 - 1900

kloostercomplex Fontenay (vanaf 1133)



Middenschip Sainte-Marie Madeleine Vézelay (vanaf 1120)

Ziekenzaal voormalig Sint-Bernardus Klooster 

in Aduard, Groningen (1927)

Opdracht 9: De benaming voor de bouwstijl die in de elfde en twaalfde eeuw in Europa wordt toegepast is Romaans. Bekijk de afbeeldingen 203. 208,. 209. 210. Noem drie kenmerken van de romaanse bouwkunst die je op deze afbeeldingen herkent

Opdracht 10: Bekijk 208, 209, 210. Over de wijze waarop God het beste geëerd wordt, bestaan meningsverschillen tussen kloosterorden van de cluniacenzers en de cisterciënzers. Beschrijf deze tegenstelling.



Middenschip Sainte-Marie Madeleine Vézelay (vanaf 1120)

Ziekenzaal voormalig Sint-Bernardus Klooster 

in Aduard, Groningen (1927)

kloostercomplex Fontenay (vanaf 1133)

Opdracht 10: Bekijk 208, 209, 210. Over de wijze waarop God het beste geëerd wordt, bestaan meningsverschillen tussen kloosterorden van de cluniacenzers en de cisterciënzers. Beschrijf deze tegenstelling.

Opdracht 11: Noem drie stappen die rond de elfde eeuw worden gezet om de muzieknotatie te verbeteren

Opdracht 12: Voor handel, contacten en uitwisseling tussen West-Europa met het (nabije en verrre) Oosten speelt Venetië een belangrijke rol. Leg uit waarom juist Venetië hierin zo'n belangrijke rol speelt.

Opdracht 13: In het middeleeuwse Spanje zijn de omstandigheden gunstig voor het ontstaan van nieuw kunststijlen. Leg dit uit

Opdracht 13: In het middeleeuwse Spanje zijn de omstandigheden gunstig voor het ontstaan van nieuw kunststijlen. Leg dit uit

Opdracht 14: De grote Moskee in Córdoba, waaraan tot ongeveer het jaar 1000 is gebouwd, is een voorbeeld van middeleeuwse islamitische architectuur in Spanje. Bekijk 208, 214, 211 en 1. De moskee heeft wat betreft de vormgeving andere kenmerken dan christelijke kerken. Bespreek dit verschil aan de hand van twee voorbeelden.

Altaar

halfzuil

klassieke oudheid

Opdracht 15: Rond Middeleeuwse Zee ondergaat de christelijke gregoriaanse muziek Arabische invloeden. Beluister v201 en v213. Dit zijn respectievelijk gregoriaanse muziek en een Kyrie waarin je Arabische invloeden kunt horen. Noem drie kenmerken van de muziek v213 die afwijken van het West-Europese gregoriaans

Opdracht 16: Bekijk Iglesia de Santiago, de kerk is gebouwd in de romaanse bouwstijl. Noem drie kenmerken waaraan je dat kunt zien.

Iglesia Santiago (St. Jacobskerk) in Carrion de los Condes, Spanje (twaalfde eeuw)

Opdracht 17: Bekijk Santiago Matamoros, Apostel Jacobus is hier afgebeeld als een middeleeuwse ridder. Geef aan de hand van drie aspecten van de voorstelling of vormgeving aan op welke wijze het beeld de onoverwinnelijkheid van Jacobus benadrukt

Santiago Matamoros in de Iglesia de Santiago (St. Jacobskerk) in Carrion de los Condes




Theorieles

Hoofdstuk 2 - Cultuur van de kerk 

in de elfde tot en met viertiende eeuw 



Vandaag

Cultuur van de kerk 

in de elfde tot en met viertiende eeuw 




Doel: Ik kan kunsthistorische context herkennen van de 

Cultuur van de kerk in de elfde tot en met viertiende eeuw 

en hierbij antwoord geven op de gestelde vragen



Opdracht 18: Beeltenissen van Santiago Matamoros zijn in de late middeleeuwen overal langs de pelgrimsroute naar Santiago de Compostella te vinden. Tegenwoordig is er discussie over de matamorosbeelden en worden ze vaak weggehaald uit kerken of openbare ruimten. Verklaar deze veranderde houding ten aanzien van matamoros en betrek de betekenis van het beeld voor pelgrims toen en nu in je antwoord

Leespagina 30-35 in je tekstboek (7 min) Opdracht 19: In de loop bam de twaalfde eeuw groeit de behoefte om Christus minder te zien als een goddelijke koning, maar menselijker en herkenbaarder. Geef hiervoor een reden en noem hiervan twee voorbeelden.

Opdracht 20: Gotiek is benaming van de bouwstijl die in de dertiende en veertiende eeuw in Europa wordt toegepast. Bekijk afbeeldingen 214 tot 218. Noem vier kenmerken van de gotische bouwkunst



Koor van de Saint-Denis in Parijs (1140 - 1144) 

Luchtbogen van de kathedraal van Chartres (dertiende eeuw)



Westgevel van de Notre-Dame in Reims (vanaf 1254)

Detail Annunciatie en Visitatie van het westportaal van de Norte-Dame in Reims (1230-1255)

Roosvenster van het noordportaal (de zeven vrije kunsten) van de Notre-Dame in Laon (dertiende eeuw)






Detail Annunciatie en Visitatie van het westportaal van de Notre-Dame in Reims (1230-1255)

Opdracht 21: In Reims kun je aan de twee beeldengroepen de Annunciatie en Visitatie goed zien hoe de beeldhouwkunst zich ontwikkelt van de romaanse naar de gotische stijl. Bekijk 217. Noem drie van de belangrijkste verschillen tussen de romaanse beeldhouwkunsten en de gotische beeldhouwkunst



Westgevel van de Notre-Dame in Reims (vanaf 1254)

Opdracht 22: Aan de buitenkant van de kathedraal van Reims zijn naast de Annunciate en Visitatie nog 2299 andere beelden te zien. De meeste van die beelden sieren de westgevel. Bekijk 216 en V203. Beschrijf de indeling van de westgevel van onder naar boven

Opdracht 23: Bekijk afbeelding 214 en 218. In gotische kerken worden glas-in-loodramen veel toegepast. Noem drie functies van deze ramen.

Koor van de Saint-Denis in Parijs (1140 - 1144)

Luchtbogen van de kathedraal van Chartres (dertiende eeuw)

Opdracht 24: Bekijk 215. Om zoveel mogelijk licht binnen te krijgen, heeft een gotische kerk nauwelijks dragende muren. Noem twee manieren waarop het gewicht van overkapping (het dak) in de gotische kerk wordt gedragen.

Luchtbogen van de kathedraal van Chartres (dertiende eeuw)

Opdracht 25: Noem twee manieren waarop de missen in de kerk voor de stedelingen in de dertiende eeuw aantrekkelijker worden.

Opdracht 26: Noem de vijf delen waaruit een gezongen mis bestaat



Pérotin alleluia nativitas (ca 1200)

Opdracht 27: Beluister V204 en bekijk 219. In de polyfone muziek van Pérotin speelt de cantus firmus een belangrijke rolOmschrijf de rol van de cantus firmus in dit geluidsfragment en betrek ook 219 in je uitleg

Pérotin alleluia nativitas (ca 1200)

Fresco



Kunsthistorisch context

Komedie

Lijnperspectief

Opdracht 28: Bij het liturgisch drama wordt de oorspronkelijke Bijbeltekst nauwelijks aangepast. Noem twee kenmerken waarin het liturgisch drama verschilt van een gewone Bijbellezing

Opdracht 29: Bekijk 214 en 215. Het ontstaan van de Gotiek is voor een belangrijk deel te danken aan Abt Suger. Hij streeft naar een bouwstijl waarin de beleving van het goddelijke licht wordt versterkt. Leg uit hoe de beleving van dit licht volgens hem in een gotisch kerk zal ontstaan. Noem twee voorbeelden



Opdracht 30: Het Jozelfraam in de kathedraal van Chartes vertelt het verhaal van Jozef in 28 voorstellingen. Noem twee redenen waarom er in de tijd dat de kathedraal wordt gebouwd behoefte is aan het verbeelden van Bijbelverhalen op deze manier

onderste deel van het Jozef Raam in de kathedraal van Chartres (1210)



Opdracht 31: Bekijk 4, 4 en leestekst 1. Leg het verband uit tussen het Bijbelverhaal van Jozef en het bankieren.

onderste deel van het Jozef Raam in de kathedraal van Chartres (1210)









Theorieles

Hoofdstuk 2 - Cultuur van de kerk 

in de elfde tot en met viertiende eeuw 



Vandaag

Cultuur van de kerk 

in de elfde tot en met viertiende eeuw 




Doel: Ik kan kunsthistorische context herkennen van de 

Cultuur van de kerk in de elfde tot en met viertiende eeuw 

en hierbij antwoord geven op de gestelde vragen





Opdracht 32: Bekijk 5, van dichtbij (blz 21) zie je dat voor de vervaardiging van de ramen twee technieken zijn gebruikt; glas in lood en het brandschilderen van glas. Leg deze twee technieken uit aan de hand van de afbeelding

Opdracht 33: Vanaf de dertiende eeuw wordt het gregoriaans complexer. De kapelmeesters van de Parijse Notre-Dameschool ontwikkelen een nieuwe meerstemmige vorm van kerkmuziek. In Alleluia nativitas uit ca 1198 in deze ontwikkeling goed hoorbaar. Beluister en vergelijk V201 en V204. Beschrijf op welke wijze je in V204 Alleuia nativitas de 'oude' gregoriaanse muziek terugvindt

Opdracht 34: In V205 hoor je een deel uit La messe de Nostre Same uit de veertiende eeuw. Het is een mis ter ere van Maria. Het is niet zomaar een doordeweekse mis, maar een mis die wordt uitgevoerd bij speciale gelegenheden in afgeladen kathedralen, hierna V205

Beluister V201 en V205. Noem twee muzikale verschillen tussen deze twee fragmenten en breng deze verschillen in verband met de plaats en het moment waarop de muziek oorspronkelijk te horen was



10 min lezen

Pagina 36 en 43

Opdracht 35: Bekijk V206 en 226. In de loop van de middeleeuwen krijgen burgers meer macht. Steden als Siena kennen een zelfstandig burgerlijk bestuur. In Siena os nog te zien dat de middeleeuwse stad trots was op een burgerlijk bestuur. Geef hiervan twee voorbeelden

Opdracht 35: Bekijk V206 en 226. In de loop van de middeleeuwen krijgen burgers meer macht. Steden als Siena kennen een zelfstandig burgerlijk bestuur. In Siena is nog te zien dat de middeleeuwse stad trots was op een burgerlijk bestuur. Geef hiervan twee voorbeelden

Opdracht 36: Bekijk 226. Het plein van Siena is de centrale plek van de stad. Noem drie functies van een stadsplein in de middeleeuwen

Opdracht 37: In de steden ontstaan in de late middeleeuwen nieuwe kloosterorden die soberheid voorschrijven: de bedelordes. Mede door dit soort orden wordt de afstand tussen Kerk en volk kleiner. In ruil voor de giften die monniken ontvangen, verrichten zij diensten in de steden. Noem drie van die diensten.

Opdracht 38: Franciscus wordt wel 'de heilige van het volk' genoemd. Noem drie voorbeelden waaruit blijkt dat hij het volk stond




Praktisch opdracht

Hoofdstuk 2 - Cultuur van de kerk 

in de elfde tot en met viertiende eeuw 



Volgende les

Cultuur van de kerk 

in de elfde tot en met viertiende eeuw 






Doel: Ik kan kunsthistorische context herkennen van de Cultuur van de kerk in de elfde tot en met viertiende eeuw

en hierbij praktisch opdracht maken en het proces is belangrijk maak 3 proces schetsen/proefjes/werken










Praktisch opdracht

Hoofdstuk 2 - Cultuur van de kerk 

in de elfde tot en met viertiende eeuw 



Vandaag

Cultuur van de kerk 

in de elfde tot en met viertiende eeuw 






Doel: Ik kan kunsthistorische context herkennen van de Cultuur van de kerk in de elfde tot en met viertiende eeuw

en hierbij praktisch opdracht maken en het proces is belangrijk maak 3 proces schetsen/proefjes/werken





Theorieles

Hoofdstuk 2 - Cultuur van de kerk 

in de elfde tot en met viertiende eeuw 



Volgende les                     

Cultuur van de kerk 

in de elfde tot en met viertiende eeuw 




Doel: Ik kan kunsthistorische context herkennen van de 

Cultuur van de kerk in de elfde tot en met viertiende eeuw 

en hierbij antwoord geven op de gestelde vragen



BOEKEN MEE!!