5.1 bondgenoten worden vijanden

• New lesson editor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• vmbo t, mavo
• Leerjaar 3

5.1 bondgenoten worden vijanden

Aan het einde van deze paragraaf kan ik:

1. Uitleggen wat er in de conferentie van Jalta is afgesproken.

2. Uitleggen wat het doel van de verenigde naties is. 

3. twee redenen opnoemen waarom er een conflict kon ontstaan tussen de Sovjet Unie en de Verenigde staten. 

4. De verschillen tussen Amerika en de Sovjet Unie benoemen. 

5. Informatie uit een bron halen. 

Wat maakt de Sovjet-Unie tot een bondgenoot in de Tweede Wereldoorlog?

Terugblik

A

Operatie Barbarossa

B

De Russische Revolutie

C

De aanval op Pearl Harbor

D

Het niet-aanvalsverdrag van 1939

De Sovjet Unie als bondgenoot

• Operatie Barbarossa: Duitsland valt de Sovjet-Unie aan ondanks niet aanvalsverdrag, 

• "Een vijand van Hitler is een vriend van ons"

• Bondgenoot van Groot-Brittannië en de Verenigde Staten

• Gezamenlijk doel: verslaan Hitler

Terugblik

Conferentie van Jalta

februari 1945

Franklin Delano Roosevelt

President van de Verenigde Staten

Jozef Stalin

Leider van de Sovjet-Unie

Winston Churchill

Minister-President van Groot-Brittannië

De zgn. percentages agreement vond plaats in Moskou 1944, en niet in Jalta. Het is een mooi voorbeeld van hoe de Grote Drie een verdeling voor Europa bedachten.

Wat voor zaken zullen er besproken worden in de conferentie van Jalta?

Conferentie van Jalta (februari 1945)

• Churchill (GB), Roosevelt (VS) en Stalin (SU)

• Hoe zien Europa en de wereld er na de oorlog uit?

• Wie heeft macht en invloed in Europa?

• Wat doen we met Duitsland én de Duitsers?

Conferentie van Jalta (afspraken) (1)

• Oprichting van de Verenigde Naties (VN)

• Democratische (door het volk gekozen) regeringen in Europa

• Stalin wordt bondgenoot in de oorlog tegen Japan

• Straffen van oorlogsmisdadigers

Conferentie van Jalta (afspraken) (2)

• Denazificatie en democratiseren van Duitsland

• Invloedssferen

• Bezettingszones: Duitsland en Berlijn worden verdeeld in 4 zones

Verenigde Naties

• opgericht in oktober 1945

• Inmiddels: 193 landen zijn lid

• Veiligheidsraad:

5 permanente leden (Verenigde Staten, Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, China, Sovjet-Unie)

10 wisselende leden

• De permanente leden hebben veto-recht. 

• doel: internationale vrede en veiligheid

Invloedssferen

Verdeling van Europa:

• Gebied dat jij hebt veroverd op de Duitsers, daar heb jij invloed

• Jij mag bepalen wat in dat gebied gebeurt (economie, politiek)

Verdeling van Duitsland

• Duitsland (tijdelijk) niet meer zelfstandig

• Vier bezettingszones onder leiding van: Frankrijk, Engeland, de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten

• Ook Berlijn wordt in 4 zones verdeeld

• Reizen tussen bezettingszones is geen probleem

• Berlijn ligt in de bezettingszone van de Sovjet-Unie
  

Berlijn is, net als Duitsland, verdeeld in 4 bezettingszones. Omdat Berlijn in de Sovjet-zone ligt, liggen de Berlijn-bezettingszones van Frankrijk, Engeland en de Verenigde Staten dus ook in de Sovjet-zone.

Helder plan maar waarom gaat het toch mis?

Opdracht

Schrijf een nieuwsitem waarin je uitlegt wat er tijdens de conferentie is besloten en welke gevolgen dat heeft voor de toekomst.

1. Samen lezen opdracht

2. Maken van de opdracht (alleen)

3. Tijd: 15 minuten

4. 3 leerlingen gaan hun nieuwsitem voorlezen. 

15

minute

00

second

+30 s

10-2-2026

Pak je huiswerkopdracht er bij! 

Begin van de Koude Oorlog (vanaf 1945)

• Geen gezamenlijke vijand meer

• Andere spelers: Churchill en Roosevelt zijn er niet meer bij (Potsdam, juli 1945)

• Stalin krijgt steeds meer communistische invloed in delen van Oost-Europa

• De VS hebben een atoombom (angst van de SU)

Gevolgen

• Er wordt niet meer gepraat

• Steeds minder vertrouwen tussen de landen

• Geen oplossing voor Duitsland en Berlijn: DDR en BRD

• Blokvorming: ontstaan van twee machtsblokken in Europa

• Ijzeren gordijn

Is Churchill in zijn speech positief of negatief over de Sovjet Unie

A

Positief

B

Negatief

C

D

De Koude Oorlog

Conflict tussen Verenigde Staten en Sovjet-Unie tussen 1945-1991

Verenigde Staten

• Democratie

• Kapitalisme

• Vrijheid

• Grote verschillen (arm/rijk, blank/zwart)

Sovjet-Unie

• Dictatuur

• Communisme

• Onderdrukking

• Gelijkheid, soms dan...

Sovjet Unie

Dictatuur

Communisme

Onderdrukking

Gelijkheid, soms dan...

VS

Democratie

Kapitalisme

Vrijheid

Grote verschillen (arm/rijk, blank/zwart)

Stalin

A

Westen

B

Oosten

C

D

Socialisme

A

Westen

B

Oosten

C

D

Concurrentie

A

Westen

B

Oosten

C

D

Dictatuur

A

Westen

B

Oosten

C

D

Vrije verkiezingen

A

Westen

B

Oosten

C

D

Vraag en aanbod

A

Westen

B

Oosten

C

D

Marshallplan 

• Lening vanuit VS voor de wederopbouw van West Europa 

• Geld en Goederen 

• Voorbeeld van containment: zorgen dat west Europa niet communistisch wordt 

• Handig voor VS --> dan zijn wij een gezonde handelspartner 

Oprichting van de Navo

• Opgericht in april 1949

• Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (Engels: NATO)

• Militair bondgenootschap, een aanval op één wordt beschouwd als een aanval op allen. 

Warschaupact, 1955

• Militair bondgenootschap van de Sovjet-Unie
  

• Tegenhanger van de NAVO