1.1 Het leven van jager-verzamelaars

• New lesson editor
• Mens en maatschappij
• Middelbare school
• vmbo g
• Leerjaar 1

Hoofdstuk 1: Arm en rijk

De levenswijze van jagers en verzamelaars

Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen

Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen

Leerdoelen

• Je weet dat de eerste mensen jager-verzamelaars waren

• Je kunt beschrijven hoe jagers-verzamelaars leefden

• Je begrijpt dat we de geschiedenis in soorten samenlevingen indelen

• Je kunt beschrijven hoe we kennis hebben verzameld over jagers-verzamelaars 

Jagen en verzamelen

Eerste tijdvak: 

• de tijd van jagers en boeren

• Ongeveer 10 000 jaar geleden kwamen de eerste jager-verzamelaars naar Nederland.Jagen en verzamelen was dus hun middel van bestaan

• De jager-verzamelaars hadden geen vaste woonplaats. Ze verbleven tijdelijk op plaatsen waar voedsel was. Het waren: nomaden

Zelfvoorzienend

Geen vaste woonplaats: nomaden

• Trekken achter hun eten aan

Jager-verzamelaar haalden voedsel uit de natuur en maakten ook zelf alle werktuigen.

• Van scherpe stenen maakten ze:

• pijlpunten, stenen messen en krabbers

• Kleding en tenten maakten ze van:

• botten, spieren en dierenhuiden

• Van hout maakten ze:

• handvatten, manden en visfuiken

Als mensen voor zichzelf zorgen en van niemand afhankelijk zijn, noemen we dat:

zelfvoorzienend

Een samenleving van jager-verzamelaars

Bij geschiedenis leer je hoe mensen vroeger leefden.

• de manier waarop mensen in een grote groep samenleven

• samenleving

• Een samenleving waarin mensen als nomaden leven van jagen, verzamelen en vissen 

• Samenleving van jager-verzamelaars

Soorten samenlevingen

In de geschiedenis onderscheiden we vijf soorten samenlevingen: 

•  de samenleving van jager-verzamelaars

• Jagen, verzamelen vissen

• de landbouwsamenleving

• landbouw

• de landbouwstedelijke samenleving

• landbouw, handel, nijverheid (ambachten)

• de industriële samenleving

• industrie

• de informatiesamenleving

• diensten zijn erbij gekomen

Drag and Drop

informatie samenleving

Samenleving van de jager-verzamelaars

industriële samenleving

landbouwsamenleving

landbouw-stedelijke samenleving

Bronnen van onze kennis

Soorten bronnen:

• ongeschreven bronnen

• geschreven bronnen

Onze kennis van de samenleving van jager-verzamelaars is gebaseerd op:  

• archeologie
  

• experimentele archeologie
  

• bestudering van tegenwoordige jager-verzamelaars 
  

Bronnen

• Prehistorie: Periode van ongeschreven bronnen.
  

• Historie: Periode waarin er ook geschreven bronnen zijn.
  

Iemand die sporen uit het verleden onderzoekt heet een

A

rechercheur

B

inspecteur

C

archeoloog

D

spooroloog

Waarom gebruiken we verschillende bronnen om het verleden te bestuderen?

A

Omdat niet elke bron even betrouwbaar is.

B

Omdat we houden van extra huiswerk.

C

Omdat sommige bronnen al niet meer bestaan.

D

Omdat alle bronnen door dezelfde personen gemaakt zijn.

Ongeschreven bronnen

• Grotschilderingen
  

• Speerpunten

• Bodemlagen

• Graven

• Munten

Geschreven bronnen

• Boeken

• Brieven

• Rekeningen

Wat voor soort bron is dit?

A

Ongeschreven bron

B

Geschreven bron

C

D

Wat voor soort bron is dit?

A

Ongeschreven bron

B

Geschreven bron

C

D

Wat voor soort bron is dit?

A

Ongeschreven bron

B

Geschreven bron

C

D

Wat voor soort bron is dit?

A

Ongeschreven bron

B

Geschreven bron

C

D

Drag and Drop

Geschreven bronnen

Ongeschreven bronnen