Prijselasticiteit
Hoe sterk reageert de vraag op een prijsverandering
Prijselasticiteit
Hoe sterk reageert de vraag op een prijsverandering
Leerdoelen
Je kunt de prijselasticiteit berekenen en je begrijpt wat de uitkomst betekent
Je weet wat het verschil is tussen inelastisch en elastisch
Je kunt de inkomenselasticiteit berekenen
Je weet wat het verband is tussen normale, luxe en inferieure goederen en de inkomenselasticiteit
Prijselasticiteit
Op welke manier reageert de vraag op een verandering van de prijs
Ik moet de procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheid delen door de procentuele verandering van de prijs
% QV
% P
Inelastisch
Het antw ligt tussen de o en -1
Consumenten zijn niet gevoelig voor een prijsverandering
Ik moet de prijs verhogen, dan zal mijn omzet meer worden
Vaak noodzakelijke(primaire) goederen
Elastisch
Het antw ligt lager dan -1
Consumenten zijn gevoelig voor een prijsverandering
Ik moet de prijs verlagen, dan zal mijn omzet meer worden
Vaak luxe producten
Prijs brood: Vraag reageert nauwelijks op de prijs, dus de lijn is stijl. De elasticiteit van de vraag is inelastisch Prijs chocorepen: Vraag reageert sterker dan de prijsverandering, dus de lijn is vlakker. De elasticiteit van de vraag is elastisch
Vraagfunctie ZIGGO DOME
De capaciteit van de Ziggo Dome is 20.000.
QV= -200P + 40.000
Bereken de prijs als ze de hele Ziggo Dome willen vullen.
Teken de grafiek en arceer en bereken het consumentensurplus.
Bereken de omzet.
Bereken de prijselasticiteit als de prijs omhoog gaat met 5%.
Toetsvraag
HAVO/VWO
Een vishandelaar schat de prijselasticiteit van de gevraagde hoeveelheid kibbeling op een zomerse dag op –1,2. Bij een prijs van € 2,50 per bakje verkoopt hij 200 bakjes kibbeling.
Bereken de omzet bij een prijs van € 2,25 per bakje.
Antw
Een vishandelaar schat de prijselasticiteit van de gevraagde hoeveelheid kibbeling op een zomerse dag op –1,2. Bij een prijs van € 2,50 per bakje verkoopt hij 200 bakjes kibbeling.
Bereken de omzet bij een prijs van € 2,25 per bakje.
Antw
Antw
Antw
HAVO
De prijselasticiteit van de gevraagde hoeveelheid van product X is ‑2. De omzet was € 1.000. De prijs was € 10 per stuk. De prijs daalt vervolgens tot € 9 per stuk.
Bereken de nieuwe omzet.
VWO
De prijs van een vliegticket is gestegen met 5%. De omzet stijgt hierdoor met 2 %.
Bereken de prijselasticiteit.
Antw
HAVO
-20X-2 = + 20%
100 x 1,2 = 120 stuks
Omzet is 120 x 9 = 1.080 euro
VWO
PxQ = TO
1,05 x ……. = 1,02
Q = 0,97
Q = 3%
Prijselasticiteit is dus 3/5= 0,6
Inkomenselasticiteit
Inkomenselasticiteit
Op welke manier reageert de vraag op een verandering van het inkomen (Y)
Ik moet de procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheid delen door de procentuele verandering van het inkomen
% QV
% Y
Noodzakelijke goederen
QV neemt procentueel minder toe dan het inkomen (antw tussen de 0 en 1)
Luxe goederen
Qv neemt procentueel meer toe dan het inkomen (antw groter dan 1)
Inferieure goederen
QV neemt af naarmate het inkomen toeneemt (antw altijd negatief)
Inkomenselasticiteit
Freek verdient een inkomen van € 50.000 per jaar. Na verschillende cursussen voor netwerkbeheerder verdient hij per 1 januari 2010 in een nieuwe baan een salaris van € 60.000. Vóór zijn inkomensverhoging kocht Freek voor het einde van het jaar 2 kg biefstuk. Na zijn salarisverhoging besluit hij voor de jaarwisseling 3 kg biefstuk te kopen.
Bereken Freeks inkomenselasticiteit voor biefstuk.
Wat voor soort goed is biefstuk voor Freek?
Kruislingse elasticiteit
% QV product A
% P product B
Voorbeeld
Prijs koffie vergelijken met de vraag naar koffiemelk (complementaire goederen)
Prijs benzine vergelijken met de vraag naar treintickets (substitutiegoederen)
Complementaire goederen
Antwoord altijd negatief
Prijs koffie stijgt, gaat de vraag van koffiemelk omlaag
Substitutiegoederen
Antwoord altijd positief
Prijs benzine stijgt, gaan er meer mensen met de trein
Uitgeverijen zoeken naar nieuwe manieren om de verkoop van boeken te stimuleren. Volgens een onderzoeker is de meest veelbelovende mogelijkheid om hun verkoop te stimuleren dat uitgeverijen meer gaan inzetten op het digitale boek. Deze onderzoeker merkt ook op dat de verkoop van digitale boeken momenteel stagneert doordat er geen goede en goedkope e-readers op de markt zijn. Sony heeft zich in 2014 teruggetrokken van deze markt. Daardoor steeg de prijs van de gemiddelde e-readers met 6%.De onderzoeker stelt dat hierdoor de verkoop van digitale boeken met 15% is afgenomen.
Bereken de kruislingse elasticiteit
Geef aan om wat voor soort goederen het gaat.
Easyfly beschikt over de volgende gegevens:
prijselasticiteit van de vraag naar korte vluchten met Easyfly −0,7;
prijselasticiteit van de vraag naar korte vluchten met ABCAir −1,5;
kruislingse prijselasticiteit van de vraag naar korte vluchten met Easyfly voor de prijs van de korte vluchten met ABCAir +0,6.
De directie van Easyfly verwacht dat vliegen met ABCAir 5% goedkoper wordt.
Bereken met hoeveel procent de prijs van Easyfly zou moeten dalen om de afzet van Easyfly gelijk te houden. Rond af op één decimaal.
De prijs moet met 4,3% dalen om de afzet van easyfly gelijk te houden.
Elasticiteit – algemeen
Een elasticiteit is een vermenigvuldigingsgetal tussen twee procentuele veranderingen die een onderling verband hebben.
%Δ oorzaak
%Δ gevolg
× E =
Voorbeeld 1
Wanneer de prijs van CD’s met 25% omlaag gaat, worden er 40% méér CD’s verkocht.
%Δ prijs
%Δ vraag
× E =
-25%
+40%
×
=
Elasticiteit – algemeen
Een elasticiteit is een vermenigvuldigingsgetal tussen twee procentuele veranderingen die een onderling verband hebben.
%Δ oorzaak
%Δ gevolg
× E =
Voorbeeld 2
Wanneer het inkomen van mensen met 10% omhoog gaat, gaan zij 20% meer uitgeven aan verre vakantiereizen.
%Δ inkomen
%Δ vraag
× E =
+10%
+20%
×
=
Elasticiteit – algemeen
Een elasticiteit is een vermenigvuldigingsgetal tussen twee procentuele veranderingen die een onderling verband hebben.
%Δ oorzaak
%Δ gevolg
× E =
Voorbeeld 3
Wanneer de rente met 5% stijgt, gaan mensen 20% minder lenen.
%Δ rente
%Δ vraag leningen
× E =
+5%
-20%
×
=
Prijselasticiteit
Bereken de prijselasticiteit in dit geval.
%Δ oorzaak
%Δ gevolg
× E =
%Δ prijs
%Δ vraag
× Epv =
Qv
prijs
10
20
30
40
50
200
400
600
800
1000
Qv = -20P + 1000
%Δ prijs
%Δ vraag
× Epv =
-25%
+100%
40 30
200 400
×
=
Het gaat om het vertrekpunt
Qv
prijs
10
20
30
40
50
200
400
600
800
1000
Qv = -20P + 1000
Epv = -4
Bereken bij elke verandering de elasticiteit
Als de prijs van 40 naar 20 wordt verlaagd
Als de prijs van 40 naar 10 wordt verlaagd
Als de prijs van 40 naar 45 wordt verhoogd
Epv = -4
Epv = -4
Epv = -4
Bereken ook de elasticiteit als we de eerste prijswijziging omdraaien: de prijs van 30 naar 40 wordt verhoogd
Epv = -1,5
Vertrekpunt – conclusie
Elke verandering vanuit een bepaald punt (op een gegeven lijn) geeft dezelfde waarde voor de prijselasticiteit.
De waarde van de prijselasticiteit wordt (bij een gegeven lijn) bepaald door het vertrekpunt!
Elastisch – Inelastisch
Soms reageren mensen sterk op prijsveranderingen, soms nauwelijks.
%Δ prijs
%Δ vraag
× Epv =
-25%
+40%
Een reactie is sterk wanneer de vraagverandering relatief groter is dan de prijsverandering.
De prijselasticiteit is dan kleiner dan -1.
We spreken van een elastische vraag
×
=
Elastisch – Inelastisch
Soms reageren mensen sterk op prijsveranderingen, soms nauwelijks.
%Δ prijs
%Δ vraag
× Epv =
-25%
+12,5%
Een reactie is zwak wanneer de vraagverandering relatief kleiner is dan de prijsverandering.
De prijselasticiteit ligt dan tussen de 0 en de -1.
We spreken van een inelastische vraag
×
=
Elastisch – Inelastisch
Als prijs stijgt, gaat vraag omlaag!
Er is dus (altijd) een negatief verband, dus negatieve elasticiteit.
0
-1
elastische vraag
inelastische vraag
%Δ vraag > %Δ prijs
%Δ vraag < %Δ prijs
∞
sterke reactie op
prijsverandering
zwakke reactie op
prijsverandering
géén reactie op
prijsverandering
%Δ vraag = 0
volkomen
inelastisch
%Δ prijs
%Δ vraag
× Epv =
Elasticiteiten op een lijn
Bereken in elk punt de waarde van de elasticiteit
Qv
prijs
10
20
30
40
50
200
400
600
800
1000
Qv = -20P + 1000
Epv = -4
Epv = -1,5
Epv = -0,67
Epv = -0,25
Als de prijs van 30 naar 20 wordt verlaagd
Als de prijs van 20 naar 10 wordt verlaagd
Als de prijs van 10 naar 0 wordt verlaagd
Elastisch én inelastisch op 1 lijn
Eenzelfde absolute verandering geeft in een ander vertrekpunt een andere relatieve (%) veranderingen en dus een ander elasticiteit.
Als de prijs met 10 daalt
is dat -25% vanuit 40
maar -50% vanuit 20
Qv
prijs
10
20
30
40
50
200
400
600
800
1000
Qv = -20P + 1000
elastische vraag
inelastische
vraag
-4
-1,5
-0,67
-0,25
Elasticiteit en omzet
Relatief elastisch
De vraag gaat relatief méér omlaag dan de prijs omhoog
De omzet daalt!
Relatief inelastisch
De vraag gaat relatief minder omlaag dan de prijs omhoog
De omzet stijgt!
%Δ vraag > %Δ prijs
%Δ vraag < %Δ prijs
Wat gebeurt er met de omzet van een bedrijf als dit bedrijf de prijs verhoogt?
Als de prijs omhoog gaat, gaat de vraag omlaag.