GT3/M3 Nask1 H4 Stoffen Nova Max

• Natuurkunde
• Natuurkunde / Scheikunde
• Middelbare school
• vmbo lwoo, t, mavo
• Leerjaar 3

H4: Stoffen

Nu maak je de voorkennistoets

Bladzijde 184 en 185

4.1 Stofeigenschappen

Een zuivere stof: bestaat uit één soort molecuul (deeltje)

Een mengsel: bestaat uit twee of meerdere soorten moleculen (verschillende deeltjes)

Zuivere stof                                     Mengsel 

Damp = fase van vloeistof+gas

Gas = fase van alleen gas

zuivere stoffen

Zuivere stoffen en mengsels

Een zuivere stof bestaat uit 1 soort molecuul.

Een mengsel bestaat uit meerdere soorten moleculen

Wat is het doel van filtreren?

1. Het bezinken van deeltjes
2. Het uittrekken van stoffen uit een mengsel
3. Het scheiden van vaste stoffen en vloeistoffen
4. Het verdampen van vloeistoffen

Wat is geen voorbeeld van filtreren

1. Thee zetten
2. Koffie maken
3. Pasta afgieten
4. Het tegenhouden van gif in een gasmasker

Je kunt een oplossing indampen.

Als je een oplossing indampt:

1. houd je de oplossing over
2. laat je de opgeloste stof verdampen.
3. houd je het oplosmiddel over.
4. laat je het oplosmiddel verdampen.

4.1 Stofeigenschappen

De eigenschappen waaraan je een stof kan herkennen noemen we stofeigenschappen.

Voorbeelden van stofeigenschappen zijn:

• Geur
  
• Kleur
  
• Smaak
  
• Brandbaarheid

• Oplosbaarheid
• Geleiding
• Dichtheid

Corrosie

Wat is corrosie?

• Aantasting van metalen door water en zuurstof

Beschermen tegen corrosie?

• met een laagje tin of kunststof
• Verzinken of verchromen (galvaniseren), 
• Verf

Welke edelmetalen heb je

• Zilver, Goud en Platina

Edele metalen - Onedele metalen

Edelmetalen: Reageren NIET met zuurstof en vocht

• Platina, Goud, (Zilver)

Onedele metalen reageren makkelijk met zuurstof en vocht

Dit noem je vrijwel altijd CORROSIE

Behalve bij ijzer: dan mag je ook zeggen Roest (=corrosie)

Paragraaf 1

Bladzijde 186 t/m 189 lezen

Blz 190-196: opgave 1 t/m 11

3.2 Smeltpunt en kookpunt

Stolpunt = smeltpunt

Hogere druk --> kookpunt omhoog

Vluchtige stof heeft laag kookpunt

3.2 Smeltpunt en kookpunt

De hoogte van het kookpunt is afhankelijk van de luchtdruk. 

Hoe hoger de luchtdruk, des te hoger het kookpunt. 

Dat komt doordat er zich minder gemakkelijk dampbellen vormen als de druk op de vloeistof groter is.

3.2 Smeltpunt en kookpunt

Mengsel: Smelttraject

Temperatuur loopt op tijdens het smelten

Zuivere stoffen

Deze bestaan uit één soort moleculen. Zuiver water bestaat alleen uit watermoleculen.

Mengsels

Stoffen komen zelden zuiver voor. 

Zuiver betekend dat de stof alleen bestaat uit moleculen van die stof.

In de natuur komen Goud en Diamant zuiver voor. 

We spreken van een mengsel als er minimaal van 2 stoffen moleculen erin zitten. 

§1.3 Zuivere stoffen en mengsels 

Hoofdstuk 1 Stoffen en mengsels

Moleculen en atomen

Moleculen zijn opgebouwd uit atomen

Er zijn ongeveer 100 verschillende atomen, hiermee kunnen miljoenen verschillende atomen gemaakt worden

Hoofdstuk 2 Stoffen

§2.2 Zuivere stoffen en mengsels

 Zuivere stoffen en mengsels

Alle stoffen die we kennen bestaan uit hele kleine deeltjes. Die deeltjes noemen we moleculen. 

Een molecuul koolstofdioxide is anders 

dan een molecuul water. Dat kan 

liggen aan de vorm of de grootte.

mengsel:

meerdere soorten moleculen

zuivere stof:

één soort moleculen

Paragraaf 2

Bladzijde 197 t/m 200 lezen

Blz 201-207: opgave 1 t/m 11

3.3 Veilig werken met stoffen

Irriterend?

Corrosief?

Gifwijzer

Concentratie

3.3 Veilig werken met stoffen

Symbolen/pictogrammen

3.3 Veilig werken met stoffen

H-zinnen (hazard)
  - Gezondheidsgevaren

P-zinnen (precaution)
- Voorkomen van ongelukken

H- en P-zinnen

• H-zin is hazard, Het gevaar, dus wat mis kan gaan

Veroorzaakt brandwonden / giftig bij inademen / houder onder druk

• P- zin is preventie, Pas op dus hoe je het kan voorkomen

Bij gebruik handschoenen dragen / draag een mondmasker / koel bewaren

3.3 Veilig werken met stoffen

Klein chemisch afval (KCA)

Voorbeelden:

Nagellak

Medicijnen

Batterijen

Lampen

Elektronica

0

Wat betekent KCA

1. Klein Chemisch Afval
2. Koper, Chloor en Aluminium afval
3. Kortbestaand Chemisch Afval
4. Kleine Chemische Aanwinst

Wat is de eerste handeling om een brander veilig aan te zetten.

1. De gasregelknop een beetje opendraaien
2. De gaskraan open zetten voordat de brander is aangesloten
3. Alleen de luchtschijf dicht zetten.
4. Controleren of de gasregelknop en de luchtschijf dicht staan

Hoe noem je zinnen die aangeven wat je moet doen om veilig met een gevaarlijke stof om te gaan.

1. V-zinnen
2. H-zinnen
3. P-zinnen
4. X-zinnen

Je bindt je lange haren vast in een knot.

1. veilig
2. niet veilig

Je proeft even aan de stof die je gebruikt.

1. veilig
2. niet veilig

Je schudt de reageerbuis met je duim bovenop de reageerbuisopening.

1. veilig
2. niet veilig

Wanneer je de brander niet gebruikt om iets te verhitten, staat deze op de

1. ruizende vlam
2. gele vlam
3. blauwe vlam
4. veilige vlam

Wat moet je niet doen bij een practicum in het lab?

1. Altijd een veiligheidsbril dragen
2. Lang haar in een staart dragen
3. Je tas onder de tafel opbergen
4. Je labjas dragen en dichtknopen

Tijdens het practicum gebruik je

1. pauze vlam
2. gele vlam
3. blauwe vlam
4. veilige vlam

Dit symbool betekent:

1. corrosief
2. ontvlambaar
3. irriterend
4. ontplofbaar

Dit symbool betekent:

1. corrosief
2. milieugevaarlijk
3. schadelijk
4. explosief

Dit symbool betekent:

1. acuut gezondheidsgevaarlijk
2. lange termijn gezondheidsgevaarlijk

Wat is de betekenis
van dit symbool:

1. Schadelijke of irriterende stoffen
2. Giftige stoffen
3. Corrosieve stoffen
4. Gevaar voor de gezondheid

Dit symbool betekent:

1. schadelijk
2. giftig
3. brandbaar
4. onhoudbaar

Dit symbool betekent:

1. licht ontvlambaar
2. corrosief
3. giftig
4. explosief

Dit symbool betekent:

1. brandbevorderend
2. licht ontvlambaar
3. onbrandbaar
4. corrosief

Welk pictogram is voor 'Licht ontvlambaar'?

1. 
2. 
3. 
4. 

Paragraaf 3

Bladzijde 208 t/m 212 lezen

Blz 212-219: opgave 1 t/m 11

Oefen P.O.

4.4 Chemische reacties

reactieschema

4.4 Chemische reacties

Bij een ontledingsreactie ontstaan uit één beginstof verschillende andere stoffen. 

Het ontleden van water is een chemische reactie. Het reactieschema is:

water → waterstof + zuurstof

Let erop dat er maar één stof voor de pijl staat. Dat is zo bij elke ontledingsreactie.

4.4 Chemische reacties

verbranding VS ontleding

Welke reactie is de verbrandingsreactie?

Reactie 1

Water --> waterstof + zuurstof

Reactie 2

Koper + zuurstof --> koperoxide

4.4 Chemische reacties

•  een verbrandingsreactie bestaat altijd uit drie dingen:
• een brandbare stof
• zuurstof
• voldoende temperatuur
• en er ontstaan verbrandingsproducten, zoals bijvoorbeeld koolstofdioxide 

4.4 Chemische reacties

Metalen reageren met zuurstof en water. Er ontstaat corrosie. Een voorbeeld van corrosie is roest bij ijzer of koperoxide bij koper.

Paragraaf 4

Bladzijde 220 t/m 224 lezen

Blz 225-231: opgave 1 t/m 12

PAS OP!

Volgende hoofdstuk zit in boek B

Het P.O.

Veilig werken met stoffen 

Je krijgt de video van een proef te zien en je gaat een instructie maken voor een leerling uit klas 2, die nog nooit scheikunde heeft gedaan.

Zorg ervoor dat de leerling veilig werkt vanaf de klas binnenlopen tot de klas verlaten.