Les: bodemverbetering

• Groen
• Voortgezet speciaal onderwijs
• Leerroute 3
• Leerroute 4
• Leerroute 5

bodemverbetering

Leerlijnen

Hoe gaat het met jullie?

Bodemverbetering

  Lesdoelen

Aan het einde van de les:

• weet je welke grondsoorten er zijn met hun eigenschappen
• weet je hoe je de bodem in een tuin kan verbeteren
• kan je de compost aan de bodem toevoegen

Hoe ziet de les eruit?

Terugblik: vorige les(sen)

Instructie:

Actie: 

Terugblik

Wat hebben we voor de herfstvakantie gedaan?

Wat weten jullie nog over de verschillende grondsoorten in NL?

Zand: laat water snel door, weinig voeding, warmt snel op

Klei: houdt water en voeding goed vast, zwaar

Löss: luchtig en zeer vruchtbaar

Veen: nat en moeilijk te bewerken, zeer vruchtbaar

Voorkennis

Wat weten jullie over ...

het bodemleven?

Instructie

Een regenworm kan tot wel 16 cm lang worden

1. Waar
2. Niet waar

3 groepen wormen

Benoem ook de compostworm als een extreme strooiseleter.

Verschillen: eten, graven.

Ook hoe groot ze zijn.

Dit zijn rode wormen, die in de strooisellaag óp de bodem leven en tot een diepte van tien à twintig centimeter ondergronds voorkomen. Het rode pigment beschermt tegen zonlicht. De strooiselworm speelt een grote rol bij de vertering van organisch materiaal. Zo voorkomen ze dat gras door ophoping van afgestorven blaadjes “vervilt” en zichzelf daarmee verstikt. De tweede categorie zijn de bodemwormen. Deze zijn grijzig, eten van de bodem en poepen die achter zich uit. Zo zorgen ze voor het losser maken van de grond.

Een van deze pendelende regenwormen, de Lumbricus terrestris of grote blauwkopworm, graaft diepe verticale gangen en verbindt zo het grondoppervlak met diepere bodemlagen. In extreme gevallen gaan die wel twee meter diep. Pendelende regenwormen verplaatsen veel organisch materiaal. Ze verzamelen het aan het bodemoppervlak en nemen het in hun lichaam mee naar de ondergrond. Zo zorgen ze voor beluchting, waterinfiltratie en vormen ze een snelweg voor plantenwortels.’

Nut van wormen

• houden de bodem luchtig
• verbeteren de vruchtbaarheid door hun poep
• zorgen voor een goede vochtregulatie
• voedselbron voor vele andere dieren

Wormen zorgen voor:

Beluchting en doorlatendheid: Wormen graven gangen door de bodem, wat zorgt voor beluchting en verbetert de doorlaatbaarheid van water en lucht. Dit is cruciaal voor de wortelontwikkeling van planten.

Verbetering van bodemvruchtbaarheid: Door organisch materiaal te verteren, produceren wormen wormenmest (vermicast), een rijke, natuurlijke meststof die rijk is aan enzymen, groeihormonen en nuttige micro-organismen. Deze mest stimuleert het bodemleven en verhoogt de beschikbaarheid van voedingsstoffen voor planten.

Vochtregulatie: Door het doorlaten van water voorkomen wormen dat het water bij zware regenval afstroomt, wat leidt tot minder erosie en overlast.

Biodiversiteit: Wormen zijn een belangrijke voedselbron voor vele dieren, zoals vogels, vleermuizen en amfibieën, wat de ecologische balans ondersteunt. 

Wat verstaan we onder organisch materiaal?

Nut van organisch materiaal

• Beschermt de bodem
• Verbetert de bodemstructuur
• Bodem houdt beter water vast
• Voeding voor bodemleven en planten/bomen

Actie

Compost verdelen en tuintaken

Thuiswerk

Wat vonden jullie van de les?

Wat ging goed?

Wat ging niet zo goed?

Tips en tops voor mij?

Wat heb je geleerd?

Lesdoelen

Aan het einde van de les:

Wat zijn de voordelen van een gezond bodemleven?

1. Meer onkruidgroei, minder biodiversiteit en meer bodemverdichting
2. Meer luchtvervuiling, minder waterbeschikbaarheid en minder voedingsstoffen in gewassen
3. Een hogere opbrengst van gewassen, betere waterhuishouding en minder bodemerosie
4. Een hogere zuurgraad van de grond, meer ziektes in gewassen en hogere kosten voor landbouwbedrijven

Hoe kan bodemleven worden gestimuleerd?

1. Door het toevoegen van zand en grind aan de grond
2. Door het gebruik van chemische meststoffen en pesticiden
3. Door de bodem te verhitten
4. Door het toevoegen van organisch materiaal en het verminderen van bodembewerking

Welke factoren zijn belangrijk voor het bodemleven?

1. Druk, temperatuur, radioactiviteit en pH-waarde
2. Zonlicht, wind, pesticiden en kunstmest
3. Lucht, water, voedingsstoffen en organisch materiaal
4. Geluid, magnetische velden, kleur en geur

Wat is de rol van bodemleven?

1. Het veroorzaken van bodemvervuiling
2. Het verhogen van de zuurgraad van de grond
3. Het afbreken van organisch materiaal en het vrijgeven van voedingsstoffen
4. Het verminderen van de bodemvruchtbaarheid