Les 1 Omgaan met onbegrepen gedrag bij mensen met dementie

• New lesson editor
• Keuzedeel
• MBO
• Studiejaar 2-4

Omgaan met onbegrepen gedrag 

bij mensen met dementie 

Hoe zitten we erbij vandaag?

🎲Opdracht

1. Vertel je naam, waar je werkt/stage loopt en met welke doelgroep je werkt.
   
   2. Noem een onverwachte situatie die je op je werk zou kunnen tegenkomen. Je hoeft deze niet zelf meegemaakt te hebben.
   
   3. Wat zou jij doen? Een zorgvrager wordt plotseling erg boos en begint tegen jou te schreeuwen. Wat zou jouw eerste reactie zijn?

4. Hulp inschakelen: wanneer vind jij dat je als verzorgende een collega moet inschakelen? Geef een voorbeeld.

5. Een zorgvrager scheldt je uit en komt steeds dichter bij je staan. Waar ligt voor jou de grens en wat zou je doen?

6. kies iemand uit de klas en stel diegene een vraag (deze mag je zelf bedenken ;))

Wat gaan we doen?

• Even opfrissen

• Wat is onbegrepen gedrag

• Signalen van probleemgedrag

• Vormen van probleemgedrag

• Waaruit komt probleemgedrag voort?

Dementie en meest voorkomende vormen

Verzamelnaam voor meer dan 50 ziekten, waarbij de hersenen informatie niet meer goed kunnen verwerken en deze verstoord raakt. De beschadigingen in de hersenen verergeren waardoor steeds verdere achteruitgang in het functioneren. De vier meest bekende vormen zijn:

• Ziekte van Alzheimer (ongeveer 60-70%)

• Vasculaire dementie (ongeveer 15%)

• Fronto-temporale dementie (ongeveer5-10%)

• Lewy-body dementie (5-15%)

Verloop van dementie

Fases van dementie

Dementie verloop in een bepaalde volgorde dit overkomt je niet op eens.

• Niet pluis gevoel
  

• Diagnose

• Leven met dementie en ondersteuning

• Leven met dementie zorg

• Stervensfase en nazorg

Dementie verloopt in vier stadia:

Symptomen/signalen

Mensen met dementie hebben een combinatie van symptomen: 

Geheugenstoornissen  met één of meer cognitieve stoornissen:

• Afasie: moeite om woorden te vinden en problemen om zich uit te drukken                                    met taal

• Apraxie: verminderd vermogen om motorische handelingen uit te voeren

• Agnosie: onvermogen om objecten te herkennen

• Stoornissen in uitvoerende functies : zoals rekenen, logisch nadenken, plannen

Gedragsproblemen (gaan we vandaag dieper op in)

Probleemgedrag

"Probleemgedrag is gedrag dat gepaard gaat met lijdensdruk of gevaar voor de persoon met dementie of voor mensen in zijn of haar omgeving."

Dementie en onbegrepen gedrag

Omgaan met probleemgedrag

Meest voorkomende gedragsproblemen

• Psychotisch

• Depressief

• Angstig

• Geagiteerd

• Apathisch

rusteloosheid

zorg afhouden

doe jij maar, is goed

geen zin in, weet het niet, nu even niet

wantrouwen, hallucinaties

Stellingen

Ben je het er mee eens of oneens?

 

Ø  Een cliënt mag mij een knuffel geven.

Ø  Ik geef mijn privételefoonnummer aan een cliënt.

Ø  Ik neem een cadeautje aan van €50.

Ø  Ik vertel iets over mijn eigen privéleven.

Ø  Ik blijf langer werken omdat een cliënt verdrietig is.

Ø  Cliënt vraagt je Facebook.

Ø  Familie vraagt jouw privénummer.

Ø  Cliënt wil jou geld geven.

Ø  Cliënt noemt jou zijn beste vriend.

Ø  Cliënt wil alleen door jou verzorgd worden.

Ø  Collega vraagt je om iets te doen waar je je niet prettig bij voelt.

rusteloosheid

zorg afhouden

doe jij maar, is goed

geen zin in, weet het niet, nu even niet

wantrouwen, hallucinaties

Waaruit komt probleemgedrag  voort?

Stappenplan probleemgedrag

Signaleringsfase

1. Signaleer het probleemgedrag

2. Beschrijf het gedrag zo concreet mogelijk: Wat zie je? Wanneer gebeurt het? Hoe vaak?

Analyse-/diagnosefase
3. Breng de probleemsituatie in kaart
4. Breng de situatie multidisciplinair in kaart
5. Probeer het gedrag te begrijpen: Waar kan het gedrag vandaan komen?
6. Bepaal samen het doel: Wat willen we bereiken?

Behandelfase
7. Bedenk welke interventies/acties passend zijn
8. Maak duidelijke afspraken: Wie doet wat en wanneer?
9. Voer de afspraken uit en rapporteer wat je ziet

Evaluatiefase
10. Kijk of het doel is bereikt
11. Bespreek: Wat werkt wel en wat werkt niet?
12. Pas de aanpak aan als dat nodig is en evalueer opnieuw

Hulpmiddelen bij het stappenplan

Er zijn verschillende hulpmiddelen bij de observatie van het gedrag, bijvoorbeeld:

- Analyseformulier zorg (GRIP) (pdf)

- Hetero anamnese zorg (Word), vragenlijst voor EVV-ers bij probleemgedrag bewoner

- Vragenlijst Inventarisatie en observatie gedragsproblematiek in Handreiking Multidisciplinair omgaan met probleemgedrag - Geeltjesmeting Thema 'Verbeteren doe je zo'

- ABCs-methode (pdf)

https://www.zorgvoorbeter.nl/probleemgedrag-ouderen/stappenplan

Niet: “Hoe zorgen we dat dit gedrag stopt?”
Maar eerst: “Waarom laat deze zorgvrager dit gedrag zien en wat heeft hij of zij nodig?”

Filmpje "Doe even normaal" bekijken dashboard les 1

Oefenen

Bedenk een casus uit je praktijk van een zorgvrager met probleemgedrag en vul het abc model in. 

Omgangstips

• Maak contact en behoud deze. Hoe doe jij dat nou eigenlijk?

• Biedt veiligheid. Wat vindt jij daarbij belangrijk en hoe bied jij veiligheid aan jouw zorgvragers?

Het ontstaan van onbegrepen gedrag

Gedrag, dus ook onbegrepen gedrag, wordt bepaald door de interactie tussen zorgvragers en diens omgeving. Factoren die een rol kunnen spelen bij het ontstaan van onbegrepen gedrag:

 

• Lichamelijke conditie

• Hersenaandoening

• Medicijngebruik

• Psychische factoren (persoonlijkheid, omgaan met tegenslag, levensloop, stemming, omgeving

Opdracht: Onbegrepen gedrag, grenzen en delen

Onbegrepen gedrag

1. welk (uitingen van) onbegrepen gedrag kom je bij cliënten tegen? Het meest kom ik tegen:

2. Hoe reageer je daarop of hoe ga je daarmee om?

3. Met welk gedrag of gedragingen heb je moeite om goed op te reageren of mee om te gaan?

Grenzen

1. Door welk gedrag raak jij geïrriteerd?

2. Beschrijf het gedrag van een cliënt bij wie je eigen grenzen zijn bereikt.

Delen

1. Als de situatie van een cliënt je bezig houdt, met wie praat je daarover? 

2. Hoe doen anderen dat?                                                                        Volgende les klassikaal bespreken

8 kernelementen voor omgang 

met onbegrepen gedrag

1. Tijdig signaleren van onbegrepen gedrag zodat ingegrepen kan worden voordat escalatie plaatsvindt.

2. Een gedegen analyse maken van het gedrag met nagaan van oorzaken op lichamelijk, psychisch en sociaal terrein.

3. Multidisciplinair werken in een team met in ieder geval verzorgende, arts en psycholoog.

4. De oorzaak van het gedrag aanpakken en niet het gedrag zelf. 

5. Eerst psychosociale interventies toepassen. Psychofarmaca worden alleen toegepast wanneer kan worden aangetoond dat psychosociale interventies niet (voldoende) werkzaam zijn (met uitzondering van een lichamelijke oorzaak of bij sprake van een delier of psychose).

6. Psychofarmaca volgens de richtlijn toepassen tenzij er belangrijke redenen zijn om hiervan af te wijken.

7. Familie en mantelzorg betrekken bij de analyse en aanpak van het probleem.

8. Behandeling evalueren met extra aandacht voor het mogelijk staken van behandeling met psychofarmaca.

Huiswerk opdrachten

1. Maak nu de Free- learning Probleemgedrag 1 Log in via de QR code hiernaast of via www.free-learning.nl/modules/probleemgedrag/start.html.

 

Huiswerk opdracht

Lees hoofdstuk 2 uit Thiememeulenhoff 

Conflicthantering en grenzen bewaken

 

Maak oriëntatieopdracht 1 en 2

Zorgvuldig handelen in conflictsituaties: opdracht 1 en 2

+Bekijken informatie van lesdag 2