3M Thema A: artikelen herkennen en schrijven

Thema A: artikelen herkennen en schrijven, blz. 125

1 / 28
next
Slide 1: Slide
New lesson editorNederlandsMiddelbare schoolvmbo g, t, mavoLeerjaar 3

This lesson contains 28 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 40 min
Report this lesson

Items in this lesson

Thema A: artikelen herkennen en schrijven, blz. 125

This item has no instructions

Leerdoelen


Ik kan de kenmerken van een artikel herkennen.

Ik kan delen van een artikel schrijven.

This item has no instructions

Welke woorden passen volgens jou bij een artikel?

Gebruik de antwoorden om voorkennis op te halen. Let op woorden als informatie, titel, bron, mening, krant, alinea of interview.

Wat is een artikel?

Een artikel is een informerende tekst.


De schrijver geeft informatie over een onderwerp dat is onderzocht, meegemaakt of besproken met anderen.


Je kunt artikelen op verschillende plekken vinden, bijvoorbeeld in tijdschriften, vakbladen en kranten.

Benadruk dat een artikel vooral bedoeld is om de lezer te informeren. Het kan wel meningen of standpunten bevatten, maar die staan in dienst van het onderwerp.

Waar komt de informatie vandaan?

In een artikel kan informatie komen uit:

  • onderzoek

  • eigen ervaringen

  • interviews

  • gelezen of bekeken bronnen


Daardoor is een artikel vaak opgebouwd uit meerdere soorten informatie.

This item has no instructions

Verschillende perspectieven

Een artikel laat vaak meerdere kanten ( = perspectieven) van een onderwerp zien:

  • een deskundige geeft uitleg

  • een betrokkene vertelt een ervaring

  • iemand anders geeft een mening of standpunt


Zo krijgt de lezer een completer beeld van het onderwerp.

Leg het woord perspectief eenvoudig uit: de manier waarop iemand naar een onderwerp kijkt.

Kenmerken van een artikel

Je herkent een artikel vaak aan:

  • een duidelijke titel

  • informatie over één onderwerp

  • alinea's met kernzinnen

  • verschillende bronnen of perspectieven

  • signaalwoorden voor verbanden

Noem eventueel dat de naam van de schrijver ook vaak onder een artikel staat.

Wat is het belangrijkste doel van een artikel?

A

informeren

B

amuseren

C

verkopen

D

overtuigen

De les legt uit dat een artikel vooral een informerende tekst is. 'Overtuigen' is een plausibele afleider omdat sommige artikelen ook standpunten kunnen bevatten.

Vul de juiste woorden in

Een artikel is een informerende tekst over één onderwerp. De informatie kan komen uit onderzoek, interviews of eigen ervaringen. Vaak zie je ook verschillende perspectieven in de tekst.

informerende tekst
onderzoek
perspectieven
slot
titel
meningen
plaatjes

Controleer of leerlingen de kernbegrippen uit het eerste lesdeel herkennen: informerende tekst, onderzoek en perspectieven.




Zo schrijf je een artikel

Een stappenplan

This item has no instructions

Eerst kies je een onderwerp

Voor je schrijft, kies je een onderwerp.


Dat onderwerp moet duidelijk genoeg zijn om informatie over te geven. Daarna verzamel je passende informatie.


Bijvoorbeeld:

Wat maakt mensen gelukkig?

Geluk

This item has no instructions

Informatie verzamelen

Mogelijke bronnen

Met goede informatie wordt je artikel duidelijker, betrouwbaarder en vollediger.

Waarom nodig?

  • bronnen lezen of bekijken

  • interviews houden

  • zelf iets onderzoeken





Voorbeeld bronnen:

Onderzoek van de VN of een universiteit naar wat geluk is of wat mensen gelukkig maakt

Een interview met je klasgenoten over geluk inhoudt

Informatie die je op internet hebt gevonden over geluk (noteer de bron!)

This item has no instructions

De 5W+H-vragen

Met de 5W+H-vragen bedenk je wat je lezer wil weten:

  • wie?

  • wat?

  • waar?

  • wanneer?

  • waarom?

  • hoe?


Deze vragen helpen bij het verzamelen én ordenen van informatie.

Koppel dit aan leesdoel: de lezer krijgt antwoord op belangrijke vragen over het onderwerp.

De 5W+H-vragen: een voorbeeld

Met de 5W+H-vragen bedenk je wat je lezer wil weten:

  • wie: wie zijn het meest gelukkig? (geslacht, leeftijd, beroep, etc.)

  • wat: wat is 'geluk' eigenlijk?

  • waar: waar zijn mensen het meest gelukkig, waar worden mensen gelukkig van?

  • wanneer: wanneer zijn mensen het gelukkigst? (levensfase?)

  • waarom: waarom willen we eigenlijk gelukkig zijn? Of: waarom is 'geluk' belangrijk?

  • hoe: hoe kun je gelukkig worden? Of: hoe werkt gelukkig zijn eigenlijk?

Koppel dit aan leesdoel: de lezer krijgt antwoord op belangrijke vragen over het onderwerp.

Het middenstuk schrijven

Schrijf eerst het middenstuk.


  • maak alinea's

  • geef elke alinea een kernzin

  • werk de informatie duidelijk uit

  • beantwoord de 5W+H-vragen in je tekst



Let op: vaak begin je een alinea met een kernzin ( = samenvatting van waar de alinea over gaat) en de rest van de alinea is een uitleg of voorbeelden bij de kernzin.

Voorbeeld alinea:

Volgens het World Happiness Report van de VN zijn de Finnen de gelukkigste mensen ter wereld. Onderzoekers hebben mensen over de hele wereld geïnterviewd en op basis van de uitkomsten een ranglijst gemaakt van de gelukkigste landen. Een van de vragen in het interview was hoe tevreden ze zijn met hun leven, op een schaal van 0-10.


Benadruk dat de kernzin meestal aangeeft wat het belangrijkste van die alinea is.

Een pakkende inleiding

De inleiding informeert over het onderwerp en maakt nieuwsgierig.

Dat kan met een persoonlijk verhaaltje, een opvallend weetje of een paar vragen.

Voorbeeld:

Wat maakt mensen gelukkig? Dat is een vraag die mensen al heel lang bezig houdt. De Verenigde Naties heeft dit onderzocht. Uit dat onderzoek kwam naar voren dat genoeg geld hebben om rond te komen, een goede gezondheid hebben en vertrouwen in elkaar hebben mensen gelukkiger maakt.

This item has no instructions

Een sterk slot

In het slot rond je je artikel af.


Je kunt:

  • kort samenvatten

  • de lezer laten nadenken

  • een laatste gedachte geven

  • een tip of anekdote toevoegen

Voorbeeld:

Ten slotte is het belangrijk om te beseffen dat 'geluk' moeilijk objectief vast te stellen is. Geluk is nou eenmaal niet zo goed meetbaar, zoals temperatuur of windkracht dat wel zijn. Daarnaast kunnen cultuurverschillen ook een onderzoek beïnvloeden. Een gelukkige Japanner geeft bijvoorbeeld eerder het rapportcijfer 6 dan een 10.


Of:


Samenvattend kunnen we zeggen dat we de vraag wat mensen gelukkig maakt niet zo makkelijk kunnen beantwoorden. Geluk is namelijk niet meetbaar op de manier dat, bijvoorbeeld, temperatuur of windkracht dat wel zijn. Daarnaast kan de cultuur van een land ook van invloed zijn op het antwoord op deze vraag.



This item has no instructions

Verbanden in je tekst

Gebruik signaalwoorden om verbanden

duidelijk te maken.


Bijvoorbeeld:

  • eerst, daarna

  • omdat, daarom

  • maar, toch

  • dus, kortom


Zo leest je artikel makkelijker.

Voorbeeld:

Ten slotte is het belangrijk om te beseffen dat 'geluk' moeilijk objectief vast te stellen is. Geluk is nou eenmaal niet zo goed meetbaar, zoals temperatuur of windkracht dat wel zijn. Daarnaast kunnen cultuurverschillen ook een onderzoek beïnvloeden. Een gelukkige Japanner geeft bijvoorbeeld eerder het rapportcijfer 6 dan een 10.


Of:


Samenvattend kunnen we zeggen dat we de vraag wat mensen gelukkig maakt niet zo makkelijk kunnen beantwoorden. Geluk is namelijk niet meetbaar op de manier dat, bijvoorbeeld, temperatuur of windkracht dat wel zijn. Daarnaast kan de cultuur van een land ook van invloed zijn op het antwoord op deze vraag.



Geef mondeling voorbeelden van zinnen met signaalwoorden, maar houd de slide compact.

Titel en naam

Aan het eind geef je je artikel:

  • een passende titel

  • je naam onder het artikel


De titel moet duidelijk maken waar het artikel over gaat.

This item has no instructions

Lay-out / opbouw van een artikel

Titel


Inleiding


Alinea 1


Alinea 2 Middenstuk


Alinea 3


Alinea ....


Slot


Naam


Voornaam Achternaam

This item has no instructions

Maken en nakijken

Inhoud

Conventies

Taalgebruik


Taalgebruik:

Interpunctie

Formulering

Spelling

This item has no instructions

Welke vraag hoort bij de 5W+H-vragen?

A

hoe?

B

hoeveel?

C

van wie?

D

waarna?

Alleen 'hoe?' hoort bij de vaste reeks 5W+H-vragen in deze les.

Vul de tekst aan

Bij het schrijven kies je eerst een onderwerp en verzamel je informatie uit goede bronnen. Daarna schrijf je het middenstuk met alinea's en kernzinnen. Aan het eind geef je je tekst een passende titel.

onderwerp
bronnen
middenstuk
titel
slot
mening
plaatje
vraag

Deze oefening volgt de schrijfstappen uit het tweede lesdeel: onderwerp, bronnen, middenstuk en titel.

Wat is het verschil tussen inleiding en slot?

Bespreek dat een goede inleiding het onderwerp noemt en nieuwsgierig maakt. Een sterk slot rondt af, vat kort samen of laat de lezer nadenken.

Wat heb jij vandaag geleerd over artikelen?

Laat leerlingen terugkijken op hun leerproces. Goede antwoorden noemen bijvoorbeeld kenmerken van een artikel, 5W+H-vragen, kernzinnen, inleiding of slot.

Welk deel van de les hielp jou het meest?

Deel antwoorden klassikaal. Mogelijke punten: voorbeelden, stappenplan, invuloefening, uitleg over 5W+H of verschil tussen tekstdelen.

Begrippen 1/2

artikel - informerende tekst over een onderwerp

perspectief - de manier waarop iemand naar een onderwerp kijkt

standpunt - wat iemand ergens van vindt

bron - plek waar informatie vandaan komt

interview - gesprek om informatie te verzamelen

kernzin - zin met de hoofdgedachte van een alinea

signaalwoord - woord dat een verband in de tekst laat zien

This item has no instructions

Begrippen 2/2

inleiding - eerste deel van de tekst dat het onderwerp introduceert

middenstuk - deel waarin de informatie wordt uitgewerkt

slot - laatste deel van de tekst dat afrondt

5W+H-vragen - vragen die helpen om informatie te verzamelen en te ordenen

This item has no instructions