H1 werken voor de winst

• Economie
• Middelbare school
• vmbo g, t, mavo
• Leerjaar 4

H1 werken voor de winst

Paragraaf 1 - produceren

Leerdoelen

-Ik kan uitleggen wat je nodig hebt om te kunnen produceren en voorbeelden geven van de drie productiefactoren.

-Ik kan uitleggen in welke sectoren je de productie kunt indelen en voorbeelden geven van de verschillende sectoren.

-Ik kan uitleggen wat de verschillen zijn tussen zwart-, wit- en grijswerk.

huiswerk bespreken + herhaling

toepasvragen en rekentrainer 

rekentrainer 1 

Productiefactoren

4 productiefactoren:

• Natuur 
• Arbeid
• Kapitaal
• (ondernemerschap)

De marktsector/collectieve sector

Marktsector/ Particuliere sector

• Streeft naar winst/ gemaakte kosten terugverdienen
• 75 % beroepsbevolking

Collectieve sector

• Overheid, gezondheidszorg en onderwijs (streeft niet naar winst)
• 25% beroepsbevolking

Productiesectoren

1. Primaire sector

2. Secundaire sector

3. Tertiaire sector

4. Quartaire sector

Quartaire dienstverlening:

Niet-commerciële dienstverlening

Tertiaire sector:

commerciële dienstverlening

Secundaire sector:

De industrie, de bouw en ambachtelijke bedrijven

Verwerken grondstoffen tot producten

Primaire sector:

Landbouw, visserij en de winning van delfstoffen

Wit, grijs of zwart werk?

H1 paragraaf 2 

Leerdoelen

Ik kan de winkelprijs (verkoopprijs inclusief btw) berekenen.

Ik kan uitleggen wat btw is en de btw berekenen.

Ik kan de afzet, verkoopopbrengst (omzet), verkoopprijs exclusief btw en brutowinst bepalen.

Afzet en Omzet 

Afzet= aantal producten dat je verkoopt.

Omzet= afzet x verkoopprijs

BTW

BTW = Belasting over de Toegevoegde Waarde

• Indirecte belasting 
• 9% BTW - basisbehoeften
• 21% BTW - overige behoeften

Inclusief BTW

Exclusief BTW

Of: 

Bruto en Netto winst 

Verkoop (omzet)  - Inkoopwaarde  =  Brutowinst          

Bruto winst - Bedrijfskosten = Netto winst  (of verlies)

verkoop- inkoop = bruto winst - kosten = netto winst

Bruto en Netto winst

Omzet (Verkoop)  = verkoopprijs x aantal

         

Inkoop = inkoopprijs x aantal 

Verkoop - Inkoop = Bruto winst
 

 verkoop= omzet

Opdracht 6

H1 paragraaf 2 > huiswerk

Opdracht 6 t/m 11 en rekentrainers paragraaf 2 

Vandaag

• Huiswerk bespreken > H1 paragraaf 2 opdracht 7 t/m 11 en de rekentrainers
• uitleg paragraaf 3
• maken opdracht ... en rekentrainer paragraaf 3 

file:///C:/Users/J.Heij/Downloads/Economisch%20bekeken%202021%20antwoordenboek%20GT%204A.pdf

Rekentrainer paragraaf 2 

Rekentrainer paragraaf 2 

Herhaling paragraaf 2

Hoe bereken je de omzet?

Hoe bereken je de brutowinst?

Hoe bereken je de nettowinst?

H1 paragraaf 3 

Leerdoelen

• Ik kan verschillende bedrijfskosten noemen en onderverdelen.
  
• Ik kan uitleggen wat de nettowinst is en de nettowinst berekenen.
  
• Ik kan uitleggen wat de kostprijs is en de kostprijs berekenen.

Bedrijfskosten

Bedrijfskosten zijn kosten die de onderneming maakt en die aan klanten worden doorberekend in de verkoopprijs.

Noem eens voorbeelden van bedrijfskosten.....

Bedrijfskosten

Bijvoorbeeld:

Inkoopkosten

Personeelskosten

Huisvestingskosten

Soorten bedrijfskosten

Vaste en variabele kosten

vaste kosten

• huisvesting
• rentekosten
• personeelskosten?
• contributies
  

variabele kosten

• schoonmaak
• wasserij
• personeel?
  

vast of variabel?

Afschrijvingskosten berekenen 

Nettowinst berekenen 

Bedrijfskosten berekenen

c: wat zijn de kosten van 1 broek?

d: hij verkoopt de broek voor €63. hoeveel winst maakt hij dan?

e: 

soorten bedrijfskosten

1. benoem de verschillende bedrijfskosten per sector

2. bereken de kosten per sector

3. Judith heeft een jaaromzet van € 83.000 en geen inkoopwaarde van de verkopen.

Hoeveel is haar nettowinst of verlies in een jaar?

4. Judith kocht de bestelauto voor € 23.900 en verkoopt deze na vier jaar voor € 11.000.

Hoeveel moet zij maandelijks afschrijven op deze auto?

Wat is het resultaat? 

Bij de verkoop behaal je brutowinst.

Daarvan moet je nog alle bedrijfskosten betalen.

Wat aan het eind overblijft is het nettoresultaat.

 Dit kan nettowinst of nettoverlies zijn.

Huiswerk

H1 paragraaf 3 opdracht 8 t/m 13 en rekentrainer paragraaf 3 

Vandaag in de les

 H1 paragraaf 3 bespreken en rekentrainer paragraaf 3 maken + opdracht 1 t/m 5 van paragraaf 4

Herhaling paragraaf 3

Wat zijn bedrijfskosten?

Wat zijn variabele kosten?

Wat zijn vaste kosten?

Wat zijn afschrijvingskosten?

antwoorden

Rekentrainer paragraaf 3 

H1 paragraaf 4 

Leerdoelen

Ik kan uitleggen wat de brutowinstopslag is.

Ik kan met behulp van de brutowinstopslag de verkoopprijs berekenen.

Ik kan de verkoopprijs exclusief en inclusief btw berekenen.

De brutowinstopslag

Een winkelier rekent de verkoopprijs van een artikel uit door de inkoopprijs van dat artikel met een bedrag te verhogen. Dat bedrag is de brutowinstopslag. De brutowinstopslagen van alle verkochte artikelen samen vormen de brutowinst. Van de brutowinst worden de bedrijfskosten betaald. Wat er dan nog overblijft, is de nettowinst.

Brutowinstopslag

• Brutowinstopslag = het verschil tussen de verkoopprijs en de inkoopprijs.
• De brutowinstopslag bepaalt de verkoopprijs.
• Dit is in % van de inkoopprijs.
• Formule: verkoopprijs = inkoopprijs + brutowinstopslag

Huiswerk bespreken

H1 paragraaf 4 opdracht 1 t/m 5 en rekentrainer paragraaf 4

www.rabobank.nl

www.sligro.nl

www.economiematerialen.nl

ondernemersplein.overheid.nl

Berekeningen in deze paragraaf:

• brutowinstmarge in procenten van de inkoopwaarde = (brutowinst : inkoopwaarde) × 100

• brutowinstopslag (in geld) = 

inkoopprijs : 100 × brutowinstmarge (in procenten van de inkoopwaarde)

• verkoopprijs exclusief btw = inkoopprijs + brutowinstopslag

• winkelprijs = verkoopprijs exclusief btw + btw

Vraag 5 en 6

T2

Vraag 7

Andere vragen bekijken

Examen2025 dog4fun

Vandaag 

huiswerk bespreken

H1 paragraaf 4 opdracht 6, 7, 8, 10, 11 en 12

H1 paragraaf 5 opdracht  1 t/m 5 

Maken

H1 paragraaf 5 opdracht 6 t/m 12 en rekentrainers paragraaf 5

Vandaag

Bespreken: 

H1 paragraaf 5 opdracht 6 t/m 12 en rekentrainers paragraaf 5

Uitleg: H1 paragraaf 6

Maken: H1 paragraaf 6

Nakijken

H1 paragraaf 5 opdracht 6 t/m 12 en rekentrainers paragraaf 5

Samen maken

H1 paragraaf 6  opdracht 1 t/m 5 en leertekst lezen

Uitleg

H1 paragraaf 6

- externe effecten

- maatschappelijke kosten en baten 

- maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO)

Leerdoelen

• Ik kan aangeven welke externe effecten de productie van bedrijven kan hebben op de maatschappij.
  
  
• Ik kan uitleggen wat maatschappelijk verantwoord ondernemen is.

Voorkennis activeren

• Bedrijven zijn veel bezig met geld denk aan: afzet, omzet, inkoop, brutowinst, brutowinstmarge, brutowinstopslag, bedrijfskosten, netto winst. 
• Wat weet je nog van leerjaar 3 over maatschappelijke kosten en baten?
• Wat kunnen bedrijven hieraan doen en wat betekent dat voor de kosten van het bedrijf?

Maatschappelijke kosten

 Productie en consumptie leiden tot maatschappelijke kosten

Maatschappelijke kosten

Maatschappelijke kosten zijn de kosten van milieuvervuiling die door ons allemaal worden betaald.

Externe effecten

Extern effect: gevolgen van consumptie en productie die niet in de prijs worden meegenomen maar wel de welvaart van andere beïnvloeden.

Negatieve externe effecten: Een extern effect waarbij de welvaart van de maatschappij afneemt.

Positieve externe effecten: Een extern effect waarbij de welvaart van de maatschappij toeneemt. 

Wat doet de overheid met die externe effecten?

• De positieve externe effecten stimuleren en negatieve externe effecten afremmen. 
• Dit doen ze doormiddel van subsidies en accijns. 
• Bijvoorbeeld accijns op alcohol. 
• Subsidie op zonnepanelen. 

• uitleggen wat positieve en negatieve externe effecten zijn

• voorbeelden van externe effecten van productie noemen, zoals sociale-, gezondheids- of milieueffecten

Evaluatie

Huiswerk

H1 paragraaf 6 opdracht 6 t/m 11

Let op! Huiswerk voor woensdag 16-9 (extra les economie)

Vandaag

Bespreken: H1 paragraaf 6 opdracht 6 t/m 11

Uitleg: H1 paragraaf 7

Maken: Opdracht 1 t/m 14 (1 t/m 6 en 8 samen)

Voorkennis activeren

• Welke marktvormen ken je nog?
• Wat zijn heterogene producten?
• Wat zijn homogene producten?

Marktvormen

Samen maken

Opdracht 1 t/m 5 in het boek

6 en 8 Lessonup (meeschrijven in je boek!)

Huiswerk

H1 paragraaf 7 opdracht 7, 9, 10, 11, 12, 13 en 14.