Derde en vierde naamval + imperatief
Derde en vierde naamval
Items in this lesson
Derde en vierde naamval
De les combineert twee grammaticale onderdelen uit het materiaal: werkwoorden met de derde en vierde naamval, en de gebiedende wijs.
Lesdoel
Ik kan herkennen welke werkwoorden de derde of vierde naamval vragen en ik kan de gebiedende wijs correct vormen.
This item has no instructions
Welke Duitse woorden of vormen koppel jij aan naamvallen of bevelen?
Gebruik de woordwolk om voorkennis op te halen over datief, accusatief en de gebiedende wijs. Vraag kort door op veelgenoemde woorden zoals mir, mich, Sie, komm of bitte.
Werkwoorden met de derde naamval
Sommige Duitse werkwoorden krijgen geen lijdend voorwerp in de vierde naamval, maar een aanvulling in de derde naamval.
Bij deze werkwoorden verandert vaak het lidwoord of voornaamwoord:
dem Jungen
mir
ihm
seinem Sohn
ihren Nachbarn
Benadruk dat leerlingen deze werkwoorden als vaste combinaties moeten leren: werkwoord + naamval.
Veelvoorkomende werkwoorden + 3
Werkwoord
Werkwoord
gehören - toebehoren
glauben - geloven
gratulieren - feliciteren
helfen - helpen
begegnen - ontmoeten
danken - bedanken
folgen - volgen
gefallen - leuk vinden
This item has no instructions
Voorbeelden met de derde naamval
Ich bin dem Jungen gestern noch begegnet.
Wir danken unseren Sponsoren für ihr Vertrauen.
Der Film hat mir sehr gut gefallen.
Ich glaube ihm nicht mehr.
Wijs in elke zin de datiefgroep aan. Laat horen dat de betekenis in het Nederlands niet altijd helpt om de juiste naamval te voorspellen.
Nog meer voorbeelden + 3
Folgen Sie bitte immer den Schildern.
Dieser Wagen gehört dem Direktor dieser Firma.
Der Vater gratuliert seinem Sohn zum Geburtstag.
Die Familie hilft ihren Nachbarn gerne.
Je kunt hier kort benoemen dat ook beleefdheidsvormen zoals 'Sie' gewoon met een datiefgroep kunnen samengaan.
Welk werkwoord vraagt in deze les de derde naamval?
fragen
helfen
bitten
kosten
Controleert of leerlingen het onderscheid tussen werkwoorden +3 en +4 herkennen. De afleiders komen allemaal uit de lijst op de vorige slides.
Vul de juiste vormen aan
Ich bin dem Jungen gestern noch begegnet. Wir danken unseren Sponsoren für ihr Vertrauen. Der Film hat mir sehr gut gefallen. Die Familie hilft ihren Nachbarn gerne.
Alle juiste antwoorden komen letterlijk uit de voorbeelden van het blok over de derde naamval.
Werkwoorden met de vierde naamval
Andere werkwoorden nemen juist een aanvulling in de vierde naamval.
In deze les gaat het om:
bitten
es gibt
fragen
interessieren
kosten
lehren
Maak het contrast expliciet: niet elk Duits werkwoord werkt zoals in het Nederlands. De naamval hoort bij het werkwoord.
Betekenissen van werkwoorden + 4
Werkwoord
Werkwoord
bitten - verzoeken
es gibt - er is / er zijn
fragen - vragen
interessieren - interesseren
kosten - kosten
lehren - leren, doceren
This item has no instructions
Voorbeelden met de vierde naamval
Wir bitten Sie um Verständnis.
Es gibt keinen Beweis dafür.
Das Kind fragt seine Mutter ...
Benadruk de accusatiefvormen in de voorbeelden: Sie, keinen Beweis, seine Mutter.
Nog meer voorbeelden + 4
Das interessiert mich nicht!
Stau kostet die Gesellschaft jährlich viel Zeit und Geld.
Wir lehren unsere Jugendlichen, was sie später brauchen werden.
Noem kort dat 'interessieren' in het Duits vaak anders voelt dan in het Nederlands: letterlijk 'dat interesseert mij'.
Welke aanvulling staat in de vierde naamval?
dem Direktor
mir
keinen Beweis
ihren Nachbarn
De juiste optie komt uit de voorbeelden met accusatief. De andere opties zijn datiefvormen uit het eerdere blok.
Werkwoorden met de vierde naamval
Wir bitten Sie um Verständnis. Es gibt keinen Beweis dafür. Das interessiert mich nicht. Stau kostet die Gesellschaft jährlich viel Zeit und Geld.
Laat leerlingen letten op de vaste combinatie werkwoord + vierde naamval.
Gebiedende wijs in het Duits
Met de gebiedende wijs geef je een bevel, opdracht of dringend verzoek.
Er zijn drie vormen:
enkelvoud
meervoud
beleefdheidsvorm
Je kunt toevoegen dat 'bitte' een bevel vriendelijker maakt, maar dat komt later nog expliciet terug.
De drie vormen
Voorbeeld
Vorm
Komm(e) sofort nach Hause, Tanja!
Spielt nicht auf der Straße, Kinder!
Spielen Sie bitte nicht falsch, Herr Müller!
Enkelvoud - stam (+ e)
Meervoud - stam + t
Beleefdheid - hele werkwoord + Sie
Leg uit wie wordt aangesproken: jij, jullie of u.
Bijzonderheid 1: extra -e
Werkwoorden met een stam op -d of -t, en werkwoorden zoals atmen en öffnen, krijgen in het enkelvoud altijd een -e achter de stam.
Voorbeelden:
Warte bitte auf mich, Petra!
Öffne bitte das Fenster, Manfred!
Laat leerlingen zien dat de extra -e de uitspraak makkelijker maakt.
Bijzonderheid 2: e/i-wissel
Bij werkwoorden met e/i-Wechsel verandert de e in i of ie in de gebiedende wijs enkelvoud.
Achter de stam komt dan geen -e.
Voorbeelden:
Sprich nicht so laut, Peter!
Lies bitte etwas lauter, Tania!
Verbind dit aan bekende vormen uit de tegenwoordige tijd, zoals 'du sprichst' en 'du liest'.
Bijzonderheid 3: sein
Sei nicht so ungeduldig, Bernd!
Seid nicht so neugierig, Tanja und Manfred!
Seien Sie bitte nicht so nervös, Frau Moser!
Maak duidelijk dat 'sein' onregelmatig is en daarom apart geleerd moet worden.
Bijzonderheid 4: bitte
Met bitte klinkt de gebiedende wijs vriendelijker en minder streng.
Vergelijk:
Komm nach Hause!
Komm bitte nach Hause!
Seien Sie bitte nicht so nervös!
Goed moment om kort het verschil in register te benoemen: vorm correct, maar toon ook belangrijk.
Welke gebiedende wijs is de beleefdheidsvorm?
Komm bitte
Spielt nicht
Sei ruhig
Spielen Sie
Toetst of leerlingen de drie vormen kunnen onderscheiden: enkelvoud, meervoud en beleefdheid.
Vul de gebiedende wijs aan
Bij de gebiedende wijs gebruik je in het enkelvoud de stam (+ e). In het meervoud komt er t achter. In de beleefdheidsvorm gebruik je het hele werkwoord met Sie. Bij werkwoorden met e/i-wissel schrijf je in het enkelvoud geen -e.
Deze invuloefening bundelt de kernregels van het blok over de gebiedende wijs.
Welke regel bij de gebiedende wijs vind jij het lastigst?
Bespreek antwoorden zoals: extra -e bij stammen op -d of -t, e/i-wissel zonder extra -e, onregelmatige vormen van sein, en bitte maakt de toon vriendelijker.
Wat is één ding dat je uit deze les zeker onthoudt?
Reflectie zonder goed of fout. Laat leerlingen benoemen wat ze echt onthouden, bijvoorbeeld werkwoord + naamval of vormen van de gebiedende wijs.
Welk onderdeel hielp jou het meest om dit te begrijpen?
Reflectie op het leerproces. Mogelijke antwoorden: voorbeelden hielpen, het verschil tussen mir en mich was lastig, schema's maakten het duidelijker.
Woordenlijst
derde naamval - de datief; naamval die bij bepaalde werkwoorden gebruikt wordt
vierde naamval - de accusatief; naamval van onder andere het lijdend voorwerp
begegnen - ontmoeten
danken - bedanken
gefallen - bevallen, leuk gevonden worden
gehören - toebehoren
helfen - helpen
This item has no instructions
Woordenlijst
bitten - verzoeken
es gibt - er is / er zijn
interessieren - interesseren
gebiedende wijs - werkwoordsvorm voor een bevel of verzoek
enkelvoud - vorm voor één persoon
meervoud - vorm voor meer dan één persoon
beleefdheidsvorm - vorm waarbij je iemand met Sie aanspreekt
This item has no instructions
