Nederland na 1945

Welk kenmerkend aspect past bij de 'Hereniging van Duitsland'? (twee goede antwoorden)

A

De eenwording van Europa

B

Toenemende westerse welvaart

C

De crisis van het wereldkapitalisme

D

Blokvorming en dreiging atoomoorlog

1 / 42
next
Slide 1: Quiz
New lesson editorGeschiedenisMiddelbare schoolmavo, havo, vwoLeerjaar 3,4

This lesson contains 42 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 60 min
Report this lesson

Items in this lesson

Welk kenmerkend aspect past bij de 'Hereniging van Duitsland'? (twee goede antwoorden)

A

De eenwording van Europa

B

Toenemende westerse welvaart

C

De crisis van het wereldkapitalisme

D

Blokvorming en dreiging atoomoorlog

Wat was geen gevolg voor India van de Britse overheersing

A

Ontstaan Westers onderwijs

B

Verbeterde infrastructuur

C

Ontstaan plantages

D

Bloei van de nijverheid

India kwam onder direct bestuur van de Britse regering in

A

1765

B

1776

C

1823

D

1857

In welk jaar werd in het Britse Rijk de slavernij afgeschaft?

A

1807

B

1833

C

1863

D

1865

De East Indian Company moest rekening houden met de vorsten van...

A

het boeddhistische Mongoolse Rijk

B

het Islamitische Mogolrijk

C

het boeddhistische Mogolrijk

D

het Hindoestaanse Mogolrijk

Wederopbouw en economische groei

START HC NEDERLAND 1948 tot 2008

Babyboomers


Rol van de overheid verandert


  • Crisis is niet vanzelf overgegaan

  • Mensen hadden vóór de oorlog vertrouwen verloren in democratie en voor niet-democratische stromingen gekozen

  • Er was erg veel ellende in de oorlog geweest

Internationale samenwerking in plaats van neutraliteitspolitiek

1949 lid van de NAVO

1951 lid van de EGKS


Wederopbouw

vanaf 1945




De Wederopbouw lukt!



  • Afspraken over lonen en prijzen: geleide loonpolitiek

  • Harmoniemodel: samenwerken/de schouders eronder en niet zeuren!

  • Eerste industrialisatie nota: kleine bedrijven gaan samenwerken ⇒ kosten lager ⇒ export stijgt

  • De SDAP (vanaf 1946: PvdA) komt in de regering

  • Hulp vanuit VS: Marshallplan









De overheid stimuleert bewust emigratie


Harmoniemodel en geleide loonpolitiek

 Overheid, werkgevers en werknemers spraken samen af om de geleide loonpolitiek : 

de lonen bleven 10 jaar op het zelfde niveau, waardoor Nederlandse producten goedkoop  

- groei van de export 

- meer werkgelegenheid 

Het Marshall-plan


Willem Drees

Willem Drees (PvdA) was tussen 1948 en 1958 

minister-president.

In die periode werd

 langzaam de verzorgingsstaat 

opgebouwd, met de komst van wetten zoals de

 Algemene Ouderdomswet (AOW, 1957)


'


Verzorgingsstaat in opbouw


  • Werkloosheidswet (WW, 1949)

  • Wet Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen (WAO, 1967)

  • Algemene Ouderdomswet (AOW, 1957)

  • Algemene Bijstandswet (ABW, 1965)


Sociale verzekering en sociale voorziening

- De A.O.W, W.A.O, WW en ZW zijn sociale verzekeringen. Je moet hebben gewerkt en hebben bijgedragen aan de pot, waaruit alles betaald wordt. De overheid en werkgevers betalen hier ook aan mee. Dit gaat volgens het solidariteitsprincipe: Hoe meer je verdient, hoe meer je bijdraagt aan de pot.


- Heb je nooit gewerkt, dan kun je beroep doen op de bijstand. Dit is een sociale voorziening, die alleen door de overheid wordt betaald. 

Zelfstandig werken:

(p 115) EMIGRATIE EN IMMIGRATIE NEMEN STERK TOE-Lees - maak notities-

(p 126) Maak W4

PO bespreken


Vanaf de jaren '60


  • Geleide loonpolitiek wordt losgelaten

  • Er komt een loongolf: een stijging van lonen, soms wel met 10%

  • Uitkeringen zijn gekoppeld aan lonen, dus ook deze stijgen mee.

  • Door de ontdekking gasveld in Slochteren (1959) kan de verzorgingsstaat makkelijker worden gefinancierd: het gas wordt aan het buitenland verkocht.

  • Nederland wordt een consumptiemaatschappij


Een auto, vakantie en een sigaar...

...wat een luxe!


Amerikanisering



De invloed van Amerika in Europa neemt niet alleen politiek toe:

na de oorlog komen ook bedrijven als Coca Cola en Levi Strauss naar Nederland. Hierdoor nemen ook in het dagelijks leven, zoals bijvoorbeeld in de kleding of de muziek, veel Nederlanders Amerikaanse gebruiken over.

Dit heeft amerikanisering.


Toename overheidsinvloed 



  • De rol van de overheid neemt enorm toe

  • Niet alleen op het gebied van welvaart, maar ook als het gaat om gezondheidszorg.

  • Dat is ook logisch: zieke mensen kosten de overheid veel geld. 




Jeugdculturen


Vanaf de jaren 50 gaan jongeren steeds langer naar school, waardoor ze vaak een hogere opleiding dan hun ouders volgen én in contact kwamen met andere ideeën.

Door de stijgende welvaart kunnen (en gaan) jongeren zich steeds meer onderscheiden door hun kleding, kapsel, muziek en manier van omgaan met elkaar. Ze vormden een eigen jeugdcultuur.


Nozems


Nozems zijn vaak werkende jongeren. Ze dragen spijkerbroeken, leren jassen en hadden vetkuiven. Meisjes dragen korte rokken en petticoats. Ze staan in groepjes bij elkaar op straat of bij een snackbar, hangend op hun brommer. Ze maken (volgens ouderen...) veel lawaai en schreeuwden naar voorbijgangers. Ze luister naar rock-’n-rollmuziek, uiteraard: uit Amerika.


Provo


Halverwege de jaren zestig ontstaat in Amsterdam de provobeweging. 

Provo komt van het woord ‘provoceren’, dat ‘uitdagen’ of ‘uitlokken’ betekent. Dat is ook precies wat de provo’s willen: iets doen of zeggen om een reactie uit te lokken. 

Met ludieke acties, grappig en zonder geweld, wilden zij de ouderen aan het denken zetten. 


Hippies


Amerikaanse jongeren komen in protest tegen de oorlog die hun regering voert in Vietnam. Hieruit ontstaat de hippie- of flowerpowercultuur. 

Eind jaren zestig komt deze jeugdcultuur ook naar Nederland. De hippies hebben lange haren en vrolijke, kleurrijke kleding. Ze willen zo eenvoudig mogelijk en zonder luxe leven. 

De slogan van de hippies is: ‘Make love, not war’. 


Tweede Feministisch Golf


Vrouwen hebben niet dezelfde kansen in de samenleving als mannen. Vrouwen die buitenshuis werkten, verdienen vaak minder dan mannen die hetzelfde werk doen. De meeste mensen vinden dat het beter is dat een vrouw thuis voor de kinderen zorgt en dat de man kostwinner is. 

Tijdens de Tweede Feministische Golf verzetten veel vrouwen zich tegen deze rolverdeling en ongelijkheid.


Ontzuiling en secularisatie


Veel mensen voelen zich niet meer thuis in hun zuil. Waarom zouden ze nog luisteren naar een dominee of priester? Ze hadden immers geld en hersenen genoeg om zelf over hun leven te beslissen. 


Hierdoor ontstaat ontzuiling en secularisatie (kerk en geloof worden minder belangrijk)


Pluriforme samenleving



Door de stijgende welvaart is er in Nederland zoveel werk dat mensen uit andere landen worden gehaald om hier te werken. Deze gastarbeiders (uit Marokko, Turkije, Spanje en Italië) doen hier ongeschoold werk. Kennis van de Nederlandse taal of cultuur was niet nodig om het werk te kunnen doen: 

de mensen waren te gast en zouden weer teruggaan.

Wat was het Marshallplan?

A

Het Amerikaanse aanvalsplan op de Sovjet-Unie

B

Het aanvalsplan om Duitsland te verslaan

C

Een plan van de Amerikaanse regering om economische steun te geven aan Europa

D

Het plan om de Europese economie afhankelijk te maken van Amerika

Sleep naar de juiste plek

Verzuiling

Ontzuiling

EO en KRO-NCRV zijn christelijke omroepen. 

Kinderen met verschillende religies zitten op 1 school 

Mensen met verschillende culturen leven met elkaar samen. 

Katholieke kinderen gaan naar een katholieke school.




Hippies

Nozems

Vredelievend

Provo's

Jaren '50

meer inspraak

Jaren '60

Elvis

Sleep de omschrijvingen naar de juiste plek 

Voor de jaren 60 

Vanaf de jaren 60 

gehoorzaamheid

verzuiling

Ontzuiling

groepsnormen

welvaart

Iindividualisering

secularisatie

Veel armoede

Migranten uit Indonesië

Gezinshereniging

Eerste gastarbeiders uit Turkije en Marokko

Surinamers komen naar Nederland

Jaren 50

Jaren 60

Jaren 70

Jaren 80

Neemt toe


Neemt 

af


Consumptie

maatschappij

Gastarbeiders

Amerikanisering

Verzuiling

Aantal gelovigen

Secularisatie

Mobiliteit

Begrippen uit deze les


  • wederopbouw

  • geleide loonpolitiek

  • harmoniemodel

  • eerste industrialisatie nota

  • Marshallhulp

  • gasveld

  • consumptiemaatschappij








Personen uit deze les


  • Willem Drees (PvdA)

Jaartallen uit deze les


  • vanaf 1945: Wederopbouw

  • 1949: Werkloosheidswet

  • 1967: Wet Arbeidsongeschiktheids-verzekering

  • 1957: Algemene Ouderdomswet

  • 1965: Algemene Bijstandswet


Besluiten en besturen

Regering, parlement, bestuur en wetten