5H 8.5 Dissimilatie

• New lesson editor
• Biologie
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 5

8.5 Dissimilatie

                Startopdracht 

Examenvraag

Hoe noemen we het proces dat de alg gebruikt voor het maken van

vetzuren uit monosachariden?

A. aerobe dissimilatie

B. anaerobe dissimilatie

C. koolstofassimilatie

D. voortgezette assimilatie 

3

minute

00

second

+30 s

Uitleg:

Glucose is een monosacharide. Als een plant (alg) uit glucose een andere organische stof maakt, noemen we dit voortgezette assimilatie.

Dissimilatie is de afbraak van grote organische moleculen tot kleine moleculen. Dit proces kan met zuurstof plaatsvinden --> aerobe, of zonder zuurstof --> anaerobe.

Koolstofassimilatie is fotosynthese --> de opbouw van organische glucose moleculen uit de anorganische moleculen CO₂ en H₂O. 

                Startopdracht antwoord

Examenvraag

Hoe noemen we het proces dat de alg gebruikt voor het maken van

vetzuren uit monosachariden?

A. aerobe dissimilatie

B. anaerobe dissimilatie

C. koolstofassimilatie

D. voortgezette assimilatie 

Stofwisseling in de cel

8.1 Chemie in cellen
8.2 Enzymen
8.3 Fotosynthese
8.4 Voortgezette assimilatie
8.5 Dissimilatie
8.6 Intensiteit van de  stofwisseling

Programma

• Leerdoelen

• Uitleg basisstof 8.5 --> Dissimilatie

• Quizvragen

• Opdrachten maken

• Afsluiting
  

Leerdoelen

• Je kunt de aerobe en anaerobe dissimilatie van glucose beschrijven.

• Je kunt de dissimilatie van eiwitten en vetten beschrijven.

Voort-gezette assimilatie

Glucose

Organische stoffen zijn

A

energierijk

B

energiearm

C

D

Wat is een voorbeeld van een organische stof?

A

water

B

koolstofdioxide

C

zuurstof

D

glucose

Assimilatie is:

A

het opbouwen van organische moleculen uit kleinere moleculen

B

het afbreken van grote organische moleculen uit kleinere moleculen

C

D

Is fotosynthese een voorbeeld van assimilatie? Is verbranding een voorbeeld van assimilatie?

A

Fotosynthese wel, verbranding niet

B

Verbranding wel, fotosynthese niet

C

Beide zijn voorbeelden van assimilatie

D

Beide zijn geen voorbeeld van assimilatie

Organismen die in staat zijn organische stoffen op te bouwen uit anorganische stoffen noemen we...

A

autotroof

B

heterotroof

C

D

Welk organisme is autotroof?

A

Gras

B

Hond

C

Mens

D

Schimmel

Wat is ATP?

A

Een enzym dat betrokken is bij de aerobe dissimilatie

B

Een receptor die de cel aanzet tot de verbranding van meer glucose

C

Een chemische energiedrager voor de meeste processen in de cel

D

ATP

• Meest gebruikte energiedrager in organismen

• ATP is een molecuul met drie fosfaatgroepen

• ADP bevat twee fosfaatgroepen

• Energie kan gebonden worden aan ADP --> ADP wordt dan ATP.

• Als energie wordt afgegeven wordt ATP --> ADP 

Energie nodig? --> Fosfaatgroep afscheiden

Energie opslaan? --> Fosfaatgroep binden

ATP/ADP

• De energie die vrijkomt bij dissimilatie (verbranding) wordt eerst opgeslagen in de vorm van ATP (adenosinetrifosfaat): 

ADP + P + energie → ATP

  

• Wanneer er energie nodig is wordt ATP weer omgezet in ADP: ATP → ADP + P + energie

Vormen van dissimilatie

1.  Aerobe dissimilatie
   glucose dissimileren (afbreken) met behulp van zuurstof

2. Anaerobe dissimilatie
   glucose dissimileren zonder zuurstof
   2 manieren:
   A) melkzuurgisting (door melkzuurbacteriën en in spieren)
   B) alcoholgisting (door eencellige gisten = schimmels)

Aerobe dissimilatie (verbranding)

• Met O₂
  

• Volledige afbraak van glucosemoleculen: 

C₆H₁₂O₆ + 6O₂ → 6CO₂ + 6H₂O + energie (36 ATP)

• Vindt voor het grootste deel plaats in mitochondriën

Aerobe dissimilatie

Bij dit proces komen warmte-energie, chemische energie (ATP), H₂O en CO_{2 vrij}.

Meer weten? Klik op deze link. 

De aerobe dissimilatie van glucose wordt dus volledig afgebroken in koolstofdioxide, water en energie (ATP). Dit gebeurt in 4 belangrijke stappen:

Glycolyse

Decarboxylering

Citroenzuurcyclus

Oxidatieve fosforylering

De aerobe dissimilatie begint bij de glycolyse. Glycolyse is het proces dat 1 glucose-molecuul omzet in 2 pyrodruivenzuur moleculen. Dit gebeurt met behulp van speciale enzymen in het cytoplasma.

Anaerobe dissimilatie (gisting)

• Zonder O₂

• Geen volledige afbraak van het glucosemolecuul

• Er komt weinig energie vrij (2 ATP)

• Twee vormen: alcoholgisting door gistcellen en melkzuurgisting door melkzuurbacteriën en in spieren

Melkzuurgisting --> verzuring (in spieren)

Er is meer energie nodig dan de aerobe dissimilatie kan opleveren. Er ontstaat melkzuur door melkzuurgisting in de spieren. (Of fosforzuur door ATP--> ADP)

C₆H₁₂O₆ → 2 C₃H₆O₃ + energie (2 ATP)

glucose--> 2 melkzuur en weinig energie

In cytoplasma

(Melkzuur wordt in de lever weer omgezet in glucose)

De glucose wordt bij de melkzuurgisting eerst tot 2 pyrodruivenzuren afgebroken, dus de glycolyse wordt wel doorlopen. Daarna worden de twee pyrodruivenzuren omgezet in melkzuur. Dit melkzuur zorgt voor bijvoorbeeld verzuring in de spieren wanneer je aan het sporten bent.

Melkzuur omzetten in glucose (lever kost ATP en zuurstof is nodig)

Melkzuurgisting door bacteriën

Verzuring van voedingsmiddelen

Melkzuurbacteriën worden o.a. gebruikt voor de productie van kaas, yoghurt en zuurkool. Ph zuurkool = 3,5 of minder

Alcoholgisting

C₆H₁₂O₆  → 2C₂H₆O +2CO₂ + energie (2 ATP)

glucose --> 2 alcohol + 2 koolstofdioxide 

bier, wijn, brood

Dissimilatie eiwitten, koolhydraten en vetten

De bouwstenen van eiwitten en vetten kunnen ook worden verbrand in de mitochondriën om energie te leveren.

Geen energiebehoefte

De lever slaat glucose op in de vorm van glycogeen:

Hierbij is het 

alvleesklierhormoon

hormoon insuline nodig. Vervolgens, wanneer glucose weer nodig is, zorgt glucagon (ook van de alvleesklier) ervoor dat glycogeen weer wordt vrijgemaakt. als glucose.

Vraag 

Hoeveel keer meer energie levert aerobe dissimilatie ten opzichte van anaerobe dissimilatie?

Antwoord = 18x

Wat levert het meeste ATP op wanneer 1 glucose-molecuul wordt verbrand?

A

Melkzuurgisting

B

Aerobe dissimilatie

C

Anaerobe dissimilatie

D

Alcoholgisting

Hoeveel ATP levert de anaerobe dissimilatie op?

A

1

B

2

C

38

D

40

Bij welke vorm van anaerobe dissimilatie ontstaat ook CO2 ?

A

Alcoholgisting

B

Melkzuurgisting

C

D

Huiswerk

Lezen 8.5

Maken opdracht 47 t/m 58 + begrippenlijst

De volgende les beginnen we weer met een aantal quizvragen.

Herhalen en/of extra oefenen

Uitlegvideo 8.5